Sáng hôm sau, Linh không đi thẳng về tiệm sách.

Cô ngồi ở quán cà phê đầu phố gần hai tiếng, nhìn mưa gõ nhẹ lên mặt đường đá lát, nhìn người qua lại với ô che đầu hoặc không che gì cả. Hội An mưa như thể mưa là trạng thái mặc định của nó — không dữ dội, không ngừng hẳn, chỉ lất phất giữa những khoảng nắng ngắn như ai đó đang do dự.

Cô mở sổ ra. Ghi được hai dòng rồi dừng.

Hai dòng đó không đủ nói lên điều gì. Linh nhìn chúng một lúc rồi gập sổ lại.

Chín giờ sáng, cô quay lại hẻm.

Ban ngày, nó khác hẳn. Ánh sáng lọt vào từ hai đầu ngõ, rêu trên tường gạch xỉn màu xanh đậm hơn dưới mưa đêm qua. Mùi ẩm của gạch cũ, mùi rêu, và phía cuối — faint nhưng có — mùi giấy. Không phải mùi giấy mới của nhà in, mà là mùi của những trang sách để lâu năm, khô dần trong không khí Hội An giữa độ ẩm và nắng thay nhau, đến mức chúng có mùi riêng như gỗ có vân riêng.

Biển hiệu vẫn đó. Miền Xưa. Chữ sơn đen trên gỗ, không có thêm gì khác — không số nhà, không giờ mở cửa.

Linh đẩy cửa vào.

Tiếng chuông nhỏ trên xà cửa rung lên — âm thanh mỏng, trong vắt như giọt nước chạm vào lòng bát sứ.

Tiệm hẹp hơn Linh tưởng. Hoặc có lẽ không hẹp — chỉ là sách chiếm quá nhiều chỗ đến mức không gian còn lại co lại như thứ yếu. Kệ gỗ từ sàn đến trần, hai bên tường và một hàng ở giữa, tạo thành những lối đi chỉ vừa một người. Gáy sách đủ màu nhưng màu đã cũ — nâu, xanh nhạt, đỏ gạch, vàng ngả kem — xếp không theo thứ tự bảng chữ cái mà theo thứ tự mà Linh không đoán ra được nguyên tắc.

Phía cuối tiệm, sau một quầy gỗ thấp có tấm kính mờ, cụ bà ngồi.

Linh đứng lại một giây.

Bà gầy, nhỏ, mái tóc bạc búi cao gọn bằng một chiếc trâm gỗ đơn giản. Áo bà ba xám nhạt. Tay đặt trên cuốn sách đang mở — không đọc, không nhìn xuống, nhìn thẳng vào Linh. Không nói gì. Không hỏi gì.

Rồi bà cúi xuống, với tay vào sau quầy, và đặt một ấm trà nhỏ lên mặt kính — cùng với hai cái chén nhỏ bằng sứ trắng hoa lam.

Chỉ vậy thôi.

Linh bước vào giữa những kệ sách.

Cô không biết mình đang tìm gì. Thật ra cô không cố tìm gì — chỉ đi, tay trái thỉnh thoảng chạm vào gáy sách, ngón tay cảm nhận texture của bìa cứng, bìa mềm, vải, da giả, giấy thường đã nhàu. Mỗi cuốn sách có nhiệt độ khác nhau dù cùng nằm trong một không gian. Cô không hiểu tại sao nhưng nó có thật — có những cuốn lạnh dưới tay, có những cuốn ấm như vừa được cầm.

Trên kệ bên phải: tạp chí Phổ Thông từ thập niên 60, gáy giòn, giấy vàng. Một bộ từ điển Pháp-Việt dày hai tập. Vài cuốn tiểu thuyết không còn đọc được tên vì chữ trên gáy đã mòn. Tập thơ Xuân Diệu bản in cũ, bìa xanh lá — khi Linh nghiêng đầu đọc tên, một tờ giấy nhỏ rơi ra từ trang giữa, có ai đó chép tay bài thơ bằng mực xanh.

Cô nhặt lên, đặt lại. Không phải của mình.

Bên trái: sách giáo khoa cũ, sách kỹ thuật, sách dạy đan len. Vài cuốn sách thiếu nhi bìa giấy mỏng đã cong. Và một chỗ — kệ thứ ba từ cuối, gần góc tối nhất của tiệm — có một chồng tạp chí cũ xếp nghiêng, tờ tạp chí trên cùng còn nguyên tên: Sáng Tạo, số tháng 11 năm 1962.

Linh dừng lại.

Không phải vì tạp chí. Mà vì phía sau chồng tạp chí đó — khuất một nửa, tựa lưng vào tường — có một cuốn sách mỏng, bìa nâu sẫm, không tên, không tác giả.

Cô thò tay vào, kéo nhẹ.

Cuốn sách ra khỏi chỗ nằm không phát ra tiếng động nào. Bìa da thuộc — hoặc thứ gì đó giống da thuộc — sờ vào thấy ráp nhẹ, có vân nhỏ dưới tay. Và ấm. Không phải ấm như đồ vật vừa được ai cầm, mà ấm theo cách khác — theo cách mà Linh không có chữ để mô tả, chỉ biết rằng ngón tay cô không muốn rời ra.

Không có tên tác giả. Không có nhà xuất bản. Không có năm in. Chỉ là một cuốn sách bìa nâu với mép giấy ngả vàng.

Linh mang cuốn sách ra quầy.

Cụ bà nhìn cuốn sách. Rồi nhìn Linh. Không nói gì trong một lúc dài đủ để Linh nghe tiếng mưa bắt đầu lại trên mái ngói — nhịp đều, khẽ, như ngón tay ai gõ lên bàn gỗ không vội vã.

"Cháu mua cuốn này."

Không phải câu hỏi. Linh không biết mình đang nói câu hỏi hay câu khẳng định — chỉ biết rằng câu đó ra khỏi miệng trước khi cô kịp nghĩ.

Cụ bà gật đầu.

Linh mở ví, đặt tờ năm mươi nghìn lên mặt kính. Bà nhìn tờ tiền, nhìn cuốn sách, rồi nhìn đi chỗ khác — về phía cửa sổ nhỏ bên hông tiệm nơi mưa đang vẽ những đường thẳng mờ trên ô kính.

Không lấy tiền thừa lại.

Linh đứng một giây, chờ. Rồi cô hiểu rằng không có gì thêm để chờ.

"Cảm ơn bà."

Cụ bà không trả lời bằng lời. Chỉ với tay rót thêm trà vào chiếc chén thứ hai — chiếc chén mà Linh không đụng vào — rồi đẩy nhẹ về phía trước quầy, như thể mời ai đó không có mặt ở đó.

Linh đi ra.

Chuông cửa rung lên lần nữa — âm thanh mỏng, trong, rồi tắt.

Ngoài hẻm, mưa nhẹ đang rơi. Linh đứng dưới mái hiên của ngôi nhà cạnh đó, cuốn sách cầm trong tay, bìa nâu ép vào lòng bàn tay.

Cô mở ra một trang bất kỳ.

Chữ viết tay, mực nâu, nét chữ nhỏ và nắn nót. Giấy mỏng, hơi trong, có thể thấy bóng chữ từ trang sau xuyên qua. Mùi của giấy lâu năm, mùi của mực cũ — và một mùi khác rất nhẹ, gần như tưởng tượng: mùi của bông bưởi hoặc thứ gì đó giống thế, phảng phất ở đâu đó giữa những trang sách.

Linh đọc hai dòng đầu tiên.

Rồi đóng sách lại, không phải vì không muốn đọc tiếp — mà vì cô biết rằng đứng giữa hẻm trong mưa không phải chỗ để đọc những dòng chữ như thế này.

Có những thứ cần được đọc chậm. Trong im lặng. Một mình.

Cô đi về phía đường lớn, cuốn sách giữ chặt trong tay, mưa Hội An rơi lên vai áo.

Hai dòng chữ đó vẫn còn trong đầu cô, rõ ràng hơn bất cứ thứ gì cô đọc trong năm nay — như thể chúng không được đọc qua mắt mà được nghe bằng thứ gì khác không có tên.