Văn học dân gian
Lời ăn tiếng nói của cha ông
Không phải chỉ để thuộc lòng — mỗi câu ca dao, tục ngữ là một mảnh kinh nghiệm sống, một cách nhìn đời được nén lại qua nhiều thế hệ. Duyệt theo chủ đề để hiểu vì sao chủ đề ấy lớn trong tâm thức dân gian.
💡 Vì sao chủ đề “kinh nghiệm sống” lớn trong ca dao tục ngữ
Đây là kho "cẩm nang sinh tồn" được nén lại thành câu 6-8 chữ dễ nhớ, dễ truyền — từ cách chọn bạn, cách ứng xử đến cách nhìn người — tri thức thực hành được đúc kết qua nhiều thế hệ khi không có trường lớp phổ cập để dạy lại.
xất bất xang bang
Thành ngữRơi vào hoàn cảnh khốn khó, lếch thếch, không ra hồn.
cái kim trong bọc sẽ có ngày lòi ra
Thành ngữĐiều xấu rồi sẽ lộ ra dù cố che giấu
đâm chồi nảy lộc
Thành ngữPhát triển sinh sôi, tươi tốt như cây đâm chồi nảy lộc
sảy mẹ bú dì
Thành ngữMất mẹ thì nhờ người thân thay thế, hoàn cảnh mồ côi nhờ bà con giúp đỡ.
tre già măng mọc
Thành ngữThế hệ sau nối tiếp thế hệ trước, lớp người trẻ thay thế người già.
nước đổ đầu vịt
Thành ngữNói hay dạy mà người kia không tiếp thu gì, vô tác dụng.
tọa sơn quan hổ đấu
Thành ngữNgồi trên núi nhìn hai con hổ đánh nhau, ám chỉ đứng ngoài hưởng lợi khi hai bên tranh nhau.
bạng duật tương trì
Thành ngữHai bên cùng giằng co nhau, không ai chịu nhường
hai sương một nắng
Thành ngữVất vả dãi dầu mưa nắng, cần cù chịu khó
qua sông phải lụy đò
Thành ngữMuốn đạt được điều gì phải nhờ vả người khác, phải chịu lệ thuộc.
vắng như chùa Bà Đanh
Thành ngữRất vắng vẻ, ít người lui tới, yên tĩnh như chùa không có khách.
quá tam ba bận
Thành ngữKhông nên làm sai quá ba lần, đừng để việc lặp đi lặp lại mãi.
tuỳ cơ ứng biến
Thành ngữLinh hoạt xử lý tình huống tuỳ theo hoàn cảnh.
đầu sóng ngọn gió
Thành ngữNgười ở vị trí xung yếu, chịu sóng gió trực tiếp
mèo mù vớ cá rán
Thành ngữMay mắn bất ngờ, được điều tốt dù không cố công tìm kiếm.
thả đỉa ba ba
Thành ngữThả kẻ gian vào làm loạn, để mặc người xấu tung hoành.
mặt cắt không còn giọt máu
Thành ngữMặt trắng bệch vì quá sợ hãi hoặc hoảng loạn.
đến đầu đến đũa
Thành ngữChuẩn bị đầy đủ chu đáo, đúng bài bản
ngựa bất kham
Thành ngữNgười khó bảo, ngang bướng, không chịu theo kỷ luật.
ở bể vào ngòi
Thành ngữTừ hoàn cảnh tốt rơi vào hoàn cảnh tệ hơn, từ rộng lớn vào chật hẹp.
nhổ cỏ nhổ cả rễ
Thành ngữGiải quyết triệt để tận gốc, không để lại nguyên nhân tái phát.
tận tín thư, bất như vô thư
Thành ngữTin sách hoàn toàn thì không bằng không có sách, phải biết phán xét tư duy.
như cá gặp nước
Thành ngữGặp được môi trường thích hợp, phát huy được khả năng, thỏa mãn.
Nguồn: vi.wikiquote.org · vi.wiktionary.org (CC BY-SA 4.0)