Buổi sáng hôm ấy, Linh thức dậy trước khi trời sáng hẳn. Không phải vì mất ngủ — cô đã ngủ, thật sự ngủ, lần đầu tiên sau nhiều tuần — mà vì có thứ gì đó kéo cô dậy, nhẹ nhàng như bàn tay ai đặt lên vai. Cô nằm yên một lúc, nhìn lên trần nhà tối mờ, nghe tiếng Ngọc thở đều ở giường bên. Em gái vẫn ngủ, mặt úp vào gối, tóc xổ ra như thời học cấp hai.

Linh mặc thêm áo khoác rồi xuống bếp. Cô không pha cà phê, không làm gì cả. Chỉ đứng ở cửa sau, tay đặt lên thanh gỗ cũ của khung cửa, nhìn ra vườn.

Khu vườn sau nhà đang chìm trong ánh sáng xám xịt của buổi sáng sớm tháng Chạp. Cỏ dại mọc tràn lên lối đi — loại cỏ hôi lá nhỏ, dai dẳng, chỉ cần một tuần không ai nhổ là lan rộng thêm một mét. Luống rau cải mà bố trồng hồi tháng Chín giờ còn lại vài cây trơ trọi, lá vàng ủ rũ. Cây ổi góc vườn vẫn xanh, nhưng thân lấm tấm rêu. Cây chanh leo giàn tre đã ra hoa nhỏ trắng, không ai để ý.

Linh đứng nhìn như vậy cho đến khi Ngọc xuống.

"Chị đứng đây từ bao giờ vậy?"

"Không biết." Linh bước sang, lấy cái kéo cắt cỏ treo ở vách. "Em ăn sáng chưa?"

"Chưa. Để em ra phụ chị."

"Em ăn đi đã."

Nhưng Ngọc không vào. Em lấy cái cuốc nhỏ dựng ở góc hiên — cái cuốc bố hay dùng, cán gỗ nhẵn bóng vì mồ hôi tay nhiều năm — rồi đi xuống vườn trước Linh.

Họ làm việc không nói chuyện.

Linh cầm kéo cắt từng đám cỏ dại dọc lối đi đất. Kéo cùn, phải kẹp chặt mới cắt được, bàn tay mỏi dần. Ngọc cuốc đất quanh gốc cây ổi, lật từng mảng cỏ lên rồi phủi đất ra. Tiếng cuốc đều đặn, tiếng kéo lạo xạo, tiếng gió thỉnh thoảng thổi qua vườn rung lên mấy chiếc lá khô còn mắc lại trên cành.

Linh không nghĩ đến gì. Hay đúng hơn là cô nghĩ đến rất nhiều thứ cùng lúc, nhưng không thứ nào thành hình hẳn, tất cả chỉ là màu sắc và mùi — mùi đất ẩm sau đêm sương, mùi cỏ bị cắt hơi hăng hăng, mùi khói nhang từ bàn thờ trong nhà theo gió thoảng ra.

Bố trồng gì ở mảnh vườn này cũng được. Đó là điều Linh nhớ nhất — không phải loại rau cụ thể nào, không phải loài hoa nào, mà cái sự kiên nhẫn kỳ lạ của ông với từng vụ trồng. Năm nào ông cũng thử một thứ mới. Năm Linh học lớp tám là cà chua bi, cả mùa hè ra trái đỏ rực, hai chị em tranh nhau hái. Năm Ngọc thi đại học là hàng đậu đũa leo dọc hàng rào, trái dài ngoẵng, hái không xuể. Có năm ông trồng hoa — cúc vạn thọ một hàng, mào gà một hàng — chỉ để ngắm, không cắm lọ, không làm gì. Chỉ ra vườn nhìn rồi vào.

"Bố thích vườn hơn thích nhà," Ngọc nói, không ngước lên.

Linh dừng tay. "Sao em biết?"

"Em hay thấy bố ra đây một mình. Buổi tối, sau cơm. Bố hay đứng đây." Ngọc chỉ về phía góc vườn, chỗ cây khế cổ thụ. "Đứng nhìn không làm gì hết."

Linh không nói. Cô tiếp tục cắt cỏ.

Nhưng cô nhớ ra điều đó là thật. Bố hay ra vườn buổi tối, một mình. Hồi cô còn nhỏ, đôi khi cô chạy ra theo. Ông không đuổi cô về, cũng không nói gì nhiều — chỉ đứng bên nhau trong im lặng, nhìn trời tối dần, nghe tiếng côn trùng bắt đầu lên. Cô tưởng đó là chuyện bình thường, tưởng ai cũng làm vậy. Lớn lên rồi mới hiểu đó là thứ gì đó riêng của ông, thứ ông không chia sẻ với nhiều người — kể cả mẹ.

Kéo vướng vào một đám rễ cỏ mọc sâu. Linh cúi xuống, dùng tay bới đất, kéo rễ lên. Đất ẩm và lạnh, bám vào đầu ngón tay. Cô bới tiếp, sâu hơn một chút, và ngón tay chạm vào thứ gì cứng, nhẵn.

Viên đá.

Cô nhặt lên. Tròn, bằng lòng bàn tay, màu xám đốm trắng, nhẵn như đã được nước mài qua nhiều năm. Loại đá suối. Bố hay nhặt loại này mỗi lần đi lên vùng núi — ông không mua quà, không mang đặc sản, chỉ nhặt đá suối bỏ túi mang về cho con. "Đá này đẹp," ông hay nói, lật viên đá trong tay ngắm, "nhìn bình thường nhưng mà đẹp."

Linh ngồi xuống đất, không quan tâm quần có bẩn không.

Cô lau viên đá bằng vạt áo. Đất rơi ra, để lộ bề mặt nhẵn bóng thật sự, chỗ sáng chỗ tối theo thớ đá tự nhiên. Cô nhìn nó.

Bàn tay bố từng cầm viên đá này.

Không phải viên đá này cụ thể — cô không thể chắc. Có thể là viên khác. Nhưng cũng có thể là chính viên này. Có thể ông nhặt nó từ con suối Nậm Rốm hồi đi công tác Điện Biên, cất vào túi quần, về đến nhà thì lấy ra, ném cho Linh bắt. "Bắt đi." Cô bắt, hụt, đá rơi xuống đất. "Lại." Cô bắt được. Ông cười. Mùa hè năm đó Linh mười ba tuổi, ông vừa đi công tác về, áo bạc màu vì nắng, tóc hơi muối tiêu.

Ngọc đặt cuốc xuống, đi lại.

"Chị tìm thấy gì vậy?"

Linh đưa viên đá ra. Ngọc nhìn, không nói.

"Loại đá bố hay nhặt ở suối," Linh nói. Giọng cô bình thường. Cô không biết vì sao giọng lại bình thường được.

Ngọc ngồi xuống bên cạnh chị, trên lối đi đất bẩn, không quan tâm váy có lấm không. Hai chị em nhìn viên đá một lúc.

"Em nhớ hồi đó," Ngọc nói, "bố có một hộp đá. Hộp gỗ nhỏ, để trên kệ sách. Em hay lén mở ra xem."

"Chị biết cái hộp đó." Linh nhớ ra. Hộp gỗ tràm, nắp không có khóa, bên trong lót tờ báo cũ. "Bố không bao giờ giải thích đá đó từ đâu."

"Tại vì bố không nghĩ cần giải thích. Bố chỉ thấy đẹp thì nhặt."

Linh lật viên đá trong tay. Phía dưới có một vệt sáng hơn, như vân đá chạy ngang. Cô nhìn vệt đó.

Có những thứ của bố mà cô không biết hỏi khi ông còn sống. Không phải vì bận, không phải vì quên — mà vì cô mặc nhiên nghĩ sẽ còn thời gian. Sẽ có một chiều nào đó, hai bố con ngồi ở đây trong vườn, và cô sẽ hỏi: "Bố hay ra vườn một mình vì sao?" "Bố nhặt đá từ bao giờ?" "Bố thích nhất cái gì trong khu vườn này?"

Chiều đó không đến.

Nhưng khu vườn thì vẫn còn. Ít nhất là đến Tết này.

"Thôi mình làm tiếp đi," Ngọc nói. Em đứng dậy, phủi đất ở váy. "Còn nhiều chỗ chưa cuốc."

Linh đứng dậy theo. Cô cầm viên đá, nhìn xung quanh một lúc — không có chỗ nào để đặt — rồi bỏ vào túi áo khoác. Không phải vì nghĩ đến điều gì cụ thể. Không phải vì muốn giữ làm kỷ niệm theo nghĩa trang trọng của từ đó. Chỉ vì bàn tay bố từng cầm viên đá này và ném cho cô bắt, một chiều hè nào đó, và bây giờ nó nằm trong tay cô, và cô không muốn đặt xuống.

Họ làm tiếp đến gần trưa. Ngọc cuốc xong vòng quanh gốc cây ổi thì chuyển sang luống đất cạnh hàng rào — đất khô hơn, cứng hơn, cuốc phải dùng sức. Linh cắt xong cỏ lối đi thì lấy tay nhổ từng gốc rễ còn sót lại, chất thành đống nhỏ góc vườn. Mồ hôi rịn ra dù trời còn lạnh. Tay Linh đỏ lên, đầu ngón có vết xước nhỏ từ rễ cỏ sắc.

Không ai nói chuyện nhiều.

Đôi khi Ngọc hỏi: "Chỗ này chị có muốn cuốc không?" hay "Cái kéo có cùn không để em mài?" Linh trả lời ngắn. Vậy thôi. Nhưng Linh cảm thấy — cô không biết dùng từ gì cho đúng — cảm thấy Ngọc ở bên. Không phải ý nghĩa trừu tượng mà rất cụ thể: em đang ở cách đây ba mét, tiếng cuốc của em đều đặn, em thở hơi dốc vì đất cứng, thỉnh thoảng em vuốt tóc ra sau tai bằng cổ tay vì tay bẩn.

Có lúc Linh nghĩ: đây là lần cuối hai chị em làm vườn ở chỗ này.

Suy nghĩ đó không gây ra gì. Không đau thêm, không buồn thêm. Chỉ là một sự thật, đứng yên giữa buổi sáng, giữa tiếng cuốc và tiếng gió và mùi đất.

Khi mặt trời lên cao hơn, ánh sáng vào vườn rõ hơn. Cây chanh leo giàn tre bắt sáng, những bông hoa nhỏ trắng nổi lên giữa lá xanh. Cây ổi sau khi Ngọc cuốc xong vòng đất quanh gốc trông thông thoáng hơn, như được thở. Lối đi sau khi Linh cắt cỏ xong trở lại thành lối đi thật sự — hẹp, đất nâu, nhưng là lối đi.

Ngọc đứng thẳng lưng, nhìn quanh vườn.

"Đẹp hơn rồi," em nói.

"Ừ."

"Không biết người ta mua nhà xong có giữ vườn không."

Linh không trả lời.

"Hay họ đổ bê tông hết để đậu xe."

"Thôi," Linh nói, nhẹ nhàng. "Mình không biết được."

Ngọc gật đầu. Em nhặt cái cuốc lên, mang vào hiên.

Linh đứng lại một mình trong vườn thêm một lúc. Tay cô trong túi áo, ngón tay chạm vào viên đá. Nhẵn và lạnh, rồi ấm dần lên theo nhiệt của bàn tay.

Cô nhìn khu vườn lần cuối — cỏ đã cắt, đất đã cuốc, cây ổi xanh, hoa chanh trắng, góc xa cây khế già đứng im — rồi quay vào nhà.

Viên đá ở trong túi cô suốt phần còn lại của buổi sáng, rồi buổi chiều, rồi đêm. Không nặng. Chỉ ở đó.