Buổi chiều trên rừng đước U Minh Hạ không đến như một sự kiện, mà đến như một hơi thở dài, chậm rãi và nặng trĩu. Từ trên cao, những tia nắng cuối ngày vẫn còn vương vấn, nhưng chúng không còn chói chang như ban trưa nữa. Chúng đã nhạt đi, trở nên dịu dàng hơn, như thể chính mặt trời cũng muốn nương nhẹ bước chân mình trên những tán đước già.

Tôi đứng yên trên chiếc xuồng nhỏ, để mặc cho con nước lững lờ đưa đi. Xung quanh tôi, những cây đước khổng lồ vươn mình lên trời, rễ chằng chịt như những cánh tay gân guốc của một gã khổng lồ đang ngủ say. Nhưng lạ thay, khi hoàng hôn buông xuống, những cánh tay ấy bỗng trở nên mềm mại hơn. Ánh sáng cuối ngày nhuộm chúng thành màu đỏ đồng, màu của máu và của lửa, khiến cho cả khu rừng như đang bốc cháy trong một ngọn lửa tĩnh lặng.

Mặt nước dưới chân tôi cũng đổi thay. Ban ngày, nó đen như mực, sâu thẳm và bí ẩn. Nhưng bây giờ, khi ánh hoàng hôn chiếu xuống, nó trở thành một tấm gương đồng khổng lồ, phản chiếu những vệt đỏ cam rực rỡ. Từng gợn sóng lăn tăn, mỗi gợn sóng là một mảnh vỡ của mặt trời, lấp lánh rồi tắt lịm. Tôi cúi xuống, cố gắng nhìn sâu vào lòng nước, nhưng chỉ thấy bóng mình hòa lẫn với ánh sáng đang tàn.

Bỗng nhiên, tôi nghe thấy tiếng chim. Không phải tiếng hót líu lo, mà là tiếng vỗ cánh dồn dập, tiếng gọi nhau xao xác từ những tán cây xa. Từng đàn, từng đàn chim bay vụt qua đầu tôi, bay về phía mặt trời đang lặn. Cánh của chúng vẽ lên bầu trời những đường nét vội vã, như những nét bút cuối cùng của một họa sĩ trước khi màn đêm buông xuống. Tôi ngước nhìn, mắt dõi theo từng đàn chim, cho đến khi chúng khuất dần sau những tán đước xa.

Rồi, như có một bàn tay vô hình vừa gạt đi tất cả, tiếng chim ngừng bặt. Sự im lặng ùa về, nặng nề và đầy ám ảnh. Tôi cảm thấy cái rùng mình chạy dọc sống lưng, không phải vì lạnh, mà vì một nỗi sợ hãi mơ hồ, cổ xưa. Cả khu rừng dường như đang nín thở, chờ đợi một điều gì đó. Bóng tối bắt đầu trườn từ dưới mặt nước lên, từ dưới những bộ rễ chằng chịt lên, từng chút, từng chút một, nuốt chửng ánh sáng cuối ngày.

Những thân đước giờ đây không còn đỏ nữa. Chúng chuyển sang màu nâu sẫm, rồi đen thẫm, hòa lẫn với bóng tối đang dâng lên. Tôi có cảm giác như mình đang đứng giữa một đại dương bóng tối, nơi những cây đước là những cột trụ khổng lồ chống đỡ bầu trời. Tôi chợt nghĩ về những người đã sống ở đây qua bao thế hệ. Họ đã quen với cảnh tượng này, với sự lặng lẽ và hùng vĩ này. Họ biết cách đọc những dấu hiệu của rừng, biết khi nào nước lên, khi nào nước xuống, biết lắng nghe tiếng chim báo hiệu mùa màng.

Tôi chợt mỉm cười. Có lẽ, tôi cũng đang học cách trở thành một phần của khu rừng này. Dù chỉ là một kẻ lữ hành thoáng qua, nhưng trong khoảnh khắc hoàng hôn này, tôi đã cảm nhận được hơi thở của đước, của nước, của chim muông và của cả những người đã khuất. Tôi chèo xuồng trở vào bờ, để mặc cho bóng tối ôm trọn khu rừng phía sau lưng. Trong lòng tôi, một cảm giác bình yên lạ lùng len lỏi, như thể tôi vừa được chứng kiến một nghi lễ thiêng liêng mà chỉ có rừng và chiều tà mới biết.