Cái đêm nó xách laptop vào phòng ông Kiến, đập xuống bàn kính một cái "cốp", ấy là lần thứ nhất.

Sáng hôm sau, trong ví điện tử của nó có thêm năm triệu, kèm một dòng ghi chú: "Thưởng nóng. Anh Kiến gửi. Đừng nói với ai."

Năm triệu. Nó nhìn con số ấy hồi lâu. Nó nghĩ: mình vừa được thưởng vì đã gào lên. Năm năm không gào thì không được gì. Một đêm gào thì được năm triệu.

Con người ta học nhanh lắm. Nhất là học những thứ mà mình không muốn học.

Lần thứ hai cách lần thứ nhất mười chín ngày. Lần này nó không cần đến phòng ông Kiến nữa. Nó chỉ cần nhắn vào nhóm chung, đúng giờ mọi người đang họp, một dòng: "chắc tuần sau em xin nghỉ anh ạ, em đuối rồi." Nửa tiếng sau có tin nhắn riêng của ông Kiến, dài, ấm áp, kết bằng câu "anh cần em". Hôm sau ví lại có tiền.

Lần thứ ba nó không cần nhắn gì cả. Nó chỉ nghỉ hai ngày không báo. Đến ngày thứ ba thì có người tìm.

Thế là nó có nghề.

Cái nghề ấy không ghi trong hợp đồng lao động, không có chức danh trên hệ thống nhân sự, nhưng cả công ty Vũ Đại Tech ai cũng biết là có. Nghề của nó là làm cái việc mà ông Kiến không tiện làm.

*

Việc đầu tiên là vụ anh Tảo.

Anh Tảo là người kỹ thuật đầu tiên của công ty, vào từ hồi công ty còn ngồi trong một căn hộ chung cư, cùng ông Kiến ăn cơm hộp. Sau bốn năm thì hai người cãi nhau về cổ phần, cãi to lắm, cãi xong anh Tảo đi. Anh đi nhưng anh không trả lại mọi thứ. Cái tên miền gốc, cái tài khoản quản trị cấp cao nhất, cái kho chứa những thứ mà một công ty không sống nổi nếu mất: tất cả vẫn đứng tên anh Tảo. Anh giữ, không phải để dùng, mà để giữ. Anh bảo: "Ông Kiến nợ tôi. Bao giờ ông ấy trả thì tôi mở."

Ba năm ông Kiến không đòi được. Ông không dám. Không phải vì sợ anh Tảo, mà vì anh Tảo biết quá nhiều thứ về ba năm đầu tiên, những thứ mà bây giờ, khi báo chí đã đăng bốn trang, thì tốt nhất là đừng ai nhắc lại.

Ông gọi nó vào. Ông rót nước. Ông nói vòng vo hai mươi phút. Rồi ông kết:

"Anh không nhờ em đe ai cả. Anh chỉ muốn em sang nói chuyện với anh Tảo bằng ngôn ngữ kỹ thuật. Em nói thì anh ấy hiểu. Anh nói thì anh ấy nghĩ anh đang mặc cả."

Nó đi. Nó không hẹn trước.

Văn phòng anh Tảo ở tầng bốn một toà nhà cũ, có mười hai người, đang làm gia công cho khách Nhật. Nó vào, kéo ghế, ngồi xuống ngay giữa phòng, mở laptop ra, và bắt đầu làm việc của nó. Nó không nói gì với ai. Ai hỏi nó cũng chỉ đáp: "Em chờ anh Tảo."

Anh Tảo bảo: "Anh bận."

Nó bảo: "Vâng. Em chờ."

Nó chờ đến trưa. Nó chờ đến chiều. Nhân viên đi ăn về vẫn thấy nó ngồi đấy, gõ lóc cóc, mặt bình thản. Bốn giờ chiều, có ông khách Nhật đến, nhìn thấy một người lạ râu ria ngồi giữa văn phòng gõ máy, quay sang hỏi anh Tảo bằng tiếng Anh: người này là ai. Anh Tảo cười, nói một câu gì đó, cười tiếp.

Năm giờ, nó gập máy. Nó đứng dậy. Nó bảo, giọng rất nhẹ, chỉ đủ cho anh Tảo nghe:

"Em về đây. Mai em lại sang. Mà mai em không ngồi không đâu. Mai em viết bài."

Anh Tảo nhíu mày. "Viết gì?"

"Viết đúng những gì em biết thôi anh. Không thêm chữ nào. Em đăng lên nhóm nghề nghiệp, cái nhóm hai trăm nghìn người ấy, anh biết đấy. Tiêu đề em cũng nghĩ rồi: Chuyện một anh CTO đời đầu giữ tên miền của công ty cũ ba năm. Người ta sẽ vào cãi nhau. Cãi độ hai hôm. Sau đấy thì thôi, ai cũng quên."

Nó ngừng lại một nhịp. Nó học được cái nhịp ấy từ ông Kiến, học lúc nào không biết.

"Chỉ có điều khách Nhật của anh, họ không quên đâu. Họ tra tên công ty đối tác cẩn thận lắm."

Anh Tảo im. Anh nhìn nó rất lâu. Rồi anh nói, và cái câu anh nói ấy, nó nhớ đến tận sau này:

"Hồi ông Kiến đẩy tôi ra, tôi cũng có một thằng đến ngồi trước mặt tôi như cậu. Nó cũng gầy như cậu. Nó cũng bảo là nó chỉ nói sự thật."

Rồi anh mở máy, gõ vài phút, chuyển quyền, đứng dậy, đi ra ngoài hút thuốc.

Nó về. Trong thang máy nó soi mặt mình trong vách kim loại. Cái mặt ấy nó không nhận ra.

Tối, ông Kiến gọi. Ông cười khà khà suốt bốn phút. Ông bảo: "Anh biết mà. Anh biết chỉ có em làm được."

Ví lại có tiền.

*

Từ đấy, hễ có việc gì gai, ông Kiến lại thả nó ra.

Có anh trưởng nhóm định nghỉ, ôm theo cả nửa đội. Nó được cử sang "trao đổi kỹ thuật". Nó ngồi ba tiếng, không to tiếng câu nào, chỉ hỏi anh kia đúng một câu: "Cái mô đun tính lương mà anh viết năm ngoái, anh có nhớ là anh chép từ đâu không?" Anh kia nghỉ một mình. Nửa đội ở lại.

Có chị kiểm thử kiên quyết không cho một bản lỗi lên thật, chị đúng, chị đúng hoàn toàn. Nó được cử vào cuộc họp. Nó nói mười phút bằng thứ ngôn ngữ mà trong phòng chỉ có nó hiểu, nói xong tất cả gật gù, và bản ấy lên thật. Ba hôm sau khách hàng mất dữ liệu. Người bị kỷ luật là chị kiểm thử, vì "không cảnh báo đủ mạnh".

Có một cậu mới ra trường, hăng lắm, dám viết một bản đề xuất mười hai trang nói rằng hệ thống của công ty cần làm lại từ gốc. Cậu ấy nói đúng. Đúng đến mức nguy hiểm. Nó được giao "phản biện". Nó phản biện bảy phút. Cậu bé ngồi im, tai đỏ dần, rồi cúi xuống. Tháng sau cậu ấy chuyển sang làm quản lý sản phẩm. Sau nữa nghe nói cậu ấy bỏ nghề, về quê mở quán cà phê, và trên trang cá nhân có một dòng: "Không hợp với ngành này. Chắc tại mình dở."

Không phải tại cậu dở.

Nó biết. Nó biết ngay từ phút thứ ba của bảy phút ấy. Cái bản đề xuất mười hai trang kia, nó đọc hai lần, và lần thứ hai nó đọc trong nhà vệ sinh, đọc xong nó ngồi lặng đi một lúc lâu, vì trang thứ chín có một ý mà chính nó đã nghĩ ra năm năm trước, hồi nó còn viết chú thích tiếng Việt có dấu, hồi nó còn sợ người sau vào không hiểu.

Nó phá. Nó biết là nó phá. Nó vẫn phá.

Vì bây giờ nó chỉ còn giỏi một việc duy nhất, và cái việc ấy là được người ta sợ. Người ta sợ thì người ta nhớ mặt. Người ta nhớ mặt thì mình còn tồn tại. Còn nếu không ai sợ, thì nó là ai? Một cái tên trong nhóm chung, ba giờ sáng nhắn một câu và chỉ được con bot trả lời bằng hai cái ngón tay cái.

*

Đêm ấy, một đêm cuối tháng, nó ngồi lại một mình. Bốn ly. Rồi ly thứ năm.

Ly thứ năm là sai lầm. Tim nó đập lung tung, tay nó lạnh, và cái văn phòng bắt đầu nghiêng đi một chút. Nó đứng dậy, định đi rửa mặt, nhưng đi được mấy bước thì hành lang trước mặt tự nhiên dài ra, dài mãi, dài như cái đường hầm năm năm.

Nó vịn vào bức tường kính. Bức tường kính lạnh và trơn. Nó trượt xuống, ngồi bệt, rồi nằm nghiêng luôn xuống đấy, ngay dưới cái bảng lớn treo trên tường, cái bảng in bốn chữ vàng mà công ty mới làm hồi tháng trước, chữ rất to, đèn hắt từ dưới lên rất đẹp:

Nó nằm dưới bốn chữ ấy, co người lại, và ngủ.

Lúc ấy là hai giờ mười. Máy lạnh trung tâm để mười chín độ, chạy suốt đêm, vì tắt máy lạnh thì phòng máy chủ nóng, mà phòng máy chủ thì quan trọng.