Nồi bánh chưng đặt trên bếp củi từ bảy giờ sáng. Phương chọn dùng bếp củi cũ ở sân sau — cái bếp mà mười lăm năm nay chưa ai nhóm, que củi xếp chồng trong góc nhà vẫn còn đó, khô và thẳng tắp như thể bố đã chuẩn bị sẵn cho một buổi nấu bánh chưng không bao giờ đến. Phương nhóm lửa ba lần mới bắt được. Ngọc đứng cạnh cằn nhằn nhưng không bỏ đi. Linh ngồi xổm nhặt lá khô thổi vào trong, hai tay đen nhẻm mà không để ý.

Lần đầu tiên từ ngày về, cả ba chị em cùng ở sân sau vào buổi sáng.

Đó là ba mươi Tháng Chạp. Ngày cuối năm. Cũng là ngày cuối cùng họ được gọi căn nhà này là nhà mình.

Phương gói bánh chưng từ tối hôm qua. Ngọc thái thịt kho trứng từ năm giờ sáng. Linh đi chợ hoa từ lúc trời còn tối, mang về một bó cúc vạn thọ vàng rực và mấy cành đào nhỏ hoa chưa kịp nở. Ba chị em không bàn nhau, không hẹn nhau — nhưng khi Phương thức dậy đã thấy bếp nhà trong đang sáng đèn, khi Ngọc bước xuống bếp đã nghe tiếng Phương đang rửa lá dong, khi Linh về đến cổng đã thấy khói từ sân sau bốc lên.

Có những việc không cần bàn. Có những điều người ta chỉ cần làm.

Mâm cúng cuối cùng tại ngôi nhà này — không ai nói ra nhưng cả ba đều hiểu, đó là lý do họ không thể để Tết này qua đi như những cái Tết vừa rồi, mỗi người một nơi, điện thoại chúc nhau vài câu xong lại chìm vào công việc của riêng mình.

Bếp củi cháy đều. Nồi bánh chưng to sủi ục ục, hơi nước bốc lên trắng xóa gặp không khí lạnh sáng sớm tản thành những dải mỏng trước khi tan biến. Ngọc mang ghế nhựa ra ngồi canh lửa, tay cầm que củi, mắt nhìn vào ngọn lửa xanh đỏ bên dưới. Linh rửa xong hoa quả, cắm hoa vào lọ rồi cũng kéo ghế ra ngồi cạnh. Phương vào bếp trong kiểm tra nồi thịt kho thêm một lượt rồi cũng bước ra sân, đứng tựa cột, tay cầm chén trà còn bốc khói.

Họ ngồi quanh nồi bánh chưng như những người thủy thủ ngồi quanh đống lửa trại — im lặng một lúc, rồi ai đó bắt đầu nói.

Ngọc nói trước. "Mày còn nhớ cái Tết hồi mày học lớp bảy không? Tao và mày được bố giao canh nồi bánh chưng qua đêm, tao ngủ quên, mày cũng ngủ quên, sáng ra lửa tắt ngóm."

Phương bật cười. "Bố không mắng. Bố chỉ nhóm lại. Nhưng bánh bị sượng, bố vẫn ăn hết."

"Bố toàn như vậy." Linh nói. "Không mắng nhưng ăn hết. Để mình tự thấy tội."

Ba chị em cùng cười — tiếng cười vang ra sân, lẫn vào tiếng củi nổ lép bép và tiếng nồi bánh sôi. Xóm còn yên tĩnh, chưa ai dậy hoặc không ai ra ngoài trong cái lạnh sáng ba mươi này. Khoảng sân như thuộc về ba chị em, cái nồi bánh, ngọn lửa, và ký ức.

Họ bắt đầu kể. Kể mà không cần thứ tự, không cần logic — nhớ đến đâu kể đến đó, người này kể xong người kia nối tiếp, như những mảnh ghép hình bỗng dưng khớp vào nhau sau nhiều năm nằm rải rác.

Cái Tết năm Phương thi trượt đại học lần đầu. Bố không nói gì nhưng mua cho cô một cái áo mới — cái áo mà cô mặc đi học ôn thi suốt cả năm sau. Cái Tết năm Ngọc lấy chồng, bố mặc vest đứng ở cổng đón khách từ sáng sớm, mặt nghiêm nhưng cứ vài phút lại quay vào hỏi canh nấu xong chưa. Cái Tết năm Linh còn học mẫu giáo, khóc ăn vạ đòi mặc áo len đỏ trong khi trời nồng bức, bố cứ mặc vào cho cô rồi chụp ảnh, không nói gì về cái nóng.

"Bố chụp ảnh nhiều lắm," Phương nói. "Mà tao không biết những cái ảnh đó giờ ở đâu."

"Tao có," Ngọc nói. "Hồi bố vào viện, tao đã scan hết rồi. Có hơn hai trăm cái."

Im lặng một chút. Không phải loại im lặng nặng nề — là loại im lặng mà người ta cần để nuốt một điều gì đó vào trong trước khi tiếp tục.

"Cho tao một bản," Linh nói.

"Tao cũng muốn," Phương nói.

Gần trưa, Ngọc vào bếp bày mâm. Phương vớt bánh chưng ra, để ráo, tay đỏ hắt vì nước nóng. Linh lau bàn thờ, thay nước lọ hoa, cắm ba nén hương vào bát gạo. Không gian trong nhà bỗng dưng có mùi khác — mùi hương trầm lẫn mùi bánh chưng mới vớt và mùi thịt kho ngũ vị, những mùi mà bao nhiêu năm nay Phương chỉ gặp trong ký ức, bỗng dưng cùng ùa về trong một buổi sáng.

Có những mùi mà người ta không thể nhớ bằng trí nhớ — chỉ có thể nhớ bằng mũi, bằng da thịt, bằng cái cảm giác lạ lẫm quen thuộc khi cơ thể nhận ra một điều gì đó mà tâm trí đã tưởng đã quên.

Phương bưng mâm lên bàn thờ.

Trên bàn thờ có ảnh bố — tấm ảnh chụp năm bố sáu mươi tuổi, ngày sinh nhật, bố mặc áo sơ mi trắng và cười. Cái cười không rộng, chỉ hơi nhếch miệng, nhưng mắt cười — đó là kiểu cười mà những người quen biết bố lâu mới nhận ra.

Phương đặt mâm xuống. Ngọc và Linh đứng sau lưng cô.

"Bố ơi—"

Chỉ hai chữ đó. Giọng Phương nghẹn lại.

Cô đứng im một lúc. Không khóc — hay đúng hơn là cố không khóc, môi mím lại, mắt nhìn thẳng vào tấm ảnh như đang nhờ bố giữ mình không đổ xuống. Phía sau, Ngọc đặt tay lên vai cô. Linh đứng bên cạnh, vai chạm vai.

Ba chị em đứng trước bàn thờ. Không ai nói gì thêm.

Khói hương bay lên thẳng, rồi uốn cong khi chạm không khí lạnh từ cửa sổ hé mở. Ánh nắng trưa Ba Mươi chui qua khe cửa, đổ thành một vệt vàng mỏng trên mặt sàn gỗ cũ.

Họ ăn trưa trong nhà, ngồi quanh cái bàn gỗ mà mười mấy năm nay không đủ người ngồi. Bánh chưng chín mềm, thịt kho đậm đà, dưa hành chua vừa. Ngọc nói hơi thiếu muối. Phương nói vừa rồi. Linh không nói gì nhưng ăn thêm hai bát.

Nắng buổi trưa vào đầy nhà. Bụi bay trong nắng — những hạt bụi nhỏ mà chỉ ánh nắng mới làm hiện hình, lơ lửng giữa không trung như thể chúng không chịu rơi xuống, không chịu đi đâu.

"Nhà mình bụi thật," Linh nói.

"Tao lau rồi đó," Phương nói.

"Lau nhưng không hết. Bụi này già rồi."

Không ai cười câu đó. Nhưng không ai thấy buồn vì nó.

Sau bữa trưa, Ngọc rửa bát. Linh quét nhà. Phương ngồi ở bậu cửa nhìn ra sân — cái sân bây giờ vắng, nồi bánh chưng đã bê vào, bếp củi tắt ngúm, chỉ còn mấy que củi cháy dở và một ít tro trắng. Bên góc sân, cây quất bố trồng từ năm cô học cấp hai vẫn còn đó, ít quả nhưng da vàng đều.

Cô nghĩ đến chuyện ai sẽ chăm cây quất này sau khi nhà sang tên người khác.

Rồi cô nghĩ — thật ra không ai có thể chăm mãi một cây quất. Người ta trồng cây, rồi đi. Cây ở lại — với người chủ mới, với mảnh đất cũ, với ánh nắng và mưa không thuộc về ai.

Có những thứ người ta phải để lại. Không phải vì không thương, mà vì chúng thuộc về chỗ đứng của chúng hơn là thuộc về tay mình.

Chiều ba mươi Tết, xóm bắt đầu nhộn nhịp. Tiếng pháo cối từ xa, tiếng nhạc Tết từ nhà hàng xóm, tiếng trẻ con gọi nhau ngoài đường. Ngọc gọi điện về cho chồng, nói chuyện một lúc rồi cúp máy, ra ngồi cạnh Phương ở bậu cửa.

"Anh ấy hỏi khi nào về," Ngọc nói.

"Mày về đi. Còn tao với Linh ở thêm một chút."

"Không. Tao ở đến giao thừa."

Linh từ trong bước ra, tay cầm hộp bánh kẹo cũ tìm được trong tủ. "Của năm ngoái hay năm kia không biết. Còn nguyên seal."

"Bỏ đi," Ngọc nói.

"Hay để cúng tiếp."

"Thôi thì để."

Họ ngồi ba người ở bậu cửa, nhìn ra con ngõ nhỏ buổi chiều cuối năm. Nắng đã ngả chiều, vàng hơn và dài hơn, đổ bóng những cây xà cừ hai bên đường thành những vệt dài trên mặt đất. Một người đàn ông đẩy xe hoa đi qua, gật đầu chào. Họ gật lại.

"Hàng xóm mình tên gì nhỉ," Linh hỏi.

"Chú Hải," Phương nói.

"Bố hay nói chuyện với chú không?"

"Hay. Tối nào bố cũng ra ngồi ngoài đó, chú Hải sang ngồi cùng." Phương chỉ tay ra cái ghế gỗ thấp vẫn còn dựng ở góc tường. "Tao không biết họ nói gì. Tao chỉ thấy hai người ngồi yên."

Linh nhìn cái ghế đó một lúc. "Bán nhà mình nên cho chú Hải cái ghế."

Không ai phản đối.

Giao thừa đến khi ba chị em đang ngồi trong phòng khách, mỗi người một góc, nhưng đèn bật sáng và ti vi mở để nghe tiếng người dù không ai nhìn màn hình. Pháo hoa từ trung tâm thành phố vọng về, ánh sáng chớp tắt qua ô cửa sổ nhỏ.

Linh nằm dài trên ghế sofa cũ, mắt nhắm. Ngọc gặm bánh quy, nhìn ra cửa. Phương ngồi tựa tường, hai tay ôm gối.

"Sang năm mình cũng về không?" Linh hỏi, mắt vẫn nhắm.

"Về đâu?" Ngọc hỏi.

Linh im một chút. "Thì... về với nhau."

Phương nhìn lên trần nhà. Trên trần có một vết ố nước từ hồi mưa năm ngoái — vết ố đã khô từ lâu, không ai sơn lại vì nghĩ sẽ sơn sau, rồi cứ thế để đó. Bây giờ nó vẫn ở đó, sẽ là thứ người mua nhà nhìn thấy đầu tiên và tự hỏi có chuyện gì.

"Về với nhau," Phương lặp lại.

Không cần trả lời thêm. Ba chị em ngồi trong ánh đèn vàng, nghe tiếng pháo hoa và tiếng năm cũ trôi qua — nhẹ hơn họ tưởng, hay nặng hơn họ tưởng, tùy lúc nào trong đêm mà đo.

Ngôi nhà vẫn còn đó thêm một đêm nữa.

Chỉ một đêm thôi. Nhưng đêm nay, nó đầy.