Truyền Thuyết Thời Dựng Nước
Con Rồng cháu Tiên, Thánh Gióng, Sơn Tinh Thủy Tinh.
Vì sao câu chuyện này còn được kể
Con Rồng cháu Tiên và Sơn Tinh Thủy Tinh không chỉ là chuyện khai quốc mà còn mã hoá một xung đột sống còn: văn minh trị thủy (Sơn Tinh, núi cao) đối đầu những trận lũ trở đi trở lại hằng năm (Thủy Tinh) — nỗi lo thường trực của một dân tộc dựng nghiệp bằng nông nghiệp lúa nước ở vùng châu thổ. Thánh Gióng lớn nhanh để đánh giặc rồi bay về trời, không nhận công, phản ánh lý tưởng người anh hùng vì cộng đồng chứ không vì danh vọng cá nhân.
Dòng thời gian
Trục huyền sử của chuyên đề — từ buổi khai thiên tới hồi kết.
Kinh Dương Vương và nước Xích Quỷ
Vị vua đầu tiên trong phả hệ truyền thuyết của người Việt, đặt tên nước là Xích Quỷ.
Đọc chương này →Lạc Long Quân gặp Âu Cơ
Chúa dòng Rồng vùng nước gặp nàng tiên dòng Tiên vùng núi; hai người nên duyên.
Đọc chương này →Bọc trăm trứng
Âu Cơ sinh ra một bọc, nở thành một trăm người con — gốc của chữ "đồng bào".
Đọc chương này →Năm mươi lên núi, năm mươi xuống biển
Rồng thuộc về nước, Tiên thuộc về non; hai người chia con nhưng hẹn nhau khi hoạn nạn thì gọi.
Đọc chương này →Lập nước Văn Lang
Người con cả lên ngôi, xưng Hùng Vương, đặt tên nước Văn Lang, đóng đô ở Phong Châu.
Đọc chương này →Lang Liêu dâng bánh chưng bánh giày
Vua chọn người nối ngôi bằng mâm cỗ; hoàng tử nghèo thắng bằng gạo nếp.
Đọc chương này →Giặc Ân sang — Thánh Gióng ra trận
Đứa trẻ ba tuổi chưa biết nói bỗng cất tiếng đòi ngựa sắt; đánh xong giặc thì bay về trời.
Đọc chương này →Sơn Tinh Thủy Tinh tranh Mị Nương
Hai thần cùng cầu hôn; từ đó năm nào nước cũng dâng, và năm nào núi cũng cao hơn.
Đọc chương này →An Dương Vương lập Âu Lạc, xây thành Cổ Loa
Thành đắp lên lại đổ, mãi tới khi Rùa Vàng tới giúp; rùa để lại một chiếc móng làm lẫy nỏ.
Đọc chương này →Cổ Loa thất thủ
Lẫy nỏ bị tráo; nước mất. Bi kịch của lòng tin đặt sai chỗ và của sự mất cảnh giác.
Đọc chương này →— Nhiều thế kỷ về sau —
Thẻ ngăn cách, làm nổi bật rằng mốc tiếp theo cách rất xa các mốc trên. Từ đây trở xuống là thời kỳ có sử liệu rõ ràng. Truyện Hồ Gươm được đưa vào chuyên đề vì nó khép lại đúng mạch chủ đề — và vì nhân vật Rùa Vàng trở lại — chứ không phải vì cùng thời với các truyện trên.
Lê Lợi trả gươm trên hồ Tả Vọng
Rùa Vàng trở lại đòi gươm; hồ từ đó mang tên Hoàn Kiếm — "trả lại gươm".
Đọc chương này →