Người đàn ông áo đen đến vào một buổi chiều tà, đi bộ từ phía thượng nguồn xuống, không thuyền, không ngựa, không hành lý.

Hắn chừng năm mươi tuổi, người gầy và cao, mặc bộ đồ đen tuyền từ đầu đến chân, gương mặt nhẵn nhụi đến phát lạnh: không một nếp nhăn, không một biểu cảm nào, phẳng lì như một cái mặt nạ sáp. Hắn dừng lại trước cửa Đền Đèn, chắp hai tay, cúi đầu chào Lành rất mực lễ phép.

"Xin chào người giữ đèn trẻ tuổi. Tôi nghe tin bà Cốt vừa quy tiên, đến để chia buồn, và có đôi lời muốn thưa với cậu."

Lành lập tức cảnh giác. Đào đứng nép sau cậu, khẽ kéo vạt áo cậu. Cô nhận ra điều gì đó. "Bộ đồ đen ấy," cô thì thầm bên tai cậu, giọng run. "Những người ở phủ tôi, cái đêm cháy, cũng mặc đồ y hệt như thế."

Lành siết chặt ngọn Đèn Cái trong tay. "Ông là ai?"

"Tôi chỉ là một kẻ mang tin." Người áo đen mỉm cười, nhưng nụ cười ấy không hề lên tới đôi mắt. "Tin từ những người đã nhìn thấu được sự thật. Cậu còn trẻ, cậu vừa mới quàng lên vai cái gánh nặng này, nên cậu nên biết rõ sự thật trước khi quá muộn. Cái ngọn đèn mà cậu đang ôm khư khư ấy, cậu có thật sự biết nó là cái gì không?"

"Nó giữ cho ông trời cũ ngủ yên dưới đáy sông," Lành đáp. "Bà tôi đã nói cho tôi biết rồi."

"Đúng được một nửa thôi." Người áo đen bước lại gần thêm một bước. "Nó giữ một vị thần ngủ yên, phải. Nhưng cậu đã bao giờ tự hỏi: ai đã cho các Mẫu cái quyền dìm một vị thần xuống tận đáy sông? Ai cho họ cái quyền bắt cả loài người phải chết, phải già đi, phải chia lìa nhau, phải quên đi? Cái ông trời cũ mà họ gọi là quái vật ấy, ngài ban cho con người sự sống bất tận đấy. Ngài cho người ta được ở mãi bên cạnh kẻ mình yêu thương, không bao giờ phải tiễn ai sang sông nữa. Còn cái ngọn đèn của cậu, nó giữ cái gì nào? Nó giữ cho cái chết được tiếp diễn. Nó là xiềng xích, cậu giữ đèn ạ. Cậu đang canh giữ một nhà tù, mà cậu lại cứ ngỡ mình đang cứu rỗi thế gian."

Lời hắn nói ra lạnh lùng, mạch lạc, và, Lành rùng mình nhận ra, không phải là hoàn toàn vô lý. Cậu bất giác nghĩ đến mẹ. Nếu ông trời cũ thức dậy, cậu sẽ được gặp lại mẹ. Cậu sẽ không bao giờ phải tự tay dẫn thêm một ai sang sông nữa.

"Cậu đang nghĩ về một người đã khuất," người áo đen nói tiếp, như thể đọc thấu lòng cậu. "Ai trên đời này mà chẳng có một người như thế. Đó chính là điều ngài hứa ban. Hãy đến với chúng tôi, người giữ đèn ạ. Đừng phí hoài cả một đời để canh giữ một nhà tù. Hãy giúp chúng tôi dập tắt ngọn đèn cuối cùng, và cậu sẽ được gặp lại người ấy bằng xương bằng thịt."

"Ra khỏi đây." Giọng Lành run lên, nhưng dứt khoát. "Chính các người đốt phủ của Đào. Các người giết người. Cút khỏi cái bến này."

Người áo đen không hề tỏ ra tức giận. Hắn chỉ chắp tay, cúi chào một lần nữa, từ tốn. "Tôi để cậu suy nghĩ cho kỹ. Cậu còn trẻ, rồi cậu sẽ hiểu ra thôi. Bà cậu cuối cùng cũng đã hiểu ra đấy, bà ấy đã trốn tránh cái phận sự của mình, đúng không nào? Bà ấy biết rõ giữ đèn là vô nghĩa, nên bà ấy đã không làm cái việc cuối cùng kia. Cậu cứ thử tự hỏi mình mà xem: vì sao một người giữ đèn cả đời lại nhắm mắt trốn tránh vào đúng phút chót? Là bởi vì bà ấy đã biết sự thật, cậu giữ đèn ạ."

Rồi hắn quay lưng, thong thả đi ngược về phía thượng nguồn, cái bóng đen đổ dài lê thê trên mặt nước đỏ ráng chiều, cho đến khi khuất hẳn sau khúc sông. Đào đứng sát bên Lành, hai tay ôm lấy cánh tay cậu, cả người vẫn còn run.

"Anh đừng nghe hắn," cô nói, giọng nghẹn. "Hắn đã đốt phủ tôi. Hắn giết cả những người tôi thương. Không có gì hắn nói là thật cả."

Lành đứng lặng đi rất lâu, không đáp lời cô ngay. Hắn nói dối, cậu tự nhủ với mình như thế. Hắn chỉ dụ dỗ thôi. Nhưng vì sao bà lại trốn? Cái câu hỏi ấy, hắn đã khéo léo gieo vào lòng cậu, và Lành biết rõ nó sẽ không chịu rời đi, dù cậu có cố gạt nó sang một bên đến đâu.

Cậu quay vào đền, đặt ngọn Đèn Cái lên ban thờ, đứng nhìn nó cháy một lúc lâu. Đào theo sau, đứng cạnh cậu, không nói gì thêm, chỉ lặng lẽ nắm lấy tay cậu.

"Bà không hèn đâu," Lành nói khẽ, như đang tự thuyết phục chính mình hơn là nói với Đào. "Bà không hèn. Nhất định phải có lý do khác."

Nhưng cậu không thể không nhớ lại ánh mắt bà Cốt lúc gần mất, cái vẻ hoảng sợ khi nhắc đến "cái việc cuối cùng", và câu hỏi của người áo đen cứ vang mãi trong đầu cậu suốt đêm hôm ấy, không sao dứt ra được.