Cái nắng miền Tây đến giờ này đã bắt đầu dịu lại, nhưng không hẳn là dịu, mà là chịu thua trước sự dày đặc của rừng đước. Từng tia nắng cuối ngày cố gắng xuyên qua tán lá ken đặc, rơi xuống mặt nước thành những vệt sáng mong manh, như thể ai đó đã rắc những mảnh vụn của mặt trời xuống dòng kênh đen ngòm. Tôi ngồi trên chiếc xuồng nhỏ, mặc cho người đàn ông địa phương chèo lái, lặng lẽ nhìn những cây đước khổng lồ hai bên bờ. Chúng đứng đó, hàng ngàn hàng vạn cây, với những bộ rễ chằng chịt tua tủa như những cánh tay gân guốc vươn ra khỏi mặt nước, ôm ấp lấy bùn đen và phù sa.

Trong không gian lung linh huyền ảo ấy, bóng rễ đước trở nên kỳ lạ. Những vệt nắng chiều hắt qua kẽ lá, in lên thân cây những mảng sáng tối đan xen, khiến cho tôi có cảm giác như đang lạc vào một thế giới cổ tích nào đó, nơi thời gian ngừng trôi. Những chiếc rễ phụ từ trên cao buông xuống, đung đưa nhẹ nhàng theo gió, tạo nên những bóng hình kỳ dị trên mặt nước. Có cái rễ như cánh tay người khổng lồ đang vươn ra níu giữ điều gì, có cái lại như những sợi tóc dài của một nàng tiên rừng đang thả mình trong dòng nước đen.

Không khí nơi đây ẩm ướt đến nỗi tôi cảm nhận được từng phân tử nước đang bám vào da thịt. Mùi bùn phèn nồng nặc xộc vào mũi, thứ mùi đặc trưng của vùng đất ngập mặn hàng ngàn năm tuổi. Nhưng kỳ lạ thay, trong cái mùi hăng hắc ấy, tôi lại nghe ra một thứ hương vị của sự sống, của những gì nguyên sơ và hoang dại nhất. Thỉnh thoảng, một cơn gió nhẹ thoảng qua, mang theo hương thơm dịu dàng của những bông đước đang nở rộ trên cao, khiến cho tôi ngỡ ngàng trước sự tinh tế của tạo hóa.

Dưới chân tôi, nơi những chiếc rễ đước bám chặt vào lòng đất, một thế giới âm thầm đang diễn ra. Những đám rong rêu xanh mướt phủ kín thân cây, tạo nên một lớp áo nhung mềm mại. Thỉnh thoảng, tôi nghe tiếng lộp bộp của những con cua nhỏ chạy trên mặt bùn, hay tiếng ốc len lách dưới những khe rễ. Đôi khi, một con cá thòi lòi nhảy lên khỏi mặt nước, để lại những vòng tròn lan xa trên mặt kênh đen bóng. Tất cả đều diễn ra trong sự yên tĩnh đến lạ lùng, như thể cả khu rừng đang nín thở để chờ đợi điều gì đó.

Người đàn ông chèo xuồng vẫn im lặng. Ông ta như một phần của khu rừng này, với làn da ngăm đen rám nắng, đôi tay chai sần vì nắng gió. Thỉnh thoảng, ông ta chỉ tay về phía một cây đước cổ thụ, nói vài câu về những mùa nước nổi hay những mùa chim về. Giọng ông trầm ấm, hòa vào tiếng róc rách của mái chèo, tạo nên một bản nhạc du dương cho chiều tà. Tôi chợt hiểu rằng, đối với những người như ông, rừng đước không chỉ là nơi sinh sống, mà còn là một phần máu thịt, một phần ký ức văn hóa đã được truyền qua nhiều thế hệ.

Khi ánh nắng cuối cùng tắt hẳn, bóng tối bắt đầu tràn xuống từ những tán cây. Nhưng kỳ lạ thay, trong bóng tối ấy, tôi lại thấy rõ hơn những bóng rễ đước, như những linh hồn của khu rừng đang thức dậy sau một ngày dài. Tôi tự hỏi, có bao nhiêu thế hệ đã sống và chết dưới những bóng rễ này, có bao nhiêu câu chuyện đã được kể bên những gốc đước già nua. Và tôi biết, dù có đi xa đến đâu, tôi sẽ luôn nhớ về buổi chiều này, nơi tôi đã được chứng kiến vẻ đẹp huyền bí và hùng vĩ của rừng đước U Minh.