Đào chọn hát tiễn.

Gió đêm ấy lặng hẳn, như cả đất trời cũng nín thở chờ cô. Tay Đào run trên dây đàn, những ngón tay từng gảy hàng nghìn khúc Giá Hồi giờ lạnh ngắt, chần chừ một nhịp cuối trước khi chạm dây. Bến Hạ Vọng đông nghẹt người, ai cũng biết chuyện gì sắp xảy ra, nhưng không ai dám lên tiếng, sợ một lời nói ra sẽ làm gãy quyết định mong manh của cô. Sông Cái dưới chân họ gầm gừ khe khẽ, con mắt dưới đáy vẫn còn thức, chờ một sơ hở.

Cô biết, nếu cô gọi Lành về, cái neo không thành, con mắt mở, cả nước chìm. Cô không thể đặt tình riêng của mình lên trên cả một dân tộc, và cô biết Lành cũng sẽ không bao giờ tha thứ cho cô, nếu cô cứu cậu bằng cái giá ấy. Nên cô hát tiễn. Đó là món quà cuối, và là sự hy sinh của chính cô: cô để người mình thương ra đi, dù cô có sức giữ lại.

Cô nhìn Lành lần cuối, thân hình cậu đã bắt đầu mờ đi ở rìa, như nến sắp cạn, ánh mắt cậu vẫn hướng về cô, không sợ hãi, chỉ có một sự tin tưởng lặng lẽ, như thể cậu biết cô sẽ chọn đúng. Đào hít một hơi thật sâu, nuốt xuống tất cả những tiếng nấc đang chực trào, rồi cô cất tiếng.

Cô hát, không buồn thảm, mà dịu dàng, ấm áp, như ru. Cô hát về bến Hạ Vọng, về con đò, về những ngày hai đứa đi qua bốn miền. Cô hát để Lành tan vào lửa không trong sợ hãi cô độc, mà trong vòng tay của ký ức, của tình thương, của cả một dân tộc đang giữ lửa.

Tiếng đàn hòa vào tiếng hát, vang khắp mặt sông, và trong khoảnh khắc ấy, không ai còn nhớ đây là một buổi tiễn biệt. Nó nghe như một lời ru, như tiếng mẹ gọi con về nhà sau một ngày dài. Lành nhắm mắt, gương mặt cậu giãn ra, không còn chút gồng gánh nào, như thể suốt bao năm làm người giữ đèn, đây là lần đầu tiên cậu được phép buông hết, được phép nghỉ.

Và Lành tan.

Từng mảnh hồn cậu theo tiếng hát, đi vào hàng nghìn ngọn lửa khắp nước. Một mảnh vào bếp lửa nhà Khằm trên núi. Một mảnh vào ngọn đèn lão Mù bên biển. Một mảnh vào đèn thằng Cò ở Đền Đèn. Một mảnh vào mỗi bếp, mỗi nhà, mỗi ngọn đèn của những người cậu từng chia lửa. Cậu không tắt. Cậu không chết. Cậu trở thành ngọn lửa, ở khắp nơi, trong lòng cả nước.

Ở một bản nhỏ trên rẻo cao, một người mẹ đang ru con bỗng thấy ngọn đèn dầu trên bàn thờ khẽ reo lên một tiếng lách tách ấm áp. Ở một làng chài ven biển, ngọn đuốc canh đêm bỗng cháy đượm hơn, đủ soi rõ mặt biển đang lặng sóng. Không một ai trong số họ biết vì sao, chỉ thấy lòng mình bỗng dưng ấm lại, như vừa có một người thân đi xa trở về đứng sau lưng.

Khắp đất nước, trong cùng một khoảnh khắc, hàng nghìn ngọn lửa nhỏ đồng loạt bừng sáng hơn, ấm hơn, như thể mỗi ngôi nhà vừa được chào đón một vị khách mới, dù không một ai trong số họ nhìn thấy được điều gì đang thật sự diễn ra.

Và khi mảnh cuối cùng của Lành tan vào lửa, cái neo hoàn thành. Lẫy mới, dệt từ lửa muôn dân, neo bằng chính linh hồn Lành, khép lại quanh con mắt, khóa cứng. Con mắt dưới đáy sông gầm lên lần cuối, rồi từ từ khép lại, bị nhốt, không phải bởi một đứa trẻ cô độc, mà bởi lửa của cả một dân tộc.

Mặt sông Hạ Vọng rung lên một đợt sóng ngầm cuối cùng, dữ dội đến mức những con thuyền neo gần bờ chao đảo, rồi mọi thứ lặng xuống đột ngột, một sự im lặng dày đặc đến nghẹt thở bao trùm cả bến. Người dân đứng trên bờ nắm chặt tay nhau, không ai dám thở mạnh, cho đến khi họ nhận ra nước sông đã trong trở lại, và ánh trăng, lần đầu sau nhiều ngày, run rẩy chiếu xuống mặt nước.

Ông trời cũ chìm xuống. Đêm trở lại. Sao hiện trên trời Hạ Vọng. Và đứa bé áo nâu, được thả ra, hiện lên một lần cuối, mỉm cười, vẫy tay, rồi nhẹ nhõm bước qua sông, sang bờ bên kia, được nghỉ sau mấy nghìn năm.

Cả nước được cứu. Cái chết được giữ. Vòng luân hồi tiếp tục. Và Lành, thằng bé giữ đèn, đã thành ngọn lửa trong lòng dân tộc.