Thứ Năm tối, Tuân gõ cửa 703 với biểu hiện của người đang cần giúp đỡ thật sự — không phải kiểu gõ cửa thăm hỏi xã giao, không phải kiểu gõ vì có chuyện muốn nói. Đây là kiểu gõ của người đã ngồi một mình hai tiếng đồng hồ, nhìn vào màn hình cho đến khi các con số bắt đầu nhảy múa mà vẫn không ra đáp án.

"Chị ơi, em gửi proposal cho khách, họ bảo số liệu ROI của em không ổn. Em tính đi tính lại không biết sai chỗ nào. Chị nhìn giúp được không?"

An đứng trong khung cửa, tay vẫn còn cầm cái bút đang dùng. Cô nhìn anh một giây, nhìn cái file anh đưa ra thêm một giây nữa, rồi lùi vào trong.

"Vào đây."

Cô mở file. Một trang Excel với bảng tính hoàn vốn — layout khá gọn, số liệu điền đầy đủ, nhìn qua thì không thấy sai ngay. An kéo kính lên, nhìn khoảng hai mươi giây, mắt lướt qua các cột công thức không bận nói chuyện. Hai mươi giây đúng nghĩa là hai mươi giây — không phải kiểu nhìn cho có.

"Anh dùng công thức tính ROI theo kiểu marketing, không phải kiểu tài chính. Khách hàng của anh là kế toán hay giám đốc tài chính không?"

"Giám đốc tài chính."

"Đó." Cô đặt bút xuống bàn. "Phải dùng IRR và NPV, không phải percentage đơn giản. Họ nhìn vào sẽ thấy ngay. Mà giám đốc tài chính nhìn thấy rồi là trong đầu họ đã có nhận định trước khi anh kịp giải thích."

Tuân nhìn màn hình, cảm giác cái sai bắt đầu rõ hơn dù anh vẫn chưa hiểu hoàn toàn. "Em không rành mấy cái này. Em toàn làm technical side, phần financial model toàn để khách tự đánh giá."

"Vấn đề là khách không tự đánh giá tốt khi số liệu trình bày sai ngôn ngữ của họ. Tôi sửa cho. Cho tôi xem số liệu gốc."

Không phải đề nghị. Là thông báo.

Tuân về phòng 704 lấy laptop, và lần đầu tiên anh ngồi xuống bàn ăn nhỏ trong phòng 703. Căn phòng nhỏ hơn anh tưởng, hoặc có thể do mọi thứ được sắp xếp quá ngăn nắp nên trông rộng hơn thực tế. Sách xếp theo chiều cao trên giá — không phải theo màu, không phải theo tác giả, mà theo chiều cao thuần túy và nhất quán từ trái qua phải. Bút để trong hộp nhựa trong suốt, phân loại theo màu. Giấy tờ kẹp gọn trong bìa nhựa, mỗi bìa có nhãn viết tay nhỏ ở góc trên. Mùi nến dịu nhẹ từ đâu đó trong phòng — không phải mùi hoa nồng, là mùi gỗ hoặc vani, loại mùi nền chứ không phải mùi chính.

Tuân đặt laptop xuống bàn. Bàn ăn nhỏ nhưng đủ chỗ cho hai máy tính, dù An chỉ kéo laptop của Tuân lại và mở thêm một tab trên máy của cô.

Cô bắt đầu giải thích, nói nhanh, ngắn gọn, không lòng vòng. Không mở đầu bằng "thật ra là," không kết thúc bằng "anh hiểu không?" Cô nói và giả định anh đang theo dõi. Nếu anh không theo, anh hỏi. Tuân hỏi hai lần. Cô trả lời, không nhìn sang, tiếp tục gõ. Hai người làm việc cùng nhau theo cách tự nhiên như thể đã làm vậy nhiều lần — không phải kiểu cộng tác gượng gạo, không phải kiểu một người làm một người ngồi xem. Là cộng tác thật sự, mỗi người có phần việc trong đầu rõ ràng và không cần phân công to tiếng.

Ngày hôm sau, An gõ cửa 704 với cái laptop của mình, màn hình vẫn còn mở.

"Anh giỏi Excel không?"

Tuân đang đứng pha cà phê. Anh quay lại. "Cơ bản thôi. Sao vậy?"

"File báo cáo của tôi có công thức vòng. Excel cứ báo lỗi, tôi không tìm ra chỗ nào tạo vòng." Cô nghiêng màn hình cho anh thấy cái thông báo lỗi màu vàng quen thuộc. "Tôi đã mò hai mươi phút."

Tuân đặt ly xuống, nhìn file. Công thức vòng trong Excel là khi một ô tham chiếu đến chính nó qua chuỗi công thức — ô A tham chiếu ô B, ô B tham chiếu ô C, ô C tham chiếu lại ô A. Đây là lỗi logic, không phải lỗi code, nhưng cách tìm thì giống nhau: theo từng bước ngược từ điểm lỗi.

"Để em trace."

Lần này An ngồi xuống cái ghế trước bàn làm việc của Tuân — ghế duy nhất trong phòng không có gì vắt lên. Phòng 704 khác hoàn toàn với 703: dây cáp nối từ bàn xuống ổ điện rồi từ ổ điện sang một cái hub khác, ba màn hình xếp trên bàn làm việc theo hình cung nhẹ, sách kỹ thuật xếp không theo trật tự nào rõ ràng nhưng dày và nhiều, áo khoác vắt trên lưng ghế phụ ở góc. Có một cái cốc cà phê rỗng chưa mang ra ngoài, và một tờ giấy ghi chú dán lên cạnh màn hình bên trái viết mấy chữ mà An không kịp đọc.

Nhưng bàn làm việc thì sạch và có hệ thống theo cách riêng của nó — loại hệ thống mà chỉ người dùng mới hiểu, còn người ngoài nhìn vào thì thấy lộn xộn nhưng thực ra mọi thứ đều ở đúng chỗ theo một logic nào đó.

Tuân ngồi xuống, kéo laptop của An lại, bật tính năng trace precedents trong Excel. Những mũi tên màu xanh bắt đầu xuất hiện trên màn hình, nối các ô với nhau thành mạng lưới. Anh theo từng mũi tên, bấm vào từng ô, không giải thích nhiều — chỉ nhìn và bấm. An nhìn theo qua vai anh, thỉnh thoảng chỉ vào màn hình khi thấy một mũi tên trông bất thường.

Mười lăm phút. Hà Nội bên ngoài cửa sổ bắt đầu chuyển sang buổi chiều, ánh sáng đổi màu từ trắng sang vàng nhạt. Tiếng xe từ tầng 7 vọng lên nhỏ thôi, không đủ để gây phân tâm, chỉ đủ để nhắc rằng bên ngoài vẫn còn có thế giới đang di chuyển.

Rồi cả hai nhìn thấy cùng lúc.

"Đây rồi," An nói — một ô tổng hợp ở cột G đang tham chiếu ngược lại vào cột B là dữ liệu thô thay vì cột E là cột kết quả. Một chữ cái trong công thức. Cô sửa trong vòng mười giây.

"Chị biết lỗi ở đó từ trước không?" Tuân hỏi.

"Không." An kéo màn hình lại phía mình, nhìn lại một lần nữa để chắc chắn lỗi đã hết. "Nhưng khi anh trace thì tôi thấy ngay pattern. Cột đó trông bất thường so với các cột còn lại."

"Chị thấy pattern nhanh."

"Thì đó là việc của tôi." Cô nói như thể đó là điều hiển nhiên, không phải khiêm tốn cũng không phải khoe khoang.

Họ ngồi thêm một lúc sau khi vấn đề đã giải quyết xong, không ai vội đứng dậy. Không có lý do gì để tiếp tục ngồi đó — công việc xong rồi, mỗi người có thể về phòng mình. Nhưng không ai di chuyển ngay.

Tuân mở proposal ra xem lại bản An đã sửa tối qua, nhìn lại các công thức cô đã thêm vào, cố hình dung logic phía sau. An mở file báo cáo của mình kiểm tra lần cuối, chạy qua các ô một lượt để chắc chắn không còn lỗi nào khác ẩn bên dưới. Hai người ngồi cạnh nhau trong im lặng làm việc — không phải im lặng khó chịu của người không biết nói gì, mà là im lặng của người đang tập trung và không cần phải lấp đầy khoảng trống bằng lời.

Tuân bắt đầu nhận ra kiểu im lặng này khác với kiểu im lặng khi anh ngồi làm việc một mình. Khi một mình, im lặng là mặc định — không có gì khác để so sánh. Bây giờ có người ngồi cạnh và im lặng vẫn thoải mái theo cách anh không giải thích được ngay.

"Thoải mái hơn tôi tưởng," An nói, không nhìn lên khỏi màn hình.

"Cái gì?"

"Ngồi làm việc với người khác." Cô dừng một nhịp. "Thường tôi không thích."

Tuân nhìn sang. "Thường thì sao?"

"Thường tôi cảm giác phải giải thích quá nhiều. Hoặc người kia ngồi đó không có ích gì, chỉ làm không gian nặng hơn." Cô cuộn màn hình xuống, tiếp tục kiểm tra. "Lần này không vậy."

Tuân không nói gì ngay. Anh nhìn lại màn hình của mình, đọc lại một dòng công thức An đã viết, hiểu logic của nó thêm một chút. Rồi anh nói: "Em cũng vậy. Làm freelance quen rồi, họp với người không hiểu technical thì mệt — phải dịch mọi thứ sang tiếng người thường trong khi đầu mình vẫn đang xử lý phần kỹ thuật. Tốn năng lượng hơn làm một mình." Anh dừng. "Chị hỏi đúng chỗ. Không cần giải thích mấy bước đầu."

An gật đầu, một lần, nhỏ, rồi quay lại màn hình.

Ngoài cửa sổ phòng 704, Hà Nội đang vào buổi chiều muộn. Ánh nắng cuối ngày kéo dài bóng của những tòa nhà phía đông sang phía tây, đổ màu vàng cam lên mặt kính. Tiếng xe cộ vọng lên tầng 7 nhỏ thôi — chỉ đủ để nghe, không đủ để nghe rõ. Trong phòng, hai người ngồi làm việc cạnh nhau, mỗi người nhìn vào màn hình của mình, thỉnh thoảng hỏi một câu hay chỉ vào một chỗ trên màn hình của người kia mà không cần giải thích tại sao mình chỉ vào đó.

Hiệu quả bất ngờ. Thoải mái theo cách không giải thích được. Kiểu thoải mái chỉ có khi người ngồi cạnh bạn hiểu bạn đang làm gì mà không cần bạn phải nói nhiều — và điều đó, hóa ra, không phải điều dễ tìm.