Sáng ngày ba mươi mốt, một email tự động từ hệ thống nhân sự hiện lên hộp thư của tôi, tiêu đề ghi "Cập nhật nguyện vọng công việc quý II", nội dung mời nhân viên đang trong giai đoạn thử việc điền một khảo sát ngắn về mức độ hài lòng, kèm một dòng nhỏ ở cuối: nếu có nhu cầu chuyển vị trí hoặc kết thúc sớm hợp đồng, liên hệ trực tiếp phòng Nhân sự.

Tôi đọc dòng đó ba lần. Đây là cánh cửa rút lui hợp lý nhất tôi từng có kể từ ngày ký hợp đồng: một lý do chính đáng, không ai nghi ngờ, không cần giải thích gì thêm ngoài "cảm thấy chưa phù hợp". Tôi có thể đóng laptop lại, gửi một email lịch sự, và trong vòng vài tuần, mọi thứ liên quan tới cái ghế này sẽ trở thành chuyện của người kế tiếp, không còn là chuyện của tôi nữa.

Tôi để con trỏ chuột trên nút "Bắt đầu khảo sát" một lúc lâu, không bấm.

Tôi tự nhủ với mình, và lần này tôi nói thẳng với chính mình hơn bất kỳ lần nào trước: mình không nộp đơn không phải vì mình không sợ. Mình không nộp đơn vì mình muốn hiểu trước khi quyết định, vì hiểu rồi mới biết cái giá thật sự của việc rời đi hay ở lại là gì, chứ không phải chạy trốn một thứ mình còn chưa nhìn rõ mặt.

Đó là câu tôi tin, hoặc ít nhất là câu tôi cho phép mình tin vào lúc tám giờ rưỡi sáng ngày thứ ba mươi mốt. Tôi đóng email lại, không điền khảo sát, không gọi phòng Nhân sự.

Chị Hạnh đi ngang bàn tôi, dừng lại hỏi có phải công ty vừa gửi khảo sát nguyện vọng không, vì chị cũng vừa nhận được một cái tương tự dù đã qua thử việc từ lâu. "Chị điền cho có, chứ có ai đọc kỹ mấy cái này đâu." Chị cười, rồi đi tiếp, để lại tôi với ý nghĩ rằng có lẽ với phần lớn nhân viên, cái email này chỉ là một thủ tục vô hại, không ai nghĩ tới việc nó cũng có thể là một cánh cửa thoát hiểm được cài sẵn cho những người đang cần nó.

Tôi mở công cụ tìm kiếm nội bộ nhân sự, gõ nguyên văn cái tên tôi đã ghi vào đầu ba đêm trước: Đinh Quốc Bảo. Ô kết quả hiện dòng chữ quen thuộc, lạnh lùng và trống rỗng: "Không tìm thấy hồ sơ phù hợp."

Tôi thử vài cách gõ khác, thêm dấu, bỏ dấu, viết tắt họ tên, tất cả đều trả về cùng một kết quả. Không phải vì cái tên đó chưa từng tồn tại trong hệ thống, tôi đoán, mà vì ai đó đã dọn sạch nó khỏi công cụ tìm kiếm nhân sự thông thường, một việc chỉ có thể làm được ở cấp quản trị cao hơn nhiều so với quyền hạn của một nhân viên thử việc như tôi.

Tôi mở lại email của mình, gõ tên anh vào ô tìm kiếm toàn bộ hộp thư công ty, phòng trường hợp có ai đó từng nhắc tới anh trong một cuộc trao đổi cũ nào đó tôi vô tình được thêm vào. Không có kết quả nào. Ba năm làm việc tại công ty, giữ một vị trí đủ quan trọng để được nhắc trong Hồ Sơ Bàn Giao, vậy mà không để lại một dấu vết nào trong toàn bộ hệ thống công ty còn lưu trữ được.

Tôi ngồi lùi lại, nhìn màn hình trống, nghĩ tới việc một người có thể biến mất khỏi một nơi triệt để tới mức nào nếu có đủ quyền hạn muốn làm điều đó. Không phải Thảo, không phải bốn người từng ngồi ghế của tôi, những người ít nhất vẫn còn để lại tên trong hồ sơ offboarding dù thông tin sơ sài. Đinh Quốc Bảo bị xoá sạch hơn thế nhiều, như thể ai đó không chỉ muốn anh rời đi, mà muốn xoá luôn cả bằng chứng anh từng ở đây.

Tôi đóng máy tính, đi lấy một ly nước ở pantry để có cớ đứng dậy, cố lấy lại nhịp thở bình thường trước khi ai đó nhận ra vẻ mặt tôi vừa thay đổi. Máy pha cà phê kêu è è quen thuộc, một đồng nghiệp khác đang đứng chờ trước tôi, hỏi thăm vài câu về cuối tuần, tôi trả lời qua loa, đầu óc vẫn còn ở chỗ ô tìm kiếm trống rỗng kia.

Trên đường quay lại bàn, tôi đi ngang khu vực kỹ thuật, thấy Bách đang chăm chú nhìn màn hình, không ngẩng lên chào như mọi khi. Tôi không dừng lại hỏi, chỉ ghi nhớ để dành cho một lúc riêng tư hơn, biết rằng câu chuyện này quan trọng tới mức không nên vội vàng đưa ra giữa văn phòng đông người.

Ngày thứ ba mươi mốt trong chín mươi ngày của tôi, tôi không rút lui, nhưng cũng không tiến thêm được bước nào. Tôi chỉ học được rằng người tôi cần tìm hiểu nhất trong toàn bộ câu chuyện này đã bị xoá sạch khỏi mọi nơi tôi có quyền nhìn vào.