Toòng bóp một nắm xôi, xoa lên mũi con trâu, rồi nhét phần còn lại vô miệng nó.

Trâu nhai chậm, nước dãi chảy dài. Toòng nói với nó bằng tiếng Tày, giọng nhỏ và đều như nói chuyện với ông nội. Kình đứng cầm dây thừng, hai tay giữ chắc. Con trâu quay đầu liếm luôn bàn tay nó, cái lưỡi nhám như tấm đá mài.

"Nó thương anh," Toòng nói.

"Nó thương xôi."

"Thương xôi, thương anh. Giống nhau."

"Hôm nay mùng sáu hả?" Kình hỏi.

"Khoăn vài." Toòng gật, nghiêm trang. "Vía trâu. Hôm nay trâu được ăn xôi. Không đi cày."

"Trâu sướng hơn người."

"Trâu làm cả năm. Người làm cả đời."

Kình mở miệng định đáp thì nghe tiếng vó ngựa. Không phải một con. Tiếng móng nện lên đá, lẫn tiếng chuông cổ ngựa leng keng, vọng từ phía đèo dội xuống. Con trâu vểnh tai. Toòng bỏ nắm xôi, chạy ra bờ ruộng.

Một đoàn người đi xuống dốc. Mười con ngựa thồ, dây buộc hàng ken ken. Dắt ngựa là một ông Mường mặc áo cánh nâu, râu lơ thơ, tay cầm roi tre chỉ để chỉ hướng.