1931 đến 1958.

Chỗ nước khép lại cạnh chân bến không để lại dấu gì. Bùn đón lấy cái vòng bạc, mềm, nâu, sâu hơn một gang tay. Nó nằm nghiêng, mặt khắc úp xuống.

Mùa khô, nước hồ thấp. Mùa khô, cái hồ chỉ chứa chừng một tỉ mét khối nước. Rồi lũ sông lớn dâng lên, con sông nối hồ chảy ngược, và hồ được lấp đầy. Nước nở ra tám mươi lần. Mặt hồ rộng gấp nhiều lần, đáy hồ bị đè dưới năm mét nước, bảy mét, chín mét. Cái vòng ở đó, ngập trong bùn, dưới ánh sáng chưa bao giờ tới được.

Nước hồ nở ra tám mươi lần, rồi co lại. Nó ở đúng chỗ ấy cả hai lần.

Phía trên nó, ghe qua lại. Ghe chài, ghe lưới, ghe chở cá khô. Mỗi chiếc ghe để lại một vệt sóng, và vệt sóng không chạm tới đáy. Bầy cò bay qua, bầy cò bay về. Mưa rơi, gió quật, mặt hồ nổi bọt rồi lặng.

Năm mùa nước. Bảy mùa nước. Phù sa phủ lên nó từng lớp mỏng hơn sợi tóc. Cá lóc, cá trê quẫy trên nó.