Đúng lúc Lành chông chênh nhất, Ông Vọng tìm đến, không mang theo đồng-dại, không lửa xanh, chỉ một mình, như một ông lão mệt mỏi.

Ông xuất hiện từ phía cuối con đường đất, dáng đi chậm rãi, chống gậy đầu rồng nặng nề, không còn chút hào quang đáng sợ nào từng thấy nơi ông trong trận chiến ở Cổ Loa. Đào, khi thấy bóng ông từ xa, đã đứng bật dậy, sẵn sàng che chắn cho Lành, nhưng khi nhận ra ông đi một mình, không mang theo binh khí hay hung khí gì, cô chỉ đứng đó, cảnh giác nhưng không tấn công.

Ông ngồi xuống bên Lành, nhìn người giữ đèn trẻ giờ chỉ còn là cái vỏ, và trong mắt ông không có đắc thắng, chỉ có một nỗi buồn sâu thẳm. "Ta đã bảo rồi," ông nói khẽ. "Cái lưới này ăn thịt những đứa con hiền nhất của nó. Nhìn cháu xem. Hai mươi tuổi. Đã thành thế này. Đúng như ta năm xưa. Đúng như bà Cốt sợ."

Ông quay sang Đào. "Con bé, ta không phải kẻ thù của cháu, cũng không phải của thằng bé. Ta chỉ muốn chấm dứt cái khổ này. Nhìn nó đi. Nó còn gì nữa đâu mà giữ? Thả nó đi. Thả đứa bé trong đèn đi. Thổi tắt Đèn Cái. Để cả hai được nghỉ. Để ông trời cũ dậy, và rồi không còn ai phải làm bấc, không còn đứa trẻ nào phải cháy, không còn người giữ đèn nào phải tan ra như thằng bé này."

Lời ông, lần này, nghe đầy cám dỗ. Vì Lành đã ở đáy vực. Vì giữ tiếp thì cậu mất hết, mà đứa bé cũng sắp tàn.

Lành ngồi lặng bên cạnh, không hiểu hết câu chuyện đang diễn ra, chỉ cảm nhận được một thứ gì đó nặng nề trong không khí, một cuộc tranh luận mà cậu, dù là trung tâm, lại không đủ tỉnh táo để tham gia. Thỉnh thoảng cậu ngước lên nhìn Ông Vọng, rồi nhìn Đào, ánh mắt trống rỗng lướt qua như đang cố tìm một điểm tựa nào đó giữa hai người lớn đang tranh cãi về chính số phận của mình.

Gió chiều thổi qua cánh đồng trơ gốc rạ, mang theo cái lạnh se sắt của những ngày cuối thu, và trong khoảnh khắc ấy, Đào cảm thấy chính mình cũng đang lung lay, không phải vì tin vào lời Ông Vọng, mà vì bà nhận ra trong những lời ấy có một phần sự thật đau đớn mà bà không thể phủ nhận. Lành, người con trai từng tràn đầy sức sống, giờ ngồi đó như một cái bóng, mắt nhìn xa xăm không còn nhận ra ai.

"Ông trời cũ dậy thì sao?" Đào cãi, dù giọng run. "Ngày không tắt. Người chết không được nghỉ. Cả nước thành như Thành Phố Không Đêm, sống mà như chết. Đó là nghỉ ngơi à?"

"Còn hơn là thế này." Ông Vọng chỉ Lành. "Còn hơn là bắt một đứa trẻ cháy mấy nghìn năm. Còn hơn là vắt kiệt từng người giữ đèn rồi vứt đi. Con bé, ta hỏi thật: cháu nhìn thằng bé tan ra từng ngày, cháu còn tin cái lưới này đáng giữ không?"

Đào lặng đi. Vì sâu trong lòng, cô cũng đã tự hỏi câu ấy. Cô đã thấy Lành mất mình từng mảnh, vì một cái lưới tàn nhẫn. Có lúc, cô cũng muốn buông, muốn cậu được nghỉ, muốn cả hai chỉ là hai đứa trẻ bình thường ở một bến sông.

Cô nhìn xuống đôi bàn tay mình, những ngón tay từng ôm đàn, từng vuốt ve gương mặt Lành trong những đêm cậu lên cơn đau, và tự hỏi liệu mình có đang ích kỷ khi cứ giữ cậu lại trong cuộc chiến này, chỉ vì cô không muốn mất cậu, mà không nghĩ đến việc chính cậu, nếu còn tỉnh táo để chọn, sẽ muốn gì.

Ông Vọng nhìn cô, ánh mắt vừa dịu dàng vừa xót xa, như đang nhìn thấy chính mình năm mươi năm trước, một cô gái trẻ từng đứng ở đúng ngã ba đường này, phải chọn giữa giữ người mình thương hay giữ một lý tưởng đã bắt đầu vỡ vụn.

Đào không đáp lại ngay. Cô ngồi im, nhìn ánh mắt già nua đầy nếp nhăn của người đàn ông từng là kẻ thù, giờ đây lại giống một người cha đang xót xa nhìn con cháu mình lún sâu vào một con đường mà chính ông đã từng đi qua và trả giá đắt. Có một phần trong cô muốn tin ông, muốn tất cả những đau khổ này chấm dứt, nhưng một phần khác, sâu hơn, vẫn níu giữ lấy niềm tin vào con đường thứ ba mà Lành đã tìm ra, dù cô không còn chắc con đường ấy còn kịp thành hình hay không.

"Để ta cho cháu thấy cái ta hứa," Ông Vọng nói, và ông giơ tay về phía Lành. Từ ngọn Đèn Cái, một ánh sáng hiện lên, và trong đó, một hình bóng.