Buổi chiều hôm ấy, sông Hoài màu đồng hun.

An ngồi trên bờ đá, lưng tựa vào gốc bàng già mà vỏ cây đã nứt vỡ thành từng mảng như da người qua mùa hanh khô. Quyển sổ mở trên đùi, bút mực kẹp giữa ngón tay trỏ và ngón giữa, nhưng An không viết. Cô chỉ nhìn sông.

Minh ngồi cách đó chừng một sải tay, lưng thẳng hơn, quyển sách dạy học mở phẳng trên lòng — một cuốn sách mỏng bìa xanh lá, loại Sở Giáo dục phát cho giáo viên mới. Môi anh mấp máy đôi lần theo từng dòng, rồi lại thôi. Bóng nắng chiều kéo dài trên mặt nước, loang ra như vệt dầu, vàng rồi cam rồi đỏ nhạt ở phía cầu Cẩm Nam.

Không ai nói gì.

Đó là điều An thích ở Minh từ đầu: anh không điền vào im lặng bằng lời. Nhiều người sợ im lặng như sợ khoảng trống, cứ phải lấp đầy bằng câu hỏi, bằng tiếng cười, bằng những nhận xét về thời tiết hay giá cả hay chuyện hàng xóm. Minh không vậy. Anh ngồi yên được. Và cái sự yên đó không phải vắng lặng — nó có trọng lượng riêng, như bông gạo chín trên cây.

An nhúng bút vào lọ mực đặt giữa hai người, ghi một dòng vào sổ: Nắng tháng Mười chiều nay mỏng như giấy bản.

Cô nhìn dòng chữ, gật đầu nhẹ một cái. Gạch dưới chữ "mỏng".

Từ phía chợ Hội An vọng lại tiếng gõ thau của người bán đồng nát, tiếng đó cách quãng đều đặn như tim đập. Xa hơn là tiếng trẻ con tắm sông kêu ré, rồi giọng bà mẹ nào đó gọi về ăn cơm, giọng the thé kéo dài cuối câu theo kiểu người Quảng. Mùi bùn sông pha với mùi khói bếp ai đó đun củi sớm — mùi của những chiều không đáng nhớ mà lại nhớ mãi.

Minh gập sách lại.

"An có sợ không?"

An không ngẩng đầu lên ngay. Cô nhìn dòng chữ vừa viết, như muốn xem câu hỏi đó có thể ở cùng trang giấy với chữ "mỏng" kia không.

"Sợ gì?" cô hỏi lại.

Minh nhìn sông. Một hồi.

"Viết cả đời mà không có gì được nhớ."

Câu nói rơi xuống nhẹ, không gây sóng. Không phải Minh hỏi để thách thức, hay để thử, hay để đưa ra quan điểm của mình ngay sau đó. Anh hỏi vì anh thực sự muốn biết. Đó là cách Minh đặt câu hỏi — bình thường, tĩnh lặng, như đặt một hòn đá nhỏ xuống bàn.

An suy nghĩ.

Không phải suy nghĩ kiểu tìm câu trả lời hay. Cô để câu hỏi đó thấm xuống, như để nước mưa thấm qua lớp đất khô. Nhìn mặt sông lúc này đang chuyển dần sang màu đục hơn, nước đầu nguồn về có phù sa. Nhìn chiếc thuyền nan ai đó cột bờ bên kia, neo chờ không rõ chờ gì.

"Không sợ," An nói.

Minh quay nhìn cô. Không ngạc nhiên, không hoài nghi — chỉ chú ý.

"Tôi viết không để được nhớ." An dừng lại. "Tôi viết vì nếu không viết tôi không biết mình đang nghĩ gì."

Minh gật đầu.

Một cái gật đầu nhỏ, không thêm gì. Không nói "tôi hiểu" hay "đúng vậy" hay "nhưng mà". Chỉ gật đầu, rồi nhìn lại sông.

An cúi xuống ghi tiếp vào sổ. Lần này không ghi về nắng hay sông hay tiếng chợ. Cô ghi câu Minh vừa hỏi và câu cô vừa trả lời, ghi nguyên xi như chép lại, không chỉnh sửa chữ nào. Đôi khi những câu quan trọng nhất không cần chỉnh. Chúng đúng ngay lần đầu tiên, trước khi não kịp can thiệp.

Mực trên trang chưa kịp khô thì hoàng hôn xuống.

Hội An đổi màu nhanh vào buổi chiều — không dần dần như những nơi khác mà gần như một quyết định: thôi, đủ rồi, tối thôi. Từng ngôi nhà ở phố cổ bên kia sông bắt đầu thắp đèn dầu, rồi vài cái đèn lồng đỏ ai đó treo ở hiên nhà bật sáng, phản chiếu lên mặt nước thành những vệt đỏ run rẩy. Tiếng gõ thau im lúc nào không hay. Thay vào đó là tiếng dế bắt đầu kêu từ bờ cỏ sau lưng.

Minh đứng dậy trước, phủi cỏ sau quần.

"Về thôi."

An đứng lên, nhét sổ vào túi vải bên hông, đậy nắp lọ mực. Hai người đi dọc theo bờ sông về hướng chợ, không nắm tay — Minh đi cách cô nửa bước về phía tay phải, đủ để đôi khi vai chạm vai khi bước không đều. Ánh đèn lồng từ những ngôi nhà bắt đầu đổ màu vàng cam xuống mặt đường đá rêu.

An không biết hôm đó là buổi chiều thứ bao nhiêu họ ngồi như vậy bên sông. Và cô cũng không cần biết.

Linh đọc đến đó thì dừng.

Không phải vì trang hết. Còn vài dòng nữa, chữ nhỏ hơn, nghiêng hơn, như An viết nhanh tay trước khi trời tối mất. Nhưng Linh dừng lại.

Ngoài cửa sổ phòng trọ, phố Hội An đang bắt đầu thắp đèn lồng. Đã gần sáu giờ chiều. Chiếc quạt trần kêu cọt kẹt mỗi vòng quay, gió thổi qua khe cửa mang theo mùi ẩm của đất gạch ngói sau một ngày phơi nắng.

Cô nhìn sang quyển sổ nhỏ của mình, đặt úp trên bàn từ sáng đến giờ.

Hôm qua, sau khi bước ra khỏi tòa soạn tạp chí Cổ Đô với tờ bản thảo bị trả lại, Linh ngồi ở bậc thềm phố cổ cho đến gần chín giờ tối. Khi về phòng, cô mở sổ và viết một câu, rồi không viết thêm gì nữa.

Bây giờ cô mở sổ ra.

Câu đó vẫn còn đó, bút bi đen, chữ hơi run vì viết trong tối: Tôi đến Hội An vì muốn biết mình đang chạy trốn điều gì.

Linh nhìn câu đó lâu.

Rồi cô nhìn lại trang sách đang mở — câu An viết xuống sau khi nghe Minh hỏi: Tôi viết không để được nhớ. Tôi viết vì nếu không viết tôi không biết mình đang nghĩ gì.

Hai câu. Hai người. Cách nhau hơn sáu mươi năm.

Cùng một câu hỏi nằm phía dưới, chưa ai viết ra thành chữ.

Linh khép sổ của mình lại. Để tay lên bìa một lúc. Rồi cô nhìn về phía cuốn sách bìa nâu, tự hỏi không biết buổi chiều bên sông đó, An và Minh có ngồi ở khúc sông nào — và liệu khúc sông đó bây giờ còn đó không, hay đã lấp vào cái gì khác rồi, nhà cửa hay bến thuyền hay chỉ là bờ đất cao hơn một chút sau mấy mùa lũ.

Sáng mai, thầy Hải sẽ gặp cô để nói về bài viết tiếp theo.

Linh chưa biết mình sẽ hỏi thầy điều gì. Nhưng cô nghĩ — lần này, cô sẽ không ghi vào sổ trước khi đến.