🚧 Ứng dụng đang phát triển (Beta) · Góp ý & liên hệ: lienhe@truyencuaai.com

Văn học dân gian

Lời ăn tiếng nói của cha ông

Không phải chỉ để thuộc lòng — mỗi câu ca dao, tục ngữ là một mảnh kinh nghiệm sống, một cách nhìn đời được nén lại qua nhiều thế hệ. Duyệt theo chủ đề để hiểu vì sao chủ đề ấy lớn trong tâm thức dân gian.

1.520 câu lưu truyền19 chủ đề

⚖️ Vì sao chủ đề “đạo đức” lớn trong ca dao tục ngữ

Tục ngữ đạo đức Việt ít khi trừu tượng — "đói cho sạch, rách cho thơm" gắn liền cái nghèo có thật với phẩm giá, vì luân lý dân gian được rút ra từ kinh nghiệm sống chứ không phải từ kinh sách nho gia trên cao.

277 câu (đã lọc)✕ Xóa lọc

Con dại, cái mang

Tục ngữ

Con cái làm sai thì cha mẹ phải chịu trách nhiệm và gánh vác.

Ăn cây nào rào cây ấy

Tục ngữ

Nhận ơn của ai phải biết bảo vệ và trung thành với người đó.

ân trạch như núi

Tục ngữ

Ơn huệ to lớn như núi, khó đền đáp hết.

Ăn quả vả trả quả sung

Tục ngữ

Được ơn lớn nhưng trả lại nhỏ nhoi — ơn trả không tương xứng.

Chúng khẩu đồng từ, ông sư cũng chết

Tục ngữ

Nhiều người cùng nói một điều dù sai cũng có thể hại chết người.

đóng cửa bảo nhau

Tục ngữ

Nội bộ tự nhắc nhở nhau, không phô ra ngoài.

Con không chê cha mẹ khó, chó không chê chủ nhà nghèo

Tục ngữ

Con cái phải hiếu thảo dù cha mẹ nghèo, không chê bai cha mẹ.

Cõng voi về dày mả tổ

Tục ngữ

Rước điều tai họa lớn về làm hại đến tổ tiên gia đình, hành động phản bội.

Đánh (cho) chết (cái) nết không chừa

Tục ngữ

Bản tính xấu khó sửa dù bị trừng phạt, tật xấu khó bỏ.

Ăn trộm ăn cướp thành Phật thành Tiên, đi chùa đi chiền bán thân bất toại

Tục ngữ

Phê phán sự bất công: kẻ xấu lại thành đạt, người tốt lại khổ — châm biếm xã hội.

Công sinh thành không bằng công dưỡng dục

Tục ngữ

Công nuôi dưỡng dạy dỗ còn cao hơn công sinh ra, ơn dưỡng dục nặng hơn.

Già đòn non nhẽ

Tục ngữ

Người già kinh nghiệm thích dùng sức mạnh, kẻ non nớt thích lý lẽ.

Ăn cây nào rào cây ấy/nấy

Tục ngữ

Được ơn của ai thì phải bảo vệ, trung thành với người đó.

lòng người dạ thú

Tục ngữ

Lòng dạ độc ác như thú vật, không chút nhân tính.

quân tử nhất ngôn

Tục ngữ

Người quân tử nói một lời là giữ lời, không thay đổi.

Đồng tiền tài nhân nghĩa kiệt

Tục ngữ

Đồng tiền làm cạn kiệt tình người và nghĩa khí, tiền bạc làm mờ đạo đức.

Cái nết đánh chết cái đẹp

Tục ngữ

Phẩm hạnh tốt đẹp quan trọng hơn ngoại hình — đức hạnh hơn nhan sắc.

Có đi/qua có lại mới toại lòng nhau

Tục ngữ

Trong quan hệ phải biết đáp lại ân tình, có qua có lại mới hài lòng nhau.

đánh lận con đen

Tục ngữ

Gian lận, đánh tráo để lừa người khác.

Ai cũng/chả muốn phấn dồi mặt, chứ/chớ ai muốn phấn dồi gót chân

Tục ngữ

Ai cũng muốn được trọng dụng ở vị trí tốt, chứ không ai muốn bị coi thường.

Chém tre chẳng nể đầu mặt

Tục ngữ

Hành động thẳng tay, không nể nang ai.

khôn sống mống chết

Tục ngữ

Người khôn ngoan thì sống, kẻ dại dột thì chết.

Cẩn tắc vô ưu(, vô áy náy)

Tục ngữ

Cẩn thận chu đáo thì không lo lắng, không hối hận.

bịt mồm

Tục ngữ

Bịt miệng, không cho ai nói sự thật.

Chuông kêu khẽ đánh bên thành cũng kêu

Tục ngữ

Người tốt chỉ cần tác động nhẹ cũng tỏa sáng, không cần thúc ép nhiều.

giấy rách giữ lề

Tục ngữ

Dù nghèo khó vẫn phải giữ phẩm giá, lề lối.

Biết thân biết phận

Tục ngữ

Biết rõ hoàn cảnh và địa vị của mình, không đòi hỏi quá tầm.

Ăn trông nồi, ngồi trông hướng

Tục ngữ

Ăn phải biết chừng mực, ngồi phải biết vị trí — cư xử đúng mực, lịch sự.

Ba mặt một nhời

Tục ngữ

Nói trước ba người chứng kiến thì lời nói đó phải được giữ — chứng thực lời hứa.

Có gan ăn cướp có gan chịu đòn

Tục ngữ

Dám làm thì phải dám chịu hậu quả, không thể trốn tránh trách nhiệm.

Nguồn: vi.wikiquote.org · vi.wiktionary.org (CC BY-SA 4.0)