Ông Chuân gọi tôi sang nhà vào một buổi tối cuối tháng, nói có việc cần đối chiếu sổ sách, giọng qua điện thoại nghe gấp hơn mọi lần.

Nhà ông sáng đèn tuýp, cái bàn gỗ giữa nhà bày ra ba cuốn sổ khác nhau: cuốn biên bản làng ông vẫn giữ, cuốn vở phần ông nhận hôm chép sổ chữ, và một cuốn sổ nợ công cũ, ghi chuyện vay mượn công gánh luồng giữa các nhà, việc ông vẫn làm từ trước khi tôi lên thung.

"Cô coi cái ni giúp tôi." Ông nói, đẩy hai cuốn vở về phía tôi, ngón tay chỉ vào một dòng. "Mục ni tôi với bà Rớt cùng biết, nhưng ghi ra thì không giống nhau."

Tôi cúi xuống đọc. Mục nói về cách tính công nợ khi một nhà mượn công gánh luồng của nhà khác mà trả chậm quá một mùa, tiếng trong gọi riêng cái khoản phạt ấy bằng một chữ không có trong tiếng ngoài. Trong vở ông Chuân, chữ ấy đi kèm cách tính cụ thể: mỗi mùa chậm thì cộng thêm một phần mười công đã mượn.