Tối đó, ca làm ở tiệm net kéo dài hơn dự kiến vì một khách hàng gặp sự cố kỹ thuật phức tạp, tôi phải ở lại xử lý tới gần mười một giờ đêm mới về được.

Tôi đạp xe về nhà qua con đường vắng, đèn đường vàng vọt hắt xuống mặt đường, gió đêm mát lạnh thổi qua khiến cơn buồn ngủ tạm thời tan biến. Con hẻm quen thuộc vắng người hơn thường lệ giờ này, chỉ có tiếng chó sủa vọng lại từ đâu đó, và tiếng bánh xe tôi lăn trên mặt đường nhựa lởm chởm ổ gà, một đoạn đường tôi đã đi qua không biết bao nhiêu lần tới mức có thể nhắm mắt đạp mà không sợ lạc.

Về tới nhà, đèn phòng khách vẫn còn sáng, tôi hơi ngạc nhiên vì giờ này mẹ thường đã đi ngủ để dậy sớm cho kịp buổi chợ hôm sau.

Tôi đẩy cửa bước vào, thấy mẹ đang ngồi trên ghế sofa, tay cầm một cuốn sổ ghi chép chi tiêu của quán, nhưng mắt lại đang nhìn ra khoảng không trước mặt, có vẻ như đang suy nghĩ điều gì đó chứ không thật sự tập trung vào những con số.

Nghe tiếng cửa, mẹ quay đầu lại nhìn tôi, ánh mắt trước đó còn đang lơ đãng nhìn vào khoảng không giờ mới từ từ hội tụ lại.

Và trong khoảnh khắc đó, một khoảnh khắc ngắn ngủi tới mức nếu không chú ý kỹ sẽ không thể nhận ra, tôi thấy mẹ khựng lại, đúng nửa giây, ánh mắt thoáng qua một sự ngập ngừng rất nhỏ, như đang phải mất một chút thời gian để nhận diện lại người vừa bước vào nhà, trước khi nụ cười quen thuộc và tiếng gọi "Vy về rồi hả con" vang lên như bình thường.

Tôi đứng chôn chân tại cửa, tim đập thình thịch, cảm giác lạnh buốt lan khắp cơ thể nhanh hơn bất kỳ cơn gió đêm nào tôi vừa đạp xe qua. Cả căn phòng khách quen thuộc, chiếc sofa cũ, cái ti vi mẹ vẫn hay xem cải lương mỗi tối, bỗng chốc trở nên xa lạ, như thể tôi đang đứng nhìn cảnh này qua một lớp kính mờ. Ánh đèn huỳnh quang trên trần hắt xuống, làm nổi rõ những nếp nhăn trên gương mặt mẹ, những nếp nhăn tôi đã nhìn thấy hàng ngàn lần nhưng chưa bao giờ để ý kỹ như lúc này, như thể cơ thể tôi đang cố ghi nhớ từng chi tiết của mẹ trước khi có nguy cơ mất đi vĩnh viễn.

Nửa giây đó. Chỉ nửa giây thôi. Nhưng với tôi, người đã học được cách quan sát từng chi tiết nhỏ nhất suốt nhiều tuần qua, nửa giây đó mang một ý nghĩa nặng nề hơn bất kỳ điều gì tôi từng chứng kiến từ trước tới giờ.

Mẹ. Người mẹ đã sinh ra tôi, đã nuôi tôi lớn khôn suốt hai mươi năm, giờ đây, trong một khoảnh khắc mong manh, đã cần một nửa giây để nhận ra đứa con gái của chính mình. Tôi nhớ tới hàng trăm buổi sáng mẹ gọi tôi dậy đi học, hàng ngàn lần mẹ gọi tên tôi qua cánh cửa phòng, cái tên "Vy" mẹ đã gọi từ ngày tôi mới lọt lòng, giờ đây phải mất thêm nửa giây mới bật ra khỏi miệng bà một cách trọn vẹn.

"Con về rồi hả, sao về trễ vậy, có đói không để mẹ hâm lại đồ ăn cho," mẹ nói, đứng dậy, hoàn toàn không hay biết về khoảnh khắc vừa xảy ra, về cái điều đang khiến tôi đứng chết lặng giữa phòng khách.

"Dạ, con không đói, con ăn rồi," tôi nói, giọng cố giữ bình thường, dù cổ họng đã nghẹn lại, gần như không thể thốt ra thành lời.

Tôi bước vào phòng, đóng cửa lại, đứng tựa lưng vào cánh cửa, để cho cơ thể trượt xuống sàn nhà, ngồi bó gối, không khóc, chỉ ngồi im, cố tiêu hoá cái sự thật vừa ập tới: con số "84/100" giờ đây không còn là một khái niệm trừu tượng nữa, nó đã bắt đầu chạm tới người cuối cùng trong danh sách ngắn ngủi "còn nhớ tôi trọn vẹn," người mà tôi tin chắc, tuyệt đối chắc, sẽ không bao giờ quên tôi.

Tôi ngồi ôm gối trong bóng tối, nhìn ra khung cửa sổ nhỏ, nghe tiếng mẹ dọn dẹp lại cuốn sổ chi tiêu ở phòng khách rồi tắt đèn, tiếng bước chân quen thuộc đi về phòng ngủ, mọi âm thanh đời thường vẫn y hệt như mọi đêm, không có gì khác biệt ngoài cái nửa giây chỉ riêng tôi biết. Tôi nghĩ tới câu nói cửa miệng của mẹ, "ăn cho no rồi hẵng lo chuyện trên trời," câu nói tôi vừa nghe sáng nay ở gánh bún riêu, một câu nói bình dị, thực tế, đúng chất người mẹ tảo tần cả đời lo cho con cái mà chẳng bao giờ than vãn. Tôi tự hỏi, nếu một ngày mẹ hoàn toàn quên tôi, liệu bà có còn nấu dư một phần ăn theo thói quen, hay ngay cả cái phản xạ vô thức đó cũng sẽ dần biến mất theo năm tháng.

Đêm đó, lần đầu tiên trong toàn bộ hành trình dài này, tôi không viết được gì vào sổ tay. Cây bút cứ nằm im trên trang giấy trắng, và tôi ngồi đó, chờ đợi những con chữ không bao giờ tới, cho tới khi ánh sáng bình minh bắt đầu len qua khe cửa sổ.