Văn học dân gian
Lời ăn tiếng nói của cha ông
Không phải chỉ để thuộc lòng — mỗi câu ca dao, tục ngữ là một mảnh kinh nghiệm sống, một cách nhìn đời được nén lại qua nhiều thế hệ. Duyệt theo chủ đề để hiểu vì sao chủ đề ấy lớn trong tâm thức dân gian.
💡 Vì sao chủ đề “kinh nghiệm sống” lớn trong ca dao tục ngữ
Đây là kho "cẩm nang sinh tồn" được nén lại thành câu 6-8 chữ dễ nhớ, dễ truyền — từ cách chọn bạn, cách ứng xử đến cách nhìn người — tri thức thực hành được đúc kết qua nhiều thế hệ khi không có trường lớp phổ cập để dạy lại.
Ba mươi chưa phải là Tết
Tục ngữChưa đến lúc kết thúc, mọi chuyện vẫn còn chưa xong.
Bát mồ hôi đổi bát cơm
Tục ngữPhải đổ mồ hôi lao động mới có cơm ăn — thành quả đến từ công sức.
Ăn khoai nhớ kẻ cho dây mà trồng
Tục ngữKhi được hưởng thành quả phải nhớ ơn người đã tạo ra điều kiện cho mình.
ăn quả nhớ kẻ trồng cây
Tục ngữBiết ơn người đã gây dựng nên thành quả mình đang hưởng.
Có răng, răng nhai, không răng lợi mài cũng xong
Tục ngữCó điều kiện thì tốt, không có cũng xoay xở được, sáng tạo trong hoàn cảnh.
Chưa biết chưa chịu
Tục ngữChưa hiểu rõ sự thật thì chưa chấp nhận, không chịu phục.
Ăn nồi bẩy thì ra, ăn nồi ba thì mất
Tục ngữĂn đủ nhiều thì no ra trông, ăn ít quá thì trông hao hụt.
Cò hến tranh công, ngư ông thủ lợi
Tục ngữHai bên tranh nhau thì kẻ thứ ba hưởng lợi, như câu chuyện ngư ông đắc lợi.
Bầu dục chấm mắm cáy
Tục ngữCủa ngon đi với gia vị bình dân — điều sang trọng kết hợp giản dị cũng thú vị.
Giận con rận đốt cái áo
Tục ngữVì giận vật nhỏ mà hủy hoại vật lớn hơn, hành động nóng vội thiếu suy nghĩ.
tai liền miệng đấy
Tục ngữTai và miệng gần nhau — nói ra là người khác nghe ngay.
Bầm gan tím ruột
Tục ngữTức giận hoặc đau khổ tột cùng trong lòng không thể nói ra.
Cả thèm chóng chán
Tục ngữHam muốn nhiều nhưng nhanh chán, không kiên trì với điều mình muốn.
Dao có mài có sắc, người có học mới khôn
Tục ngữPhải học tập rèn luyện thì mới trở nên thông minh, không học thì không khôn.
Có phúc thì có phần
Tục ngữNgười có đức hạnh thì sẽ được hưởng phần lợi, trời không phụ người lành.
sảy mẹ còn cha
Tục ngữMất mẹ còn có cha chở che — gia đình luôn có chỗ nương tựa.
Có chí thì nên
Tục ngữCó ý chí kiên định thì mọi việc đều thành công.
Đứng núi này trông núi nọ
Tục ngữKhông biết bằng lòng với cái mình có, luôn thèm muốn cái của người khác.
Đất có Thổ Công, sông có Hà Bá
Tục ngữMỗi nơi đều có chủ riêng, phải biết tôn trọng phong tục địa phương.
Giàu/giầu thú quê không bằng ngồi lê Kẻ Chợ
Tục ngữSống ở thành thị dù chỉ ngồi chơi cũng hơn là giàu có ở chốn quê xa.
thơm như múi mít
Tục ngữThơm ngát như múi mít chín — khen ngợi mùi thơm dễ chịu.
Đang yên đang lành đọc canh phải tội
Tục ngữĐang bình yên lại tự tìm rắc rối cho mình, vô cớ gây họa.
Chờ được nạ má đã sưng
Tục ngữChờ đợi quá lâu đến khi được thì đã muộn, không còn ý nghĩa nữa.
Đánh chó, ngó chủ
Tục ngữMuốn trừng phạt người dưới thì phải coi chừng người trên, phải xem thái độ chủ trước.
Nguồn: vi.wikiquote.org · vi.wiktionary.org (CC BY-SA 4.0)