Văn học dân gian
Lời ăn tiếng nói của cha ông
Không phải chỉ để thuộc lòng — mỗi câu ca dao, tục ngữ là một mảnh kinh nghiệm sống, một cách nhìn đời được nén lại qua nhiều thế hệ. Duyệt theo chủ đề để hiểu vì sao chủ đề ấy lớn trong tâm thức dân gian.
❤️ Vì sao chủ đề “tình yêu” lớn trong ca dao tục ngữ
Ca dao tình yêu hiếm khi nói thẳng "anh yêu em" — tình cảm được gửi qua con cò, cây đa, bến nước, con thuyền. Lối nói vòng ấy vừa hợp với sự kín đáo của lễ giáo làng xã, vừa biến mỗi câu ví thành một trò chơi trí tuệ giữa đôi trai gái.
Đôi ta như thể đồng tiền, Đồng sấp, đồng ngửa, đồng nghiêng, đồng nằm.
Ca daoĐôi ta cùng bạn chăn trâu, Cùng mặc áo vá nhuộm nâu một hang. Bao giờ cho gạo bén sang, Cho trăng bén gió, cho nàng bén anh.
Ca daoĐôi ta như thể con bài, Đã quyểt thì đánh, đừng nài thấp cao Đôi ta như đá với dao, Năng siếc, năng sắc, năng chào, năng quen.
Ca daoĐôi ta như lúa đòng đòng, Đẹp duyên nhưng chẳng đẹp lòng mẹ cha Đôi ta như chỉ xe ba, Thầy mẹ xe ít, đôi ta xe nhiều.
Ca daoĐói lòng ăn nửa trái sim, Uống lưng bát nước đi tìm người thương Người thương, ơi hỡi, người thương, Đi đâu mà để buồng hương lạnh lùng.
Ca daoĐôi ta bắt gặp nhau đây, Như con bò gầy gặp bãi cỏ hoang.
Ca daotrâu già gặm cỏ non
Thành ngữNgười lớn tuổi lấy người trẻ, ám chỉ sự chênh lệch tuổi tác trong quan hệ.
quan san cách trở
Thành ngữCách xa nhau bởi núi sông trắc trở, xa cách chia ly.
trầm hương kỳ duyên
Thành ngữDuyên kỳ lạ như mùi trầm hương, ám chỉ mối quan hệ quý giá, kỳ ngộ.
quyến gió rủ mây
Thành ngữQuyến rũ dụ dỗ, lôi cuốn người khác vào mối tình hay việc gì đó.
rổ rá cạp lại
Thành ngữNgười đã qua một đời chồng/vợ lấy nhau, tái hôn.
yểu điệu thục nữ
Thành ngữNgười con gái dịu dàng, nết na, thướt tha — người phụ nữ lý tưởng.
cá chậu chim lồng
Thành ngữBị giam cầm, mất tự do như cá trong chậu chim trong lồng
nghĩa nặng tình thâm
Thành ngữTình nghĩa sâu sắc, khăng khít giữa người với người.
quán Sở lầu Tần
Thành ngữNơi đôi tình nhân xa cách hẹn hò, nhớ nhung nơi chốn cũ.
biệt vô âm tín
Thành ngữMất tích không một tin tức, bặt liên lạc hoàn toàn
loan phượng ăn xoài
Thành ngữĐôi vợ chồng đẹp đôi, sung sướng hạnh phúc bên nhau.
bể cạn non mòn
Thành ngữDù trời đất thay đổi, lòng thủy chung vẫn không đổi
buộc chỉ cổ tay
Thành ngữCột chỉ vào tay — tín vật đính ước, duyên số vợ chồng
ý hạp tâm đầu
Thành ngữTâm ý hợp nhau, chia sẻ cùng suy nghĩ và tình cảm.
phi vũ tình
Thành ngữTrời mưa gợi lên tình cảm nhớ nhung, mưa và nỗi nhớ hòa quyện.
Vỹ Sinh ôm cây
Thành ngữÔm giữ lời hẹn đến chết như Vỹ Sinh — ám chỉ sự trung thành mù quáng.
tình như giấc mộng tan
Thành ngữTình cảm tan vỡ nhanh chóng như giấc mộng, không còn lại gì.
Nguồn: vi.wikiquote.org · vi.wiktionary.org (CC BY-SA 4.0)