Công ty của vợ chồng ông Văn Minh tên đầy đủ là Công ty TNHH Tư vấn Chuyển Đổi Số Toàn Diện Văn Minh, gọi tắt là Văn Minh Digital, gọi tắt nữa là chỗ chú Văn Minh.

Nó chiếm tầng mười hai một toà nhà hạng B ở quận trung tâm. Bước ra khỏi thang máy là một bức tường trắng, trên tường có một dòng chữ bằng kim loại sáng loáng:

Xuân đọc dòng ấy ba lần trong lúc chờ. Đến lần thứ ba thì hắn nghĩ: thế thì rẻ hơn thật, vì tương lai chưa có nên không phải nhập kho.

Cái ý ấy hắn giữ trong bụng. Về sau, khi đã nổi tiếng, hắn đem nó ra nói trên một sân khấu lớn, và cả hội trường cười rầm, rồi vỗ tay, rồi hôm sau có bốn tờ báo mạng giật tít "Chuyên gia Xuân: Đừng bán tương lai, hãy bán hôm nay". Nhưng đó là chuyện của bốn tháng sau.

*

Ông Văn Minh chừng bốn mươi lăm, người gầy, đeo kính gọng mảnh, nói năng chậm rãi, và có thói quen im lặng hai giây trước mỗi câu trả lời để người nghe tưởng ông đang cân nhắc. Thật ra ông đang chờ xem mình có nhớ nổi câu trả lời không.

Vợ ông, mọi người gọi là bà Văn Minh, thì ngược lại: nói nhanh, cười to, đi lại suốt ngày, và là người thật sự điều hành công ty. Ông Văn Minh giữ phần "tầm nhìn". Bà Văn Minh giữ phần trả lương.

Ba dịch vụ chủ lực của công ty được in trên tờ rơi bốn màu:

GÓI TINH GỌN — dành cho doanh nghiệp vừa và nhỏ. Bốn tuần. Hai trăm triệu.

GÓI ĐỘT PHÁ — dành cho doanh nghiệp đang tăng trưởng. Tám tuần. Năm trăm tám mươi triệu.

GÓI BỨT TỐC — dành cho doanh nghiệp dẫn đầu. Mười sáu tuần. Giá liên hệ.

Xuân, trong tuần đầu tiên, được giao việc sắp xếp lại thư mục tài liệu. Và chính nhờ việc ấy mà hắn phát hiện ra một điều làm hắn ngồi ngẩn ra mất mười lăm phút.

Ba gói dịch vụ ấy dùng chung một bộ trang chiếu.

Đúng một bộ. Tám mươi bốn trang. Gói Tinh Gọn thì bỏ bớt còn ba mươi hai trang, đổi màu chủ đạo sang xanh lá. Gói Đột Phá giữ năm mươi sáu trang, màu cam. Gói Bứt Tốc dùng cả tám mươi bốn trang, màu xanh dương đậm, và thêm bốn trang cuối tên là "Lộ trình 2030" mà nội dung là bốn cái mũi tên to nối tiếp nhau.

Trong tám mươi bốn trang ấy, chỗ nào cần tên khách hàng thì để trống, đánh dấu bằng chữ [TÊN KH] viết hoa trong ngoặc vuông. Có một tệp tin tên là "Bản gốc - KHÔNG SỬA - v17 FINAL sửa lần cuối (2).pptx".

Xuân ngồi nhìn cái tên tệp ấy hồi lâu, và trong hắn dâng lên một cảm giác lạ, một thứ vừa giống khinh bỉ vừa giống kính trọng.

Khinh bỉ, vì hoá ra cái nghề mà người ta lấy năm trăm tám mươi triệu tám tuần, nó chỉ có thế.

Kính trọng, vì thằng nào nghĩ ra chuyện này thì quả là giỏi hơn hắn nhiều.

*

Người dạy nghề cho Xuân là ông T.C.C.S.

Tên thật ông là Trần Cao Cường Sơn, nhưng ông không dùng tên thật đã bảy năm nay. Trên danh thiếp, trên trang cá nhân, trên bảng tên đeo ngực ở các hội thảo, ông chỉ ghi bốn chữ cái ấy, viết hoa, có dấu chấm ngăn cách. Ai hỏi nghĩa là gì thì ông cười bí ẩn và bảo: "Người hiểu sẽ hiểu."

Sự thật là bốn chữ ấy chẳng có nghĩa gì cả, nó chỉ là chữ đầu của tên ông. Nhưng ông đã để cho nó bí ẩn suốt bảy năm, và trong bảy năm đó nó đã bí ẩn thật, bí ẩn đến mức có một tờ tạp chí ngành từng đăng bài phỏng vấn ông với tiêu đề "T.C.C.S. và triết lý chuyển đổi bốn tầng", trong đó tác giả đoán rằng bốn chữ ấy là viết tắt của bốn tầng chuyển đổi. Ông đọc bài, thấy hay, và từ đó ông dạy học viên về bốn tầng chuyển đổi thật.

Chức danh của ông là Kiến trúc sư Giải pháp Trưởng.

"Cậu Xuân này," ông nói trong buổi đầu tiên, "cậu có biết nghề của chúng ta là gì không?"

"Dạ, là tư vấn ạ."

"Sai." Ông giơ một ngón tay lên. "Nghề của chúng ta là làm cho khách hàng dám tiêu tiền."

Ông đứng dậy, đi ra cửa sổ, hai tay chắp sau lưng. Xuân về sau nhận ra ông hay đứng dậy đi ra cửa sổ đúng trước những câu ông cho là hay nhất, và ông đã tính toán để câu hay nhất rơi vào lúc ông quay lại.

"Khách hàng của mình," ông quay lại, "chín mươi phần trăm là các bác chủ doanh nghiệp tuổi từ năm mươi đến sáu mươi lăm. Các bác ấy có tiền. Các bác ấy có nhà máy, có chuỗi cửa hàng, có bốn trăm nhân viên. Cái các bác ấy không có là gì?"

"Dạ là AI ạ."

"Sai nữa." Ông lắc đầu, vẻ thất vọng vừa đủ để Xuân thấy mình cần cố hơn. "Cái các bác ấy không có là sự yên tâm rằng mình không bị bỏ lại. Đấy. Cậu nhớ lấy câu này. Người ta không mua AI. Người ta mua cái cảm giác mình không phải là kẻ cuối cùng biết chuyện."

Xuân nghe câu ấy thì trong người rùng lên một cái.

Vì hắn nhận ra hắn đã biết điều này từ lâu rồi, biết từ hồi còn ngồi tầng ba khoanh ảnh, chỉ là hắn chưa có chữ để gọi tên nó. Cả cái phòng sáu mươi hai người ấy, ai cũng sợ mình là người cuối cùng biết chuyện. Ai cũng ghi danh học một khoá gì đó buổi tối. Có chị bốn mươi ba tuổi, ba con, tối nào cũng học lập trình đến mười một giờ đêm, học ba năm, không dùng vào việc gì cả, nhưng không dám bỏ.

"Cháu hiểu rồi ạ," Xuân nói, và lần này hắn hiểu thật.

Ông T.C.C.S. gật gù, hài lòng. Rồi ông đưa cho hắn một tập giấy.

"Đây. Cậu học thuộc mười hai câu này. Học thuộc lòng, đọc ngược cũng phải được. Đây là những câu mà khi khách hàng hỏi mà mình chưa biết trả lời thế nào, thì mình dùng."

Xuân cầm lấy. Câu đầu tiên viết:

"Đây là một câu hỏi rất hay, và nó cho thấy anh/chị đã suy nghĩ rất sâu về vấn đề này. Trước khi trả lời, em muốn hỏi ngược lại một chút: theo anh/chị thì mục tiêu cuối cùng của việc này là gì ạ?"

Câu thứ hai:

"Cái này thì tuỳ vào đặc thù doanh nghiệp. Không có lời giải chung. Đó chính là lý do bên em không bán giải pháp đóng gói."

Câu thứ tám:

"Em nghĩ chúng ta đang bàn về công cụ, trong khi vấn đề thật nằm ở con người và quy trình. Công nghệ chỉ là hai mươi phần trăm thôi ạ."

Xuân đọc hết mười hai câu trong bốn phút. Rồi hắn ngẩng lên, và hắn hỏi một câu mà về sau ông T.C.C.S. còn nhắc lại mãi, nhắc với vẻ vừa tự hào vừa hơi rờn rợn:

"Thưa thầy, thế nếu khách hàng người ta hỏi tiếp thì sao ạ?"

Ông T.C.C.S. nhìn hắn.

"Không ai hỏi tiếp đâu cậu ạ. Mười hai năm nay tôi chưa gặp ai hỏi tiếp lần thứ ba."

*

Buổi chiều, bà Văn Minh gọi Xuân vào.

"Chị nghe bà Phó Đoan nói về em. Em làm dữ liệu hai năm bảy tháng à?"

"Dạ."

"Thật chứ? Không phải kiểu học ba tháng rồi ghi vào hồ sơ chứ?"

"Dạ thật ạ. Cháu khoanh chắc cũng phải hơn triệu cái khung."

Bà Văn Minh im lặng một lúc. Rồi bà nói, và giọng bà lúc ấy nghiêm chỉnh hơn hẳn cái giọng cười to lúc nãy:

"Em nghe chị nói. Ở đây có hai mươi mốt người. Mười chín người trong số đó chưa từng động vào dữ liệu thật bao giờ. Kể cả anh Sơn. Kể cả chồng chị."

"Dạ..."

"Cho nên em đừng có nói cái đó ra ngoài. Nghe chưa?"

Xuân sững người.

"Dạ... cháu tưởng đó là cái hay của cháu ạ."

"Nó là cái hay." Bà Văn Minh gật đầu. "Nhưng nó là cái hay của em, không phải cái hay của công ty. Em mà nói ra thì hoá ra hai mươi người kia là gì?"

Và bà cười, cái cười to và dễ mến, cái cười đã ký được bốn mươi hợp đồng trong ba năm.

"Em cứ để cái đó trong người. Lúc nào chị bảo dùng thì dùng."