"Học quan Khoa Đồng phẩm bảy, có mặt."

Bà đội Giáp đứng ở mũi ghe đọc, chân dạng ra cho vững, cuốn sổ đội giấy dày gáy khâu chỉ gai mở trên tay, ngón tay dò xuống từng dòng.

Một người dạ.

"Đồng chính phẩm tám, có mặt."

Một người khác dạ.

Piên ngồi trên mui, gùi kẹp giữa hai đầu gối. Dưới đáy gùi, dưới ba bộ áo gấp, có con ấn gỗ. Cô không cần sờ cũng biết nó nằm đâu. Ở bến huyện người ta khám gùi, dò sổ tới dòng "tạm giữ tại thân" ghi từ hồi ở kinh, rồi trả lại.

Đây là lần điểm danh thứ tư từ sáng. Lần ở bến huyện. Lần lúc ghe nhổ neo. Lần lúc ghe qua một doi cát. Và lần này.

"Nông Thị Piên, chưa phẩm."

"Dạ, Piên có mặt."

Bà đội Giáp gạch một nét nhỏ bên lề, lật trang.

Ông Mo già ngồi cạnh Piên, lưng tựa mạn, cái túi vải đeo chéo ngực. Ông nghiêng sang, nói nhỏ bằng tiếng Kinh, giọng khàn như tiếng chổi tre quét sân.