Âu Cơ
Dòng Tiên, thuộc về núi; sinh bọc trăm trứng.
sinh ra bọc trăm trứng Một trăm người con
Con Rồng cháu Tiên, Thánh Gióng, Sơn Tinh Thủy Tinh.
Vì sao câu chuyện này còn được kể
Con Rồng cháu Tiên và Sơn Tinh Thủy Tinh không chỉ là chuyện khai quốc mà còn mã hoá một xung đột sống còn: văn minh trị thủy (Sơn Tinh, núi cao) đối đầu những trận lũ trở đi trở lại hằng năm (Thủy Tinh) — nỗi lo thường trực của một dân tộc dựng nghiệp bằng nông nghiệp lúa nước ở vùng châu thổ. Thánh Gióng lớn nhanh để đánh giặc rồi bay về trời, không nhận công, phản ánh lý tưởng người anh hùng vì cộng đồng chứ không vì danh vọng cá nhân.
Ai là ai trong chuyên đề này, và họ liên hệ với nhau ra sao.
Dòng Tiên, thuộc về núi; sinh bọc trăm trứng.
sinh ra bọc trăm trứng Một trăm người con
Dòng Rồng, chúa vùng nước; trừ yêu quái, dạy dân cày cấy.
vợ chồng — Rồng và Tiên Âu Cơ · cha của một trăm người con
Thần nước, hô mưa gọi gió; thua nhưng năm nào cũng trở lại.
đến sau một bước Mị Nương
Vị thần cho mượn gươm; dân gian nối về Lạc Long Quân.
cho mượn gươm Thuận Thiên Lê Lợi
Chàng trai nghèo đến không có nổi cái khố; sau thành thánh, dạy dân nghề buôn.
vợ chồng Tiên Dung
Thần núi Tản Viên, có gậy thần và sách ước; nâng núi chống lũ.
vợ chồng Mị Nương · đối đầu năm này qua năm khác Thủy Tinh
Đứa trẻ ba tuổi chưa biết nói, vươn vai thành tráng sĩ đánh giặc rồi bay về trời.
Vị thứ tư của Tứ bất tử; thuộc thời sau, chưa có truyện trong chuyên đề này.
Giúp xây thành, cho móng làm lẫy nỏ; nhiều đời sau trở lại đòi gươm.
giúp xây thành, cho móng làm lẫy nỏ An Dương Vương (Thục Phán) · chỉ ra "giặc ngồi sau lưng" Mỵ Châu · đòi gươm trên hồ Tả Vọng Lê Lợi · thay Long Quân trao và đòi gươm
Cùng nở từ một bọc — gốc của chữ "đồng bào".
50 người con theo mẹ lên núi Âu Cơ · người con cả lên ngôi, xưng Hùng Vương · 50 người con theo cha xuống biển Lạc Long Quân
Vị vua mở đầu phả hệ truyền thuyết, nước Xích Quỷ.
cha của Lạc Long Quân
Góp cơm gạo nuôi Gióng lớn — hiện thân của mạch đoàn kết.
góp cơm gạo, gom sắt rèn giáp Thánh Gióng
Con gái vua Hùng thứ mười tám, người mà hai thần cùng cầu hôn.
Công chúa ham đi chơi sông nước, không chịu lấy chồng theo lệ.
Vua đời cuối của Văn Lang; cha Mị Nương.
cha của Mị Nương · ra điều kiện sính lễ Sơn Tinh (Tản Viên Sơn Thánh) · Âu Lạc nối sau Văn Lang An Dương Vương (Thục Phán)
Hoàng tử thứ mười tám, nghèo và quen việc đồng áng; làm bánh chưng bánh giày.
Bà lão làng Phù Đổng ướm chân vào vết chân lạ rồi mang thai.
mẹ của Gióng Thánh Gióng
Danh hiệu chung của các vua Văn Lang, đóng đô Phong Châu.
đời thứ sáu Hùng Vương thứ sáu · đời thứ mười tám Hùng Vương thứ mười tám · cha của Tiên Dung · nhận làm con nuôi rồi đày ra đảo Mai An Tiêm
Vị vua chọn người nối ngôi bằng mâm cỗ; cũng là vua thời Gióng.
cha của Lang Liêu · xuống chiếu tìm người đánh giặc Thánh Gióng
Cha Chử Đồng Tử; dặn con giữ khố lại cho mình, con vẫn chôn theo cha.
cha của Chử Đồng Tử
Con nuôi vua Hùng, bị đày ra đảo hoang; tìm ra dưa hấu.
vợ chồng Vợ Mai An Tiêm
Cùng chồng gây dựng lại từ hai bàn tay trắng.
Chồng Mỵ Châu; bị giằng xé giữa phận làm con và tình vợ chồng.
tráo lẫy nỏ Mỵ Châu
Người thợ tài chế nỏ; lời can bị bỏ ngoài tai.
lời can không được nghe An Dương Vương (Thục Phán)
Con gái An Dương Vương; tin chồng tuyệt đối.
vợ chồng Trọng Thủy
Người cầm quân phương Bắc trong truyện; cha Trọng Thủy.
cha của Trọng Thủy · đối đầu, cầu hòa rồi trở mặt An Dương Vương (Thục Phán)
Vua nước Âu Lạc, xây thành Cổ Loa, giữ nỏ thần.
giao việc chế nỏ Cao Lỗ · cha của Mỵ Châu
Người đánh cá ba lần kéo lưới được lưỡi gươm.
ba lần kéo lưới được lưỡi gươm Gươm Thuận Thiên
Thủ lĩnh nghĩa quân Lam Sơn; nhận gươm khi cần, trả gươm khi xong.
tìm được chuôi, ráp lại vừa khít Gươm Thuận Thiên
Lưỡi và chuôi tìm được rời nhau, ráp lại thì vừa khít.