Buổi sáng thứ ba kể từ khi Lan về, mẹ nấu cháo trắng ăn với trứng muối và cá kho tiêu. Mùi khói bếp quen thuộc len lỏi qua tấm màn cửa mỏng, gọi Lan dậy trước khi chiếc đồng hồ báo thức kịp reo. Cô nằm yên một lúc, nhìn lên trần nhà vôi cũ có vết ố vàng hình bản đồ châu Phi mà hồi nhỏ cô hay nhìn mãi không chán. Vết ố vẫn còn đó. Một thứ duy nhất không thay đổi trong căn nhà này.

Mẹ ngồi ở góc bếp, tay cầm đũa khuấy nồi cháo theo vòng tròn đều đặn, miệng không ngừng nói chuyện về hàng xóm, về cái cây bưởi trong sân vừa ra trái, về đứa con bà Tám vừa lấy chồng người Đài Loan. Lan ngồi nghe, tay ôm chén trà còn nóng, để hơi trà bốc lên làm ấm má.

"Mà thằng Minh Khôi nhà bên giờ khá lắm đó." Mẹ nói, giọng thản nhiên như đang kể chuyện thời sự. "Nó mở xưởng thiết kế gì đó trên đường Lê Văn Sỹ. Nghe nói làm ăn được lắm."

Lan nhấp một ngụm trà. Không hỏi gì.

"Học kiến trúc ra mà. Hồi đó mày nhớ không, nó thi lại mấy lần mới đậu Bách Khoa." Mẹ cười khẽ. "Mà rồi cũng ra trường, giờ có xưởng riêng."

Cháo sôi lục bục. Mùi gạo chín thoảng mùi gừng và hành lá. Lan nhìn xuống chén trà, thấy lá trà nhỏ xoay vòng dưới đáy.

Bà Hoa hàng xóm sang chơi lúc gần mười giờ, tay xách túi ổi xá lị vừa hái trong vườn. Bà là người hàng xóm kiểu cũ — sang nhà không cần gõ cửa, kéo ghế ngồi như ở nhà mình, nói chuyện không cần người ta hỏi. Lan thích điều đó hồi nhỏ. Bây giờ vẫn thích, chỉ là theo cách khác — cái thứ tình làng nghĩa xóm chân thật đến mức ngượng ngùng, mà cô đã không còn nhìn thấy ở bất cứ đâu suốt năm năm qua.

"Lan về hồi nào vậy? Sao mẹ mày không nói?" Bà Hoa kéo cô vào lòng, vỗ vỗ lưng như đập bụi. "Để bà nhìn coi. Ốm hơn hồi xưa. Ở bên đó ăn cơm Tây không quen hả?"

"Dạ con ăn quen rồi bà." Lan cười.

"Quen sao ốm vậy." Bà lắc đầu, quay sang mẹ Lan. "Chị ơi, cho nó ăn nhiều vô. Gầy quá."

Ba người ngồi ngoài hiên ăn ổi chấm muối ớt. Nắng mười giờ sáng đã gay gắt nhưng mái hiên đổ bóng xuống nền gạch đỏ mát lạnh. Con mèo vàng của nhà ai chạy qua hàng rào, dừng lại nhìn ba người một lúc rồi bỏ đi. Tiếng xe máy nổ từng hồi ngoài ngõ. Mùi ổi xanh chua chua dính vào ngón tay.

"Thằng Minh Khôi bữa nay nó không có nhà." Bà Hoa nói, đột ngột như thể bà đọc được suy nghĩ của Lan. "Nó đi công trình trên Bình Dương rồi, cuối tuần mới về."

Lan đặt miếng ổi chưa kịp cắn xuống. "Dạ."

"Mày không hỏi thăm nó à?" Bà Hoa nhìn Lan với cái nhìn của người đã sống đủ lâu để không cần ai giải thích gì. "Hồi nhỏ hai đứa chơi thân lắm mà."

"Thì... cũng lâu rồi bà." Lan cười nhẹ. "Năm năm rồi."

Bà Hoa gật đầu, nhặt một miếng ổi khác, chấm muối ớt cẩn thận. "Ừ. Năm năm." Bà nhai chậm rồi nói tiếp, giọng nhỏ xuống một chút. "Hồi mày đi, nó buồn lắm."

Câu nói rơi xuống như hòn đá thả vào giếng. Không tiếng vang lớn. Chỉ có tiếng nước khẽ xao.

Lan không hỏi thêm. Mẹ nhìn sang con gái một giây rồi nhìn đi chỗ khác. Bà Hoa tiếp tục ăn ổi như chưa nói gì, như thể đó chỉ là một chi tiết nhỏ trong muôn vàn chuyện bà đã kể và sẽ kể.

Buổi trưa mẹ ngủ. Lan lấy điện thoại ra nằm trên võng đong đưa nhưng không nhìn vào màn hình. Tiếng quạt trần quay lạch cạch trên đầu. Mùi gỗ cũ và vôi ẩm của căn nhà ba mươi năm tuổi. Ở đây cô có thể ngủ thiếp đi bất cứ lúc nào, hoặc không ngủ được chút nào — cả hai đều xảy ra theo cách bất định mà cô không kiểm soát được.

Cô nhớ lại những gì mẹ kể rải rác từ sáng đến giờ, ghép lại như những mảnh ghép hình. Minh Khôi tốt nghiệp Bách Khoa khoa Kiến Trúc năm hai mươi sáu tuổi — muộn hơn bạn bè một năm vì thi lại. Làm cho một công ty lớn ở quận 1 được ba năm rồi tách ra. Cách đây hai năm mở xưởng thiết kế nhỏ, bắt đầu từ hai người, bây giờ nghe nói có bảy tám nhân viên.

Rồi mẹ dừng lại. Như thể có gì đó mẹ không chắc có nên nói hay không.

"Hồi trước nó có dẫn người yêu về giới thiệu với bà ngoại nó." Mẹ nói cuối cùng. "Tên Phương. Đẹp gái lắm. Học cùng trường."

Lan không hỏi. Mẹ kể tiếp bằng giọng người kể chuyện không liên quan.

"Nhưng rồi hai đứa chia tay trước đám hỏi mấy tháng. Nhà bên không nói lý do. Chỉ thấy sau đó thằng Khôi làm việc cật lực hơn, ít ra đường hơn."

Lan nằm trên võng, tay đặt lên ngực, cảm nhận nhịp tim mình đập đều đặn và không hiểu sao lại muốn nó đập nhanh hơn hay chậm hơn, miễn là khác đi.

Phương. Một người tên Phương đã ở bên cạnh Minh Khôi trong khoảng thời gian cô không có mặt. Đã ngồi ăn cơm với gia đình anh, đã được dẫn về giới thiệu, đã gần đến mức sắp trở thành một phần của cuộc đời anh.

Rồi không.

Cô không hỏi vì sao. Không phải vì không muốn biết, mà vì cô không có quyền muốn biết.

Đêm đó trời đổ mưa.

Mưa Sài Gòn tháng sáu ập xuống không báo trước, như thể bầu trời vẫn còn giữ thói quen cũ dù người ta đã đặt tên nó là thành phố Hồ Chí Minh từ lâu lắm rồi. Mưa đập vào mái tôn đằng sau bếp, chảy xuống máng xối ào ào, làm ngập nửa cái sân trước mà mẹ vẫn chưa kịp lát lại. Mùi đất ướt bốc lên chua nồng và mát lạnh — cái mùi mà không có bất kỳ loại nước hoa nào trên thế giới có thể giả được.

Lan nằm nghe mưa.

Và nhớ lại.

Cuộc điện thoại đó, cô đã gọi vào lúc mười giờ đêm. Anh nghe máy ngay từ hồi chuông đầu, như thể đang cầm điện thoại chờ. Hay đang làm gì đó và vô tình.

"Lan à."

Không phải câu hỏi. Chỉ là tên cô. Cái cách anh gọi tên cô — nhẹ và chắc, như đặt một thứ gì đó xuống bàn cẩn thận — khiến cô mất mấy giây mới nói được câu tiếp theo.

"Minh Khôi. Tao... có chuyện muốn nói với mày."

Tiếng thở nhẹ ở đầu dây bên kia. Tiếng gì đó xa xa, có thể là tiếng xe hoặc tiếng tivi từ phòng khác. Anh đang ở đâu lúc đó? Cô không biết. Cô chưa bao giờ hỏi lại.

"Tao sẽ đi. Du học. Canada." Cô nói nhanh, như thể nói chậm sẽ làm cô không nói được. "Học bổng toàn phần. Tháng sau đi rồi."

Im lặng.

Không phải im lặng ngắn, loại im lặng người ta dùng để xử lý thông tin và chuẩn bị trả lời. Đây là im lặng dài, loại im lặng có trọng lượng, có hình dạng, có thể sờ thấy được dù qua đường điện thoại.

Lan ngồi trong phòng mình, tay ghì chặt điện thoại, nhìn ra cửa sổ nhìn lên trời đêm không có sao. Tim cô đập nhanh theo cách cô không giải thích được cho mình.

Nói gì đi. Nói cái gì đó đi.

Anh không nói gì.

Rồi, sau khoảng thời gian dài đến mức Lan đã bắt đầu nghĩ đường truyền bị đứt, giọng anh vang lên. Bình thường. Không cao không thấp. Như giọng người trả lời tin nhắn hành chính.

"Ừ. Đi đi."

Ba chữ.

Không chúc mừng. Không hỏi tại sao. Không hỏi bao giờ về. Không hỏi gì cả. Chỉ là "ừ, đi đi" — nhẹ nhàng và dứt khoát như ký tên vào một tờ giấy mà không đọc nội dung.

Cô đã đợi thêm vài giây nữa. "Vậy thôi. Tao chỉ muốn nói để mày biết."

"Ừ." Anh nói. "Cảm ơn mày đã nói."

Rồi cuộc điện thoại kết thúc. Không ai cúp máy trước. Nó chỉ... hết. Như thể cả hai cùng đặt máy xuống vào đúng một khoảnh khắc, theo phản xạ.

Lan nằm nghe mưa và nhớ lại cảm giác đêm đó — vừa nhẹ hơn vừa nặng hơn. Nhẹ hơn vì không có cảnh chia tay kịch tính, không có nước mắt, không có lời nào cần phải rút lại sau này. Nặng hơn vì tất cả những thứ không được nói cứ nằm lại, không đi đâu được, không tan ra được.

Hồi mày đi, nó buồn lắm.

Bà Hoa nói câu đó bằng giọng bình thản của người kể sự thật. Không phán xét. Không hàm ý. Chỉ là thông tin.

Lan nhắm mắt.

Mưa vẫn rơi. Tiếng mưa đập vào mái tôn quen như tiếng người gọi tên nhau qua tường nhà. Từ đây sang nhà bên chỉ cách một bức tường gạch thấp và hàng chè tàu cũ, nhưng tối nay căn nhà đó tối và yên lặng, chủ nhà đang ở đâu đó trên Bình Dương.

Cô không biết mình đang buồn hay không. Cô không chắc mình đang nghĩ gì. Chỉ biết rằng mưa vẫn rơi, và cô không ngủ được, và câu "ừ, đi đi" đó đã theo cô suốt năm năm qua như một mảnh gỗ nhỏ cắm vào lòng bàn tay — không đủ to để thao tác, không đủ nhỏ để quên.