Văn học dân gian
Lời ăn tiếng nói của cha ông
Không phải chỉ để thuộc lòng — mỗi câu ca dao, tục ngữ là một mảnh kinh nghiệm sống, một cách nhìn đời được nén lại qua nhiều thế hệ. Duyệt theo chủ đề để hiểu vì sao chủ đề ấy lớn trong tâm thức dân gian.
⚖️ Vì sao chủ đề “đạo đức” lớn trong ca dao tục ngữ
Tục ngữ đạo đức Việt ít khi trừu tượng — "đói cho sạch, rách cho thơm" gắn liền cái nghèo có thật với phẩm giá, vì luân lý dân gian được rút ra từ kinh nghiệm sống chứ không phải từ kinh sách nho gia trên cao.
ngôn hành tương quỷ
Thành ngữLời nói và hành động phải phù hợp nhau, không được nói một đằng làm một nẻo.
mạnh ai nấy làm
Thành ngữAi cũng chỉ lo cho phần mình, không có sự phối hợp hay đoàn kết.
nài hoa ép liễu
Thành ngữÉp buộc người phụ nữ, không tôn trọng ý chí của họ trong tình cảm.
tả phù hữu bật
Thành ngữCó người trợ giúp đắc lực bên trái bên phải, được phò tá chu đáo.
mũi vạy thì lái chịu đòn
Thành ngữNgười đứng đầu sai thì cấp dưới phải chịu hậu quả.
quang minh chính đại
Thành ngữHành động ngay thẳng, minh bạch, không có gì khuất tất.
tu thành chính quả
Thành ngữTu luyện đến khi đạt kết quả tốt đẹp, hoàn thành đạo hạnh.
một vừa hai phải
Thành ngữLàm vừa đủ, không quá mức, biết dừng đúng lúc cho phải đạo.
tứ hải giai huynh đệ
Thành ngữBốn biển đều là anh em, ám chỉ mọi người trên đời đều có thể coi nhau như anh em.
Ăn lắm thì hết miếng ngon, nói lắm thì hết lời khôn hóa rồ
Tục ngữĂn nhiều hết ngon, nói nhiều lời không còn khôn ngoan — cần biết điều độ.
Buôn tàu buôn bè không bằng dè miệng
Tục ngữDù buôn bán lớn đến đâu cũng không bằng giữ lời ăn tiếng nói — lời nói quan trọng hơn tài sản.
Đời trước đắp nấm, đời sau ấm mồ
Tục ngữCha ông tích đức thì con cháu được hưởng, công đức truyền đời.
Của người Bồ tát, của mình lạt buộc
Tục ngữRộng rãi với người ngoài nhưng lại keo kiệt với của mình, ích kỷ.
Cây ngay không sợ chết đứng
Tục ngữNgười ngay thẳng không sợ điều tiếng, lương tâm trong sáng thì không lo gì.
Giết người diệt khẩu
Tục ngữGiết người để bịt miệng, xóa bỏ nhân chứng nhằm che giấu tội lỗi.
Nguồn: vi.wikiquote.org · vi.wiktionary.org (CC BY-SA 4.0)