Cơm rang dưa. Ngon thật.

An nhận ra điều này vào muỗng thứ hai, khi cái vị dưa cải xào cùng cơm nguội và trứng đập vào nhau đúng tỷ lệ mà cô không biết là bao nhiêu nhưng rõ ràng là chính xác. Không ngậy quá, không nhạt quá, cơm từng hạt tơi và giòn nhẹ ở cạnh ngoài — cái loại giòn chỉ có được khi người ta chịu khó để lửa đủ cao và đủ kiên nhẫn không xới vội. Dưa cải được xào qua trước khi đổ cơm vào, An đoán vậy, vì vị mặn của nó không sắc mà thấm, hòa vào từng hạt gạo theo cách mà gia vị rắc sau không bao giờ làm được. Cô ăn hết sạch, soi vào hộp một lần nữa để chắc chắn — không phải vì còn đói, mà vì có gì đó trong cô muốn kéo dài cái cảm giác đó thêm một chút — rồi mới đặt muỗng xuống.

Bên ngoài cửa sổ, Hà Nội đang vào buổi trưa theo cách riêng của nó: tiếng còi xe mờ dần ở tầng bảy, nắng tháng Ba hắt vào góc bếp một vệt vàng nhạt, lười biếng. Căn phòng 703 im lặng như thường lệ, chỉ có tiếng cái quạt cây góc phòng quay đều và tiếng cô đặt muỗng xuống mặt bàn.

Vấn đề bây giờ là: cái hộp.

Hộp cơm giấy của người khác, ăn xong phải trả. Đó là nguyên tắc cơ bản của văn minh nhân loại — một trong số ít những nguyên tắc mà An không thấy khó hiểu. Cô hiểu nguyên tắc đó hoàn toàn. Nhưng trả hộp có nghĩa là sang phòng 704. Sang phòng 704 có nghĩa là gõ cửa. Gõ cửa có nghĩa là Tuân mở cửa. Và An đứng ở đó với cái hộp cơm trống và không biết mình sẽ nói gì ngoài "trả hộp" — câu đó đủ không? Nghe nó... cộc lốc quá. Thiếu gì đó. Nhưng thêm gì vào thì lại thành thừa. Cô ngồi với bài toán đó một lúc, nhìn vào cái hộp như thể nó sẽ tự gợi ý cho cô một câu mở đầu phù hợp.

Nó không gợi ý gì cả.

Cô rửa hộp cơm sạch bóng dưới vòi nước, dùng miếng bọt biển lau nhẹ bên trong cho dù thực ra không cần thiết vì bên trong đã sạch, rồi úp lên giá bát cho ráo. Nhìn nó một cái. Quyết định sẽ trả sau bữa ăn tối, khi đầu óc cô đã nghĩ ra được câu nói nào đó không nghe quá kỳ.

Sáu giờ chiều. Ánh đèn hành lang tầng bảy vàng ấm hơn ánh nắng vừa tắt ngoài cửa sổ. An mặc áo khoác mỏng — thói quen cô giữ từ hồi còn ở nhà với bố mẹ, ra khỏi phòng là mặc áo khoác, bất kể đi đâu — cầm hộp cơm, bước ra hành lang. Lát sàn gạch hơi lạnh qua đế dép. Cô đứng trước cửa 704, nhìn vào cái tấm biển số phòng bằng nhựa màu đen, chữ vàng, góc trên bên phải bong một mảnh nhỏ. Giơ tay lên định gõ.

Rồi hạ tay xuống.

Cô lý luận, một cách rất nghiêm túc trong đầu: giờ này anh ta đang làm việc. Freelancer thì giờ làm việc không cố định, cô biết điều này vì cô cũng là dân làm việc tự do theo nghĩa rộng, nhưng chiều tối thường là lúc tập trung nhất — cái giờ mà người ta đã qua được cơn buồn ngủ sau bữa trưa và chưa đến mức mệt mỏi của đêm. Gõ cửa lúc này là làm phiền người ta. Không lịch sự.

Cô về phòng, đặt hộp xuống bàn. Nhìn màn hình laptop đang mở một file thiết kế dở dang. Không ngồi vào làm được ngay, cứ nhìn cái hộp cơm ở góc bàn như một việc còn đang bỏ ngỏ.

Bảy giờ tối. Cô cầm hộp ra hành lang lần hai, lần này bước chắc hơn, như thể bước chắc thì đầu óc cũng sẽ chắc theo. Lần này đứng trước cửa 704 được ba giây — cô đếm — giơ tay lên đến gần mặt cửa.

Bên trong có tiếng nhạc nhẹ vọng ra. Loại nhạc không lời, loại mà người ta gọi là lo-fi hoặc ambient hoặc cái gì đó tương tự, An không chắc tên gọi chính xác nhưng cô nhận ra kiểu nhạc đó — đó là loại nhạc người ta nghe khi đang tập trung làm gì đó, khi cần lấp đầy sự im lặng mà không muốn bị phân tâm bởi lời bài hát. Giọng piano thấp, đều, có tiếng mưa nhẹ sample ở nền. Bên trong đó có người đang làm việc.

Cô hạ tay xuống. Về phòng. Đặt hộp xuống bàn bếp, nhìn nó một cái dài hơn lần trước, rồi ngồi xuống mở laptop. File thiết kế mở lại. Cô làm việc được khoảng bốn mươi phút, tay vẫn ổn, đầu vẫn ổn, chỉ là thỉnh thoảng mắt lại lướt sang phía cái hộp cơm không hiểu sao.

Chín giờ tối. Hành lang lúc này vắng hơn, tiếng tivi từ một phòng nào đó ở cuối dãy vọng lại mờ nhạt. An đứng trước cửa 704 lần ba, lần này không lý luận trước trong đầu nữa vì cô đã thử lý luận hai lần và kết quả đều giống nhau. Lần này kiên quyết hơn. Ngón tay đã chạm vào mặt cửa, cảm nhận được độ lạnh của tấm gỗ composite và lớp sơn trắng hơi ráp.

Tiếng bước chân từ bên trong. Không phải về phía cửa — là bước chân đi từ chỗ này sang chỗ kia bên trong phòng, gót chân nện khẽ trên sàn theo nhịp của người đang di chuyển tự nhiên chứ không phải vội vàng. Có lẽ từ bàn làm việc vào bếp. Rồi có tiếng nước chảy — tiếng vòi bếp, ngắn, người ta rửa tay hoặc tráng cái gì đó.

An đứng im ba giây nữa, ngón tay vẫn chạm mặt cửa nhưng không gõ, rồi rút tay về, quay người, bước nhanh về phía 703 theo cách mà nếu ai đó nhìn thấy có lẽ sẽ nghĩ cô vừa nhớ ra mình để quên thứ gì đó trong phòng.

Cô đặt hộp cơm lên bàn, ngồi xuống ghế, ngửa người ra tựa lưng, nhìn lên trần nhà. Trần nhà phòng 703 có một vết ố nước nhỏ ở góc gần cửa sổ, hình dạng hơi giống bản đồ một hòn đảo nào đó không có thật. An nhìn nó khá nhiều lần kể từ khi dọn vào đây.

Đây là vấn đề của cô với xã hội loài người, hoặc chính xác hơn là vấn đề của cô với phần thực hành của xã hội loài người: cô hiểu logic của tương tác xã hội về mặt lý thuyết, hiểu rất rõ, thậm chí đôi khi hiểu rõ hơn những người thực hành nó thành thạo. Gõ cửa, nói "cảm ơn, trả hộp", xong. Ba mươi giây. Bốn mươi giây nếu người kia nói thêm gì đó lịch sự và cô phải trả lời. Không phức tạp. Không có gì để sợ theo nghĩa đen. Nhưng từ hiểu lý thuyết đến thực hành thì ở giữa có một khoảng trống kỳ lạ mà cô chưa bao giờ tìm ra cách lấp đầy, một khoảng trống mà cô thường gọi trong đầu là "ngưỡng cửa" theo nghĩa bóng — không phải cái cửa bằng gỗ kia, mà là cái gì đó vô hình ngay trước nó, cao vừa đủ để cô dừng lại mỗi lần.

Mười một giờ đêm. Cô đang chuẩn bị đi ngủ. Đã đánh răng xong, đang đứng trong buồng ngủ với cái áo ngủ cotton mỏng và mái tóc xõa, chuẩn bị tắt đèn.

Hộp cơm vẫn còn đó, trên bàn bếp, ngoan ngoãn, không phán xét.

An nhìn hộp cơm. Nhìn đồng hồ trên tường — kim chỉ đúng mười một giờ, cái đồng hồ này chạy đúng giờ một cách đáng ngờ trong khi mọi thứ khác trong căn hộ này đều có vấn đề nho nhỏ. Cô tính toán: giờ này trên mạng người ta vẫn thức, giờ này ở Hà Nội người trẻ còn đang ăn khuya, và cụ thể hơn là người ở phòng 704 có thể đang thức vì anh ta freelancer và freelancer hay thức khuya. Nếu để hộp trước cửa phòng 704 và không gõ cửa thì vẫn trả được mà không cần tương tác trực tiếp. Anh ta ra hoặc vào sẽ thấy. Sẽ hiểu. Đó là giải pháp thỏa hiệp hợp lý, giải pháp cho phép cô hoàn thành nghĩa vụ văn minh mà không phải qua cái ngưỡng cửa vô hình đó.

Cô cho hộp vào túi nilon nhỏ — túi siêu thị màu trắng còn sót lại từ lần mua rau tuần trước. Có lẽ vì để hộp trống không thôi trông... tẻ, hoặc thô, hoặc không biết là gì, cô không phân tích kỹ lý do này. Buộc túi lại theo kiểu buộc tai thỏ, gọn. Đổi chân dép trong phòng sang dép đi hành lang, mở cửa phòng từ từ, nhìn hai đầu hành lang — bên trái tối, bên phải có ánh đèn le lói từ khe cửa một phòng nào đó nhưng không có người. Tốt.

Cô bước ra, năm bước, đặt túi nilon trước cửa 704, nhẹ nhàng, không gây tiếng động, đặt sát vào tường để không ai đi qua vấp phải.

Đứng thẳng dậy, phủi tay theo thói quen, định quay về.

Cửa 704 mở ra.

An đứng chết trân. Trong vòng một giây cô xử lý được ba thứ đồng thời: một là mình đang mặc áo ngủ và tóc xõa, hai là cái túi nilon vừa đặt xuống đang nằm ngay trước chân cửa rất rõ ràng, ba là bây giờ không còn cách nào giả vờ mình đang đi qua nữa.

Tuân bước ra, một tay cầm túi rác buộc sẵn, mắt nhìn xuống theo quán tính của người đang đi — rồi dừng lại vì gần như bước trúng cô. Hai người cách nhau khoảng bốn mươi phân, khoảng cách đủ để nhận ra mùi xà phòng tắm còn thoảng trên người anh ta, loại xà phòng mùi bạc hà hoặc gì đó gần với bạc hà.

Anh ta nhìn cô. Nhìn xuống túi nilon trước chân. Nhìn lại cô, lần này ánh mắt có chút gì đó mà An không đọc được chính xác nhưng không phải khó chịu.

An cảm thấy mặt mình nóng lên theo cách mà cô muốn phủ nhận nhưng không thể, muốn giải thích bằng nhiệt độ hành lang hoặc ánh đèn vàng hoặc bất cứ thứ gì khác nhưng biết rằng không phải vậy. "Tôi... trả hộp."

Tuân nhìn xuống túi nilon thêm một giây. Một giây im lặng mà An không biết phải đặt vào đó ý nghĩa gì. Rồi khóe miệng anh hơi cong lên, theo kiểu người ta không cố tình nhưng không kìm được. "Dạ. Cảm ơn chị."

"Ngon." An không biết mình định nói gì hơn nhưng cái đó bật ra, không kịp xử lý, không kịp kiểm duyệt. "Cơm rang đó. Ngon."

Tuân cười hẳn ra. Không phải cười lịch sự theo kiểu xã giao, không phải cười vì thấy tình huống buồn cười — là cười thật, cười của người thấy vui vì lý do gì đó cụ thể, cái loại cười làm đuôi mắt hơi nheo lại. "Chị thích à? Hôm nào tôi làm thêm."

"Không cần thiết," An nói nhanh, giọng nghe cứng hơn cô muốn nhưng cô không biết cách điều chỉnh trong thời gian thực. "Tôi... chúc anh ngủ ngon."

Cô bước về phòng 703, khép cửa lại, đứng dựa vào cửa trong bóng tối. Cô không bật đèn. Không vì lý do gì đặc biệt, chỉ là chưa với tay lên công tắc. Trong bóng tối, ánh đèn hành lang lọt qua khe cửa thành một vệt dài mỏng trên sàn.

Bên ngoài, tiếng bước chân của Tuân đi về phía thùng rác cuối hành lang, đều và không vội, tiếng dép lê kéo nhẹ trên gạch, rồi tiếng nắp thùng rác mở và đóng, rồi tiếng bước chân quay lại. Tiếng cửa 704 đóng lại, khẽ.

Im lặng. Hành lang tầng bảy trở lại với trạng thái mặc định của nó vào lúc mười một giờ đêm: tĩnh, vàng, vô sự.

An thở dài, một cái thở dài không mang cụ thể cảm xúc nào mà cô có thể gọi tên, rồi đi vào buồng ngủ. Bụng no từ bữa trưa vẫn còn cảm giác ấm. Hộp đã trả. Nhiệm vụ hoàn thành. Cô kéo chăn lên, nhắm mắt, nghe tiếng quạt quay đều trong phòng.

Cô không hiểu tại sao mình lại đứng nhìn lên trần nhà — vào đúng chỗ vết ố nước hình hòn đảo không có thật — thêm hai phút nữa trước khi thật sự nhắm mắt ngủ được —