Truyện Ma Dân Gian Thế Giới
Mọi dân tộc đều có thần thoại về sáng thế. Nhưng trước cả thần thoại, con người đã có một loại chuyện khác — kể thì thầm, kể lúc đèn sắp tắt, kể để dặn nhau đừng ra sông sau khi trời tối. Đó là **truyện ma**. Chuyên đề này gom những truyện ma **có thật trong kho tàng dân gian** — nghĩa là thực sự lưu truyền hàng trăm năm và có bản in để đối chiếu — của bảy vùng văn hóa: Nhật Bản, Đông Âu Slav, Ire
So sánh đa văn hoá
Chuyên đề này góp mặt trong 2 mô-típ chung của nhân loại.
Cùng một mô-típ xuất hiện ở nhiều nền văn hoá cách nhau hàng nghìn cây số. Chỗ chúng khác nhau mới là chỗ đáng đọc.
Người đàn bà khóc bên nước
Vì sao hầu như mọi nền văn hóa đều có một người đàn bà khóc bên nước? Đều là phụ nữ chết trong oan ức hoặc mất mát, đều gắn với nước, và đều là một lời dặn dò được mã hóa thành nỗi sợ.
- La LloronaMexicochuyên đề này
NGUY HIỂM, và không có kết: nàng bị kết án đi mãi dọc bờ sông. Văn hóa Mexico không cho oan hồn một lối ra — hối hận là hình phạt không bao giờ hết. Luật rợn người: nghe tiếng khóc rất xa nghĩa là nàng đang rất gần.
- Banshee (bean sí)Irelandchuyên đề này
KHÔNG PHẢI nạn nhân cũng không phải thủ phạm — nàng chỉ là NGƯỜI ĐƯA TIN, khóc trước khi có người trong dòng họ qua đời. Không tránh được vì nàng không phải mối nguy.
- Nhiếp Tiểu ThiệnTrung Hoachuyên đề này
BỊ BUỘC PHẢI HẠI người, không tự nguyện: có thứ mạnh hơn nắm hài cốt nàng và sai khiến. Cách giải là tìm hài cốt dời về chôn nơi yên lành — hồn được yên thì không còn bị sai khiến.
- Vũ Nương (Người con gái Nam Xương)Việt Nam
VÔ HẠI hoàn toàn — nàng không hại ai, kể cả người đã nghi oan nàng. Và văn hóa Việt cho nàng một LỐI RA: được Linh Phi cứu, sống ở thủy cung, đàn giải oan ba ngày đêm rồi hiện lên từ biệt. Oan rồi cũng có ngày được giải — nhưng người thì không về.
- Yuki-onnaNhật Bản
KHÔNG KHÓC — nàng im lặng. Gắn với nước ở thể khác (tuyết), và nàng tha kẻ nàng thương với một điều kiện: giữ bí mật.
Hồ ly / Cáo hóa người
Vì sao khắp Đông Á, con vật hóa thành người đẹp luôn luôn là con cáo? Cáo sống rìa làng — không hoang dã hẳn, không thuần hóa hẳn; nó là con vật của ranh giới nên là con vật của biến hình. Ba nền lấy cùng một con vật và trả lời cùng một câu hỏi 'điều gì làm nên một con người' theo ba cách.
- Hồ ly tinh (Anh Ninh)Trung Hoachuyên đề này
ẤM NHẤT. Liêu Trai không coi nàng là quái vật mà là người thật thà nhất truyện: đi chợ, lấy chồng, cãi mẹ chồng, cười phá lên. Trung Hoa trả lời: sống như người thì là người.
- KitsuneNhật Bảnchưa có truyện
CHẺ ĐÔI. Không có một bản chất: zenko (thiện, sứ giả thần lúa Inari) và yako (dã, tinh quái) là hai phái rõ rệt của cùng một loài. Nhật trả lời: tùy anh chọn bên nào.
- Kumiho (구미호)Hàn Quốcchưa có truyện
BI KỊCH NHẤT. Nàng không muốn phù hộ ai cũng không muốn lừa ai — nàng chỉ muốn thôi làm cáo, và hầu hết dị bản đều để nàng thất bại vào phút chót. Hàn trả lời: có những ranh giới không vượt được, và đó là bi kịch chứ không phải tội lỗi.