Sáng ngày mười ba, tôi tới sớm hơn cả anh Huy, mở lại kho hồ sơ offboarding lần nữa trước khi văn phòng đông người, lần này chủ động thay vì tình cờ như hôm trước.

Tôi mở toàn bộ mười hai phòng ban trong công ty, gõ vào một bảng tính riêng, không phải file công ty giao, một file cá nhân tôi tự tạo và đặt tên khá vô hại là "ghi_chu_onboarding_ca_nhan" để không ai nghi ngờ nếu vô tình thấy trên màn hình. Tôi liệt kê từng vị trí, số người từng giữ vị trí đó trong hai năm gần nhất, số người đã nghỉ, tính ra tỷ lệ phần trăm cho từng vị trí thay vì con số trung bình toàn công ty như slide cơm nhà hôm trước từng chiếu.

Kết quả xếp thành một bảng dài, phần lớn các vị trí có tỷ lệ nghỉ việc dao động quanh mười, mười lăm phần trăm mỗi năm, con số nghe hợp lý với bất kỳ công ty công nghệ nào ở độ tuổi này. Nhưng có năm dòng nằm hẳn ở phía trên bảng, tỷ lệ vượt xa phần còn lại, gần như gấp ba, gấp bốn lần mặt bằng chung. Vị trí của tôi là một trong năm dòng đó.

Tôi nhìn bảng số liệu, đọc lại tên bốn vị trí còn lại: Chuyên viên Nội dung, Chuyên viên Chăm sóc Khách hàng, Kỹ sư Kiểm thử, và Trợ lý điều hành CEO. Tôi chưa từng gặp trực tiếp ai giữ ba trong bốn vị trí đó, chỉ biết mặt qua vài lần đi ngang hành lang.

Tôi thử tìm điểm chung giữa năm vị trí này, ngoài tỷ lệ nghỉ việc cao. Không phải cùng phòng ban, không cùng cấp bậc, không cùng mức lương. Chuyên viên Nội dung thuộc khối Marketing, Chăm sóc Khách hàng thuộc khối Vận hành sản phẩm, Kỹ sư Kiểm thử thuộc khối Kỹ thuật, Trợ lý điều hành CEO thuộc khối văn phòng cấp cao, còn tôi ở khối Sản phẩm và Vận hành. Năm phòng ban khác nhau, năm cấp bậc khác nhau, chỉ có đúng một điểm chung tôi tìm được sau nửa tiếng dò từng cột: cả năm vị trí này đều xuất hiện đều đặn trong danh sách tuyển dụng của công ty trong hai năm qua, nghĩa là công ty luôn phải tuyển lại, không phải một lần mà nhiều lần liên tiếp, cho cùng năm chỗ đó.

Tôi nghĩ tới cụm "một nhà" chị Diệu hay nhắc, tự hỏi trong một cái nhà thật, có ai phải tuyển người mới vào đúng năm vị trí như vậy, năm lần liền, mà không ai trong nhà đặt câu hỏi hay không.

Tôi tự nhủ với chính mình, lần này rõ ràng hơn cả lần trước, thành một câu hoàn chỉnh trong đầu: mình chỉ đang quan sát để làm nghiệp vụ tốt hơn thôi. Tôi biết câu đó không còn đúng hoàn toàn nữa, nhưng nó vẫn là câu dễ nói với chính mình hơn bất kỳ câu nào khác lúc này, và tôi để mình tin nó thêm một ngày nữa.

Tôi mở thêm mục tuyển dụng đang hoạt động trên trang web công ty, một trang tôi từng xem qua khi còn nộp hồ sơ ứng tuyển cách đây hơn một tháng. Trong số hơn hai mươi vị trí đang tuyển, có đúng ba trong năm cái ghế bất thường kia đang mở lại, kèm mô tả công việc hấp dẫn, mức lương ghi "cạnh tranh", một dòng chữ nhỏ phía dưới mỗi tin ghi "gia nhập một môi trường như gia đình". Tôi đọc dòng đó, nhớ lại câu chị Diệu nói ở buổi cơm nhà hôm trước, thấy nó lặp lại đúng như một câu cửa miệng đã được luyện tập kỹ càng, không chỉ dành riêng cho tôi.

Tôi tắt trình duyệt, mở lại bảng tính, ngồi nhìn năm dòng số liệu bất thường thêm một lúc nữa. Có một ý nghĩ thoáng qua đầu tôi, rất nhanh, đủ để khiến tôi rùng mình: nếu đúng là có gì đó khiến người ta rời bỏ năm cái ghế này liên tục, thì việc công ty vẫn đăng tuyển đều đặn, vẫn viết những dòng quảng cáo ấm áp như vậy, nghĩa là bất kỳ ai đọc được tin tuyển dụng đó hôm nay, không biết gì, đều có thể trở thành người tiếp theo bước vào đúng vòng lặp mà tôi đang cố hiểu.

Tôi đóng file, đổi tên lần nữa thành một cái tên còn vô hại hơn, lưu vào một thư mục ẩn trong ổ đĩa cá nhân, không phải ổ chung của công ty. Việc đó, tôi nhận ra ngay khi làm xong, là lần đầu tiên tôi chủ động giấu điều gì đó khỏi hệ thống của chính công ty mình đang thử việc, dù chỉ là một file Excel vô hại chứa những con số công khai bất kỳ ai có quyền truy cập cũng xem được.

Đồng nghiệp bắt đầu tới đông dần, tiếng chào hỏi buổi sáng vang lên khắp dãy bàn, mùi cà phê từ pantry lan ra. Tôi đóng laptop lại, tay vẫn để trên bàn phím thêm vài giây, nhìn màn hình đen phản chiếu mờ mờ khuôn mặt mình, rồi mới rời tay, bắt đầu ngày làm việc như mọi ngày khác, không để ai nhận ra buổi sáng của tôi vừa khác hẳn buổi sáng của họ.