Sáng hôm sau, bà Sâm dẫn Đào đi xem khu nhà cung văn của Phủ Cả, một dãy nhà gỗ cũ kỹ nằm bên sườn đồi, nay đã bỏ hoang từ lâu.

"Ngày xưa nơi này nhộn nhịp lắm cháu ạ," bà Sâm vừa kể vừa đẩy cánh cửa gỗ phủ đầy bụi. "Hàng chục cung văn ăn ở, tập luyện ngày đêm tại đây. Đàn nguyệt, đàn đáy, phách, trống, tiếng nhạc vang vọng cả thung lũng. Cung văn là một nửa của nghề giữ đèn, cháu biết không. Không có cung văn, đồng không thể bắc được giá, mà cũng chẳng xả được giá. Đèn với đàn, đồng với văn, bao giờ cũng phải có đôi."

Đào bước vào, hai tay run run chạm lên những cây đàn cũ treo lủng lẳng trên vách, dây đã đứt cả, thùng đàn đã mốc meo. Cô cảm thấy một nỗi gì đó thân thuộc đến nghẹn ngào, như đang trở về một ngôi nhà mà mình chưa từng biết đó là nhà mình.

Ánh nắng sớm len qua khe cửa gỗ mục, rọi thành từng vệt dài trên nền nhà phủ bụi, soi rõ những hạt bụi li ti bay lơ lửng trong không khí tĩnh lặng. Đào bước chậm rãi giữa gian nhà trống, mỗi bước chân đều khẽ vang lên, như thể chính căn nhà cũng đang nín thở chờ đợi một điều gì đó sau bao năm im lìm.

Trên vách trong cùng, có một bức chạm gỗ đã cũ: hình một người cung văn ngồi ôm cây đàn nguyệt, bên cạnh khắc một dòng chữ Nôm. Bà Sâm ghé đọc: "'Cung văn giữ hồn cho đồng. Đồng đi vào cõi chết, cung văn là sợi dây kéo về. Mất cung văn, đồng đi không trở lại. Ấy là cái đạo của Giá Hồi.'"

Đào lặng người hồi lâu. Rồi cô lấy cây đàn nguyệt của mình ra, so dây cẩn thận, và khẽ cất lên nửa bài Giá Hồi quen thuộc. Lạ thay, trong gian nhà cung văn cổ kính này, tiếng hát của cô vang vọng khác hẳn mọi khi, đầy đặn hơn, ấm hơn, như được cả không gian này cộng hưởng, như có những hồn cung văn xưa cũ đang lặng lẽ hát cùng cô.

Bà Sâm nghe, rồi bật khóc. "Đúng là Giá Hồi của Phủ Cả rồi. Cháu ơi, cháu chính là truyền nhân cuối cùng của một thứ mà ai cũng tưởng đã chết. Cái người thầy của cháu, ông ấy mang Giá Hồi rời khỏi Phủ Cả năm xưa, ai cũng đinh ninh nó đã mất theo ông. Hóa ra ông âm thầm truyền lại cho cháu, một con bé mồ côi ở một cái phủ miền ngược. Như người ta gửi một hạt giống ra thật xa, phòng khi cái vườn nhà bị cháy."

"Nhưng cháu chỉ học được nửa bài thôi ạ." Đào nói. "Nửa sau, thầy bảo phải đủ lớn, đủ thương người mới hát ra nổi. Cháu... cháu mới chỉ hát được nửa sau đúng một lần, lúc anh Lành lậm sâu suýt đi luôn. Mà cháu cũng chẳng dám chắc lần sau có còn hát lại được nữa hay không."

Bà Sâm nắm lấy tay cô. "Nửa sau của Giá Hồi thì không ai dạy được cả, cháu ạ. Nó không phải là lời. Nó là tình. Thầy cháu nói đúng đấy. Cháu mà hát ra được nó, nghĩa là cháu đã thương thằng bé kia đủ nhiều rồi." Bà nhìn Đào, ánh mắt vừa thương vừa lo. "Và đó vừa là cái phúc, lại vừa là cái họa. Vì nếu một ngày kia thằng bé lậm sâu hơn cả tình thương của cháu, thì ngay đến Giá Hồi trọn vẹn cũng chẳng kéo nổi nó về nữa đâu, con ạ."

Đào ngồi lặng, tay vẫn còn đặt trên dây đàn, mắt nhìn ra khoảng sân đầy lá khô ngoài cửa sổ. "Bà ơi, con hỏi thật. Có ai từng thất bại chưa? Từng hát Giá Hồi mà không kéo được người kia về?"

Bà Sâm không trả lời ngay, chỉ nhìn cô thật lâu, rồi khẽ gật đầu, không nói thêm gì nữa, để lại một khoảng lặng nặng nề trong gian nhà cung văn cũ kỹ.

Đào ngồi lại một mình trong căn nhà ấy sau khi bà Sâm đã ra về, tay lần lượt chạm vào từng cây đàn cũ treo trên vách, tưởng tượng ra những người cung văn đã từng ngồi đúng chỗ này, hát đúng những làn điệu này, qua bao nhiêu thế hệ. Cô tự hỏi trong số họ, có bao nhiêu người từng thất bại, từng phải chứng kiến người mình thương chìm hẳn vào giá mà không cách nào kéo về được.

Ngoài sân, gió chiều nổi lên, lùa qua khe cửa mang theo mùi ẩm mốc của gỗ cũ, khiến Đào cảm thấy mình như đang ngồi giữa một cuộc trò chuyện câm lặng với hàng trăm người cung văn đã khuất, những người cũng từng ôm đàn, từng thương một ai đó đủ nhiều để gọi họ về từ cõi giá.

Cô nhặt lấy một cây đàn đáy cũ, phủi bụi, thử gảy một tiếng. Âm thanh vang lên trầm đục nhưng vẫn còn nguyên vẹn, như thể nó đã chờ đợi suốt bao năm chỉ để được chạm vào một lần nữa. Đào ôm cây đàn vào lòng, ngồi lặng giữa gian nhà cung văn hoang phế, cho đến khi bóng chiều đổ dài qua khung cửa sổ.