Người đàn ông nằm trên giường bệnh viện với hai chân bị bó bột, ngực băng kín, mắt trũng sâu như hai cái giếng cạn. Anh ta nhìn Minh bằng cái nhìn của người đã thấy quá nhiều thứ không nên thấy — cái nhìn quen thuộc mà Minh đã học được cách nhận ra từ khi còn nhỏ, khi ngồi sau lưng cha trong những căn phòng tương tự.

"Anh là người ghi lời khai?" Giọng người đàn ông khàn khàn, như thể thanh quản đã bị thứ gì đó chà xát từ bên trong.

"Vâng." Minh kéo ghế ngồi xuống, đặt cuốn sổ lên đầu gối. "Tên anh là Nguyễn Văn Hùng. Bốn mươi hai tuổi. Tài xế xe tải tuyến Sài Gòn — Hà Nội."

Hùng không hỏi làm sao Minh biết. Những người như anh ta không bao giờ hỏi. Họ hiểu rằng khi người ghi lời khai xuất hiện, có nghĩa là đã đến lúc.

"Tôi đang chạy quốc lộ 1, đoạn qua Bình Thuận." Hùng bắt đầu, giọng chậm rãi như người đang cẩn thận chọn từng viên đá để bước qua suối. "Khoảng hai giờ sáng. Đoạn đó vắng lắm, không có đèn đường, hai bên là đồng muối với mấy cái ao nuôi tôm bỏ hoang."

Minh ghi. Nét bút của anh đều đặn, không vội vàng.

Cha anh từng nói: "Con đừng bao giờ để tay run khi ghi lời khai. Người ta đang tin tưởng con với câu chuyện cuối cùng của họ."

"Tôi chạy đường đó cũng nhiều lần rồi," Hùng tiếp tục, mắt nhìn lên trần nhà trắng tinh. "Biết hết từng khúc cua, từng ổ gà. Đêm đó trời không có trăng, nhưng đèn xe tôi sáng, nhìn xa được cũng ba bốn chục mét."

Anh ta dừng lại. Ngón tay trái — bàn tay lành — khẽ cụp vào như người đang cầm vô lăng vô hình.

"Tôi thấy cô ta ở đó."

Minh không ngẩng đầu. Anh tiếp tục ghi.

"Áo trắng. Đứng giữa đường. Tóc xõa xuống che mặt." Hùng nuốt nước bọt, tiếng ực nghe rõ trong căn phòng yên tĩnh. "Tôi đạp thắng. Xe trượt. Tôi la lên trong đầu: đừng đâm trúng người, đừng đâm trúng người."

"Rồi sao?" Minh hỏi, giọng bằng phẳng như mặt nước.

"Xe dừng được. Cách chỗ cô ta đứng khoảng mười mét." Hùng ngừng thở trong vài giây. "Tôi run lắm. Tay vẫn bóp chặt vô lăng. Nhưng tôi phải nhìn, phải biết người ta có sao không."

"Và anh nhìn."

"Tôi nhìn."

Khoảng lặng kéo dài. Ở ngoài hành lang có tiếng xe đẩy lăn bánh, tiếng ai đó hỏi về thuốc, tiếng cuộc sống bình thường đang tiếp diễn ở một tầng khác của thực tại.

"Đó không phải cô ta," Hùng nói, giọng xuống thấp đến mức Minh gần như phải nghiêng người về phía trước để nghe. "Đó là tôi."

Minh dừng bút.

"Tôi đứng giữa đường. Mặc đồ tôi vẫn mặc tối hôm đó — áo thun xanh rêu, quần jean đen. Tôi đứng đó nhìn lại chính mình đang ngồi trong xe." Hùng nhắm mắt. "Khuôn mặt tôi. Đôi tay tôi. Nhưng cái thứ đứng ở đó — nó không phải tôi. Nó đứng im như tượng, không thở, không chớp mắt. Chỉ nhìn."

"Anh có chắc không?" Minh hỏi. Anh biết câu hỏi này thừa, nhưng quy trình đòi hỏi phải xác nhận.

"Tôi nhìn vào mặt nó ba giây," Hùng nói. "Ba giây thôi nhưng tôi nhớ từng chi tiết. Vết sẹo ở cằm — tôi bị té xe lúc tám tuổi, vết đó tôi có từ hồi đó. Cái nốt ruồi dưới tai trái. Ngay cả cái cách tôi thường hơi nghiêng đầu sang phải khi đứng."

Minh ghi. Tay anh không run — anh không để tay mình run.

"Tôi không biết mình làm gì tiếp theo. Chắc tôi nhấn ga. Chắc tôi cố chạy qua nó." Hùng mở mắt, nhìn Minh lần đầu tiên kể từ khi bắt đầu kể. "Nhưng xe lao xuống mương. Họ tìm thấy tôi lúc sáng sớm, khi mấy người đi làm đồng muối đi ngang qua."

"Cô ấy — thứ anh nhìn thấy — có còn đó khi xe lao xuống không?"

Hùng không trả lời ngay. Anh nhìn ra cửa sổ — ở đó chỉ có bầu trời trắng bệch của buổi trưa và một nhánh cây khô không lá.

"Còn đó," anh nói. "Tôi thấy trong gương chiếu hậu. Nó vẫn đứng đó, nhìn theo xe tôi lao xuống. Không cử động. Chỉ nhìn."

Minh ghi những chữ cuối, đặt dấu chấm. Anh nhìn lại trang giấy — nét chữ của anh ngay ngắn, đều đặn, không một chữ nào bị run tay làm lem.

"Anh có muốn kể thêm gì không?" Minh hỏi. Đây là câu kết thúc theo quy trình.

Hùng lắc đầu. Rồi anh ta nói thêm, giọng gần như thì thầm: "Anh có tin không?"

Minh cất bút vào túi áo. "Việc của tôi là ghi, không phải tin hay không tin."

"Nhưng anh đã nghe nhiều chuyện như vậy chưa?"

Minh đứng dậy, nhẹ nhàng gấp cuốn sổ lại. "Mỗi lời khai là khác nhau."

Đó là câu trả lời trung thực nhất anh có thể cho. Không ai từng kể cho anh nghe một câu chuyện giống hệt câu chuyện khác — nhưng chúng đều có chung một thứ, một sợi chỉ nối tất cả lại, mà anh đã mất nhiều năm mới dám nhìn thẳng vào.

Anh cúi đầu chào và bước ra.

Hùng mất vào lúc bốn giờ chiều cùng ngày.

Y tá gọi điện cho Minh theo số liên lạc anh để lại — đó cũng là một phần của quy trình. Minh nhận tin trong khi đang ngồi uống cà phê ở một quán gần bệnh viện, cuốn sổ mở trên bàn.

Anh nhìn xuống trang ghi lời khai của Hùng.

Có một dòng chữ anh không nhớ đã viết.

Nét chữ nhỏ hơn của anh, nghiêng sang phải theo kiểu khác, ở phía dưới cùng của trang — phía dưới cái dấu chấm kết thúc mà anh đặt sau câu cuối cùng của Hùng:

Minh đặt ly cà phê xuống. Anh nghiêng cuốn sổ về phía ánh sáng, nhìn kỹ từng nét bút.

Không phải chữ của anh.

Anh biết chữ mình như biết mặt mình trong gương. Mười lăm năm ghi lời khai, mỗi ngày cầm bút — anh nhận ra từng nét, từng độ nghiêng, từng cách bút chạm giấy. Cái dòng này được viết bởi một bàn tay khác, một bàn tay mà anh không biết là ai.

Hay là gì.

Tiếng ồn của quán cà phê tiếp tục — máy xay cà phê, tiếng người nói chuyện, tiếng xe cộ ngoài đường. Tất cả những thứ quen thuộc, bình thường, an toàn.

Minh gập sổ lại.

Cha anh chưa bao giờ kể cho anh nghe điều này. Suốt hai mươi năm làm nghề trước khi cha anh mất, chưa một lần cha đề cập đến việc cuốn sổ có thể tự viết thêm. Hay có thể cha đã biết và không nói — vì có những thứ, khi đã nói ra thành lời, sẽ không thể coi như chưa nói.

Anh ngồi yên thêm vài phút.

Rồi anh mở sổ ra lần nữa, lật về trang lời khai của Hùng, và đọc lại toàn bộ từ đầu — từng chữ, từng dòng, cho đến cái dòng cuối cùng không phải của anh.

Anh nhìn ra ngoài cửa quán. Nắng chiều đổ dài trên mặt đường, bóng người qua lại kéo thành những vệt đen dài. Bình thường. Tất cả đều bình thường.

Nhưng Minh chợt nhớ lại điều Hùng nói — nó vẫn đứng đó, nhìn theo xe tôi lao xuống — và anh hiểu rằng từ hôm nay, anh sẽ phải bắt đầu chú ý đến những thứ đứng ở những nơi không nên có người đứng.

Anh đóng sổ lần cuối và gọi thêm một ly cà phê.

Tối nay anh sẽ không ngủ sớm được.