Niềm vui có được mầm lẫy không kéo dài. Khi cả nhóm chuẩn bị rời Cổ Loa, Ông Vọng, dù đã rút lui, để lại một đòn cuối.

Một toán đồng-dại Phản Đăng còn sót, được lệnh nếu không cướp được lẫy thì phá nghi thức, quay lại tập kích đền Thượng giữa đêm, định dập ngọn đèn Cổ Loa và giết người giữ sử để cắt đứt dòng truyền Kim Quy mãi mãi.

Đêm hôm ấy, trăng khuyết treo lơ lửng trên nóc đền, ánh sáng yếu ớt không đủ soi rõ những bóng người đang lặng lẽ áp sát từ phía hàng rào tre. Không ai trong nhóm nhỏ đang nghỉ ngơi kịp nhận ra nguy hiểm cho đến khi tiếng bước chân dồn dập vang lên cùng ánh lửa xanh lóe lên từ phía cổng đền.

Lành, chỉ còn một mảnh mình, kiệt sức sau giá Mẫu, không đủ sức bắc giá chống đỡ. Đào phải vừa hát giữ cậu tỉnh, vừa lo cho cậu. Trong lúc nguy cấp ấy, bà Khoan, bà cụ giữ sử tám mươi tuổi, mắt lòa, làm điều không ai ngờ.

Bà ôm lấy cuốn sử Kim Quy cổ nhất, lao ra chắn trước đám đồng-dại, và đọc to những lời cổ mà dòng họ bà gìn giữ hai nghìn năm, những lời triệu hồn thiêng Cổ Loa, triệu khí An Dương Vương, triệu uy Rùa Vàng còn vương trên đất thành. Cả tòa thành ốc cổ rung lên đáp lời bà. Đám đồng-dại bị một luồng khí thiêng quật ngã, lửa xanh tắt ngấm.

Giọng bà, dù đã tám mươi tuổi, run rẩy vì tuổi tác, vẫn vang lên rành rọt, từng chữ từng câu như đã ăn sâu vào máu thịt qua bao đời truyền lại. Ánh sáng trắng bạc bùng lên từ cuốn sử cổ trong tay bà, phủ trùm cả khoảng sân, và trong khoảnh khắc ấy, dường như cả linh khí của kinh đô Âu Lạc xưa cũng thức dậy, cùng bà đẩy lùi lũ đồng-dại đang gào thét trong cơn điên loạn.

Nhưng một bà cụ tám mươi không gánh nổi cả một nghi thức triệu khí thiêng. Đọc xong câu cuối, bà Khoan ngã xuống, cuốn sử cổ rơi khỏi tay.

Lành và Đào chạy đến đỡ bà. "Bà! Bà gắng lên!"

"Không sao đâu, cháu," bà Khoan thều thào, gương mặt lòa mỉm cười thanh thản. "Dòng ta giữ sử hai nghìn năm, chỉ để chờ ngày trao lẫy cho người xứng đáng. Ta đã trao rồi. Việc của ta xong rồi. Giờ ta được nghỉ." Bà nắm tay Lành. "Cháu nhớ... lẫy mới không nằm trong tay một ai. Nó nằm trong lòng muôn dân. Đừng giữ nó một mình, như An Dương Vương. Hãy... chia nó ra..."

Bà tắt thở, gương mặt an nhiên. Lành, dù không còn nhớ rõ bà là ai, vẫn thấy lòng đau nhói. Một người nữa ngã xuống vì cái lưới này. Một người nữa cậu không cứu được.

Đào quỳ sụp xuống bên xác bà, hai tay run rẩy vuốt lại mái tóc bạc phơ của bà cho ngay ngắn, nước mắt rơi lã chã xuống tà áo cũ kỹ của người giữ sử vừa hoàn thành trách nhiệm hai nghìn năm của cả một dòng họ. "Bà đi bình yên nhé," cô thì thầm, giọng nghẹn ngào không thành tiếng.

Gió đêm thổi qua khoảng sân, lay động những tán cây cổ thụ quanh đền, như một lời tiễn biệt lặng lẽ dành cho người phụ nữ đã dành trọn đời mình canh giữ một bí mật ngàn năm. Ánh trăng khuyết lúc này bỗng như sáng hơn một chút, rọi xuống gương mặt thanh thản của bà, và trong khoảnh khắc ấy, cả Lành lẫn Đào đều cảm nhận được một sự tĩnh lặng lạ thường bao trùm lấy khoảng sân, như thể chính đất trời cũng đang cúi đầu tiễn biệt.

Cậu giơ ngọn Đèn Cái, dù sắp tàn, mở một lối cho vong bà Khoan sang sông. Bà bước vào ánh sáng, nhẹ nhõm, về với hai nghìn năm tổ tiên dòng giữ sử. Một dòng họ vừa hoàn thành sứ mệnh và khép lại.

Đám đồng-dại còn lại, sau khi bị khí thiêng của bà Khoan quật ngã, đã tan tác bỏ chạy vào bóng đêm, không còn ai dám quay lại. Khoảng sân đền Thượng trở lại im lặng, chỉ còn tiếng gió và tiếng thở dài của hai người trẻ đang đứng bên xác một bà cụ vừa dùng những giọt sức lực cuối cùng của đời mình để cứu lấy cả bọn họ. Lành nhìn cuốn sử cổ vẫn còn nằm trên nền đất, gáy sách sờn cũ vì hai nghìn năm truyền tay, và dù không nhớ hết những gì bà đã nói với mình trước đó, cậu vẫn cúi xuống nhặt lấy nó, cẩn thận như đang nâng niu một sinh mệnh.