Tối Chủ nhật, ngày sáu mươi lăm, tôi ngồi đối diện Bách ở đúng bàn quen thuộc trong quán cà phê mở suốt đêm, bốn tờ giấy trải ra trước mặt, cùng tờ giấy trắng tôi viết dòng thời gian sáng nay.

Chúng tôi bắt đầu từ đầu, đọc lại từng mảnh một cách chậm rãi, đối chiếu ngày tháng, chức danh, những cái tên, cố tìm ra mối liên kết logic giữa chúng thay vì chỉ nhìn chúng như những mảnh rời rạc.

"Log của Hưng cho thấy việc thu thập dữ liệu hành vi nhân viên không xin phép bắt đầu sớm hơn Retention Score chính thức, đâu đó cuối 2022 đầu 2023." Bách nói, ngón tay gõ nhẹ lên tờ giấy. "Nếu ai đó phát hiện ra việc này ngay từ khi nó bắt đầu, người đó phải ở vị trí đủ cao trong khối kỹ thuật để nhìn thấy toàn bộ hệ thống, không phải một kỹ sư bình thường."

"Đinh Quốc Bảo là Trưởng nhóm Dữ liệu và AI." Tôi nói, nhớ lại chức danh mình đọc được trên tập hồ sơ dưới tầng hầm. "Người viết ra thuật toán gốc."

Bách gật đầu, viết tên Bảo lên đầu dòng thời gian, nối một đường thẳng xuống năm 2023. "Nếu anh ấy là người viết ra Retention Score, và phát hiện nó đang bị dùng để làm điều gì đó ngoài mục đích ban đầu, thì việc anh ấy phản đối, rồi bị chính thuật toán mình viết gắn nhãn rủi ro cao, là điều hợp lý nhất có thể xảy ra."

Tôi cảm thấy một luồng lạnh chạy dọc sống lưng khi nghe Bách nói ra điều đó thành lời. "Giống hệt những gì xảy ra với Hưng."

"Giống hệt." Bách xác nhận, giọng trầm xuống.

Chúng tôi ghép tiếp mảnh về khiếu nại của khách hàng bị ỉm đi năm 2024, muộn hơn một năm so với thời điểm Bảo rời đi, và cả cụm từ "Series B" tôi nghe được ở tầng điều hành. Từng mảnh, đặt cạnh nhau theo đúng trình tự thời gian, bắt đầu kể một câu chuyện hoàn chỉnh, không còn là những giả thuyết rời rạc nữa.

Năm 2023, Đinh Quốc Bảo, khi đó đang giữ vị trí Trưởng nhóm Dữ liệu và AI, phát hiện công ty có kế hoạch thu thập và có thể bán dữ liệu hành vi của chính nhân viên mình, ẩn danh hoá không hoàn toàn, cho một bên thứ ba, nhằm phục vụ mục đích tài chính liên quan tới việc gọi vốn. Anh phản đối trong nội bộ. Không lâu sau, chính thuật toán Retention Score do anh viết ra gắn nhãn rủi ro cao cho chính anh, một sự trùng hợp không thể là ngẫu nhiên. Anh bị cô lập dần khỏi các dự án quan trọng, và cuối cùng, "tự nguyện" nộp đơn nghỉ việc, không ồn ào, không kiện tụng, biến mất khỏi công ty và gần như biến mất khỏi mọi hệ thống lưu trữ có thể tìm lại được.

Tôi ngồi lặng, nhìn toàn bộ câu chuyện vừa được ghép thành hình trên mặt bàn, cảm giác vừa nhẹ nhõm vì cuối cùng cũng hiểu ra một phần lớn của bức tranh, vừa nặng trĩu vì hiểu ra mức độ nghiêm trọng của những gì mình đang chạm vào.

"Vậy giờ đang là 2026." Tôi nói khẽ. "Ba năm sau. Nếu kế hoạch đó từng bị chặn lại một lần vì anh Bảo phản đối, thì..."

"Thì có thể nó đang được khởi động lại." Bách nói tiếp câu tôi bỏ lửng, ánh mắt anh nặng trĩu. "Đúng lúc vòng gọi vốn Series B đang cần một câu chuyện tăng trưởng thật đẹp để thuyết phục nhà đầu tư."

Chúng tôi ngồi im một lúc lâu, để cho toàn bộ ý nghĩa của những gì vừa ghép lại thấm vào cả hai người. Quán cà phê gần như vắng hẳn khách vào giờ này, chỉ còn tiếng nhạc nhẹ và ánh đèn đường hắt qua ô cửa kính, vẽ những vệt sáng dài trên mặt bàn gỗ.

"Mình cần tìm anh Bảo." Tôi nói, giọng chắc chắn hơn bất kỳ lúc nào trước đây trong suốt cuộc điều tra này. "Không phải để lôi anh ấy vào thêm rắc rối, mà vì anh ấy là người duy nhất còn sống có thể xác nhận toàn bộ câu chuyện này, thay vì để nó mãi chỉ là một giả thuyết của hai đứa mình."

Bách gấp tờ giấy dòng thời gian lại, cất vào cặp, cẩn thận như đang cất giữ một thứ dễ vỡ. "Anh sẽ giúp em tìm, bằng mọi cách anh biết."

Trên đường về, tôi nghĩ tới một chi tiết vẫn còn lấn cấn trong đầu, chưa ghép được vào đâu trong toàn bộ bức tranh: theo hồ sơ nhân sự tôi từng lướt qua, chị Diệu gia nhập công ty trước cả thời điểm mọi chuyện với anh Bảo xảy ra. Nếu bà không liên quan gì tới sự kiện 2023, vậy câu nói "chị từng y như con bây giờ" của bà, cái vị trí bà từng đứng mà bà không chịu nói rõ, thuộc về một câu chuyện nào khác, một câu chuyện tôi vẫn chưa chạm tới được.

Ngày thứ sáu mươi lăm trong chín mươi ngày của tôi, tôi có được toàn cảnh của năm 2023, nhưng cũng nhận ra rõ hơn bao giờ hết: bức tranh này còn một lớp nữa, sâu hơn, và người giữ lớp đó, tôi tin chắc, chính là người vẫn gọi tôi là "con" bằng giọng ấm áp mỗi ngày.