Thầy Tăng Phú có hai triệu ba trăm nghìn người theo dõi.

Kênh của thầy tên là Tỉnh Thức Mỗi Ngày. Mỗi sáng thầy đăng một đoạn ba phút, quay ở sân chùa, phía sau là cây bồ đề và một góc mái ngói. Ánh sáng bao giờ cũng là ánh sáng sáu giờ rưỡi sáng, thứ ánh sáng vàng nhạt xiên qua lá, và người xem không ai biết rằng cái ánh sáng ấy có được là nhờ một tấm hắt sáng đường kính một mét hai do chú tiểu cầm, đứng ngoài khung hình.

Nội dung ba phút mỗi sáng thường là: một câu chuyện nhỏ, một lời bình, và một câu kết đọng lại.

Nội dung ấy hay. Phải nói cho công bằng là nó hay thật. Có những sáng thầy nói về việc buông bỏ, nói giản dị, nói đúng, và có hàng nghìn người xem xong thấy nhẹ đi được một chút trước khi bước vào một ngày làm việc mà họ không thích.

Vấn đề không nằm ở ba phút ấy. Vấn đề nằm ở cái nút bấm phía dưới.

Dưới mỗi đoạn ba phút là một dòng chữ nhỏ: "Đăng ký khoá Tỉnh Thức 21 Ngày — 3.900.000đ. Số lượng có hạn."

Số lượng có hạn suốt hai năm nay.

*

Thầy tìm đến Xuân sau hội Khai Trí Số đúng mười ngày.

Không phải thầy tìm. Người của thầy tìm. Một anh chừng ba mươi tuổi, mặc áo nâu nhưng đi giày thể thao, danh thiếp ghi "Quản lý nội dung — Kênh Tỉnh Thức Mỗi Ngày".

"Thầy có xem tập podcast của anh," anh ta nói. "Thầy tâm đắc lắm. Thầy bảo mời anh lên chùa uống trà."

*

Chùa cách thành phố bốn mươi cây số, trên một quả đồi thấp.

Xuân lên bằng xe của công ty. Đi qua cổng tam quan, qua sân gạch, vào một gian nhà phía sau chính điện. Gian ấy trần thấp, có mùi trầm, và ở giữa là một bộ bàn trà gỗ nu, nhìn qua cũng biết là đắt.

Thầy Tăng Phú chừng năm mươi, mặt phúc hậu, tay pha trà rất đẹp. Thầy rót cho Xuân một chén, đẩy sang, rồi nói:

"Thầy đọc bài của con về chị Bảy. Thầy đọc hai lần."

"Dạ con cảm ơn thầy."

"Con viết được câu này hay: tôi chỉ muốn có một chỗ trên đời ghi lại rằng chị Bảy đã tồn tại."

Xuân giật mình. Vì đó là câu gốc, câu đã bị sửa đi trong cuốn kỷ yếu, câu mà từ hôm ấy đến giờ không một ai nhắc lại với hắn.

"Dạ..." hắn nói, và tự nhiên cổ họng nghẹn một chút. "Dạ thầy là người đầu tiên nhắc câu ấy ạ."

Thầy Tăng Phú gật đầu, chậm rãi.

"Vì người ta không cần câu ấy. Người ta cần câu kia."

Thầy nâng chén trà lên, uống một hớp nhỏ.

"Con biết vì sao không? Vì câu ấy nó không có việc gì cho người nghe làm cả. Nghe xong thì buồn, mà buồn thì không mua gì được."

Xuân đặt chén xuống.

Trong đời hắn, đây là lần thứ hai có người nói với hắn một câu vừa đúng vừa lạnh như thế. Lần thứ nhất là ông T.C.C.S., trong phòng họp, hôm dạy hắn mười hai câu.

Còn lần này là một nhà sư, trong một gian nhà có mùi trầm, tay đang cầm chén trà.

*

Ý tưởng của thầy tên là Tịnh.

Một ứng dụng thiền. Nhưng khác các ứng dụng thiền khác ở chỗ: nó có AI.

"Con thấy đấy," thầy nói, và thầy mở máy tính bảng ra, trên đó có sẵn một bộ trang chiếu, mười bốn trang, thiết kế đẹp. "Người ta bây giờ khổ vì cái gì? Vì loạn tâm. Mà loạn tâm là vì cái gì? Vì thông tin quá nhiều."

"Dạ."

"Thế thì mình lấy chính công nghệ ấy để chữa cái bệnh mà công nghệ gây ra. Đó gọi là lấy độc trị độc, mà cũng là phương tiện thiện xảo."

Xuân nhìn trang chiếu. Trang thứ sáu vẽ một sơ đồ: người dùng nhập tâm trạng, máy phân tích, máy chọn bài thiền phù hợp, máy đọc bằng giọng thầy Tăng Phú đã được nhân bản.

Trang thứ chín là bảng giá. Gói Cơ Bản 99.000đ một tháng. Gói An Lạc 249.000đ. Gói Tuệ Giác 599.000đ, kèm mỗi tháng một buổi trò chuyện riêng mười lăm phút với thầy, số lượng có hạn.

Trang thứ mười hai là dự báo doanh thu. Đường biểu đồ đi lên rất dốc, bắt đầu từ năm sau.

Xuân xem đến trang mười hai thì hắn thấy quen quá. Hắn đã xem cái đường biểu đồ này bốn trăm lần, trong bốn trăm bộ trang chiếu khác nhau, ở tầng mười hai công ty Văn Minh.

"Thầy cần con làm gì ạ?"

"Thầy cần cái tên của con."

Thầy nói thẳng, không quanh co. Đó là điều Xuân phải kính trọng.

"Người ta tin thầy về phần đạo. Nhưng phần công nghệ thì người ta không tin thầy, người ta bảo sư mà biết gì công nghệ. Cho nên thầy cần một người có tên trong ngành đứng cùng. Con đứng tên đồng sáng lập, phụ trách phần dữ liệu và đạo đức."

Lại là dữ liệu và đạo đức. Xuân suýt bật cười.

"Thầy trả con thế nào?"

"Mười lăm phần trăm. Và thầy sẽ nhắc tên con trong ba mươi đoạn video."

Xuân ngồi im.

Hắn nghĩ đến chuyện này: nếu ứng dụng ấy chạy được, thì mỗi tháng sẽ có vài chục nghìn người ngồi xuống, nhắm mắt lại, và nghe một giọng đọc do máy tạo ra từ giọng của một người thật, để mà bình an.

Cái ấy có xấu không?

Hắn nghĩ mãi. Và hắn không tìm được chỗ nào để bảo là xấu. Người ta thấy nhẹ hơn thật. Người ta ngủ ngon hơn thật. Chín mươi chín nghìn một tháng thì rẻ hơn một buổi trị liệu tâm lý, rẻ hơn nhiều.

Chỉ có một điều làm hắn gợn.

"Thưa thầy, con hỏi thật. Cái giọng đọc ấy là giọng thầy nhân bản ra. Thế nếu sau này thầy... thầy không còn nữa, thì cái giọng ấy nó vẫn đọc chứ ạ?"

Thầy Tăng Phú đặt chén trà xuống.

Thầy nhìn Xuân một lúc lâu. Rồi thầy cười, cái cười hiền, cái cười đã xuất hiện trong hơn bảy trăm đoạn video buổi sáng.

"Con hỏi hay lắm. Nhưng con hỏi sai chỗ."

"Dạ?"

"Cái giọng ấy vẫn đọc. Đương nhiên rồi. Nhưng con nên hỏi thế này cơ: lúc ấy người nghe có biết là thầy không còn nữa không?"

Thầy rót thêm trà.

"Mà nếu họ không biết, thì với họ, thầy còn hay mất có khác gì nhau đâu."

*

Trước khi về, Xuân hỏi thầy một câu.

Hắn hỏi vì trong người hắn có một chỗ cấn suốt ba tuần nay, cấn từ hôm ngồi chấm cuộc thi sinh viên, và hắn chưa nói với ai. Hắn nghĩ nhà chùa thì chắc nói được.

"Thưa thầy. Con hỏi thầy một câu riêng."

"Con hỏi."

"Con làm cái nghề này... con có đang lừa người ta không ạ?"

Thầy Tăng Phú rót thêm nước sôi vào ấm. Thầy không trả lời ngay. Thầy đợi trà ngấm, rót ra hai chén, đẩy một chén sang.

"Con có nói câu nào sai không?"

"Dạ không ạ. Con không nói sai bao giờ."

"Người ta nghe con nói xong có thấy nhẹ hơn không?"

"Dạ... con nghĩ là có ạ."

"Con có lấy của ai cái gì mà người ta không đồng ý đưa không?"

"Dạ không ạ."

Thầy gật đầu.

"Thế thì con không lừa ai cả."

Xuân thở ra một hơi. Cái chỗ cấn trong người hắn dịu xuống được một nửa.

Rồi thầy nói tiếp, giọng vẫn êm như thế, vẫn hiền như thế:

"Nhưng con đừng vội mừng. Vì nhà Phật không xét ở chỗ con có lừa ai không."

"Dạ?"

"Nhà Phật xét ở chỗ khác. Xét ở chỗ: cái con làm ấy, nó khiến người ta thấy rõ hơn hay thấy mờ đi."

Thầy nâng chén lên, nhìn vào trong.

"Có những lời không sai một chữ nào mà nghe xong thì người ta thôi không hỏi nữa. Con hiểu không? Lời ấy nó không dối. Nó chỉ làm cho người ta hết muốn tìm."

Xuân ngồi im.

"Cái ấy thì nặng hơn nói dối nhiều," thầy Tăng Phú nói. "Nói dối thì còn có ngày người ta biết mà giận. Còn cái kia thì người ta cảm ơn con, rồi người ta đi về, rồi người ta không bao giờ biết là mình đã đi chệch."

Rồi thầy đặt chén xuống, và thầy cười, cái cười hiền đã có trong bảy trăm đoạn video buổi sáng.

"Thầy nói thế thôi. Thầy cũng đang làm cái nghề ấy đấy con ạ."

*

Xuân ký.

Ứng dụng Tịnh ra mắt sau đó bốn tháng. Trong tuần đầu có sáu mươi nghìn lượt tải. Báo chí gọi đó là "cuộc gặp gỡ giữa minh triết phương Đông và công nghệ hiện đại".

Trong lễ ra mắt, Xuân đứng cạnh thầy Tăng Phú trên sân khấu, hai người cùng bấm nút, pháo giấy nổ.

Tấm ảnh chụp khoảnh khắc ấy, về sau, được dùng trong hồ sơ năng lực của cả hai bên.

Và ở góc dưới bên phải tấm ảnh, nếu ai để ý, sẽ thấy chú tiểu cầm tấm hắt sáng đường kính một mét hai, đứng ngoài rìa, mặt cúi xuống, không nhìn vào ống kính.