Cơn mưa tháng bảy đổ xuống khu vườn từ lúc nào không rõ. Thoạt đầu chỉ là vài hạt nặng trĩu rơi lộp bộp trên tàu lá chuối, rồi bỗng nhiên cả bầu trời như vỡ ra, nước từ trên cao đổ xuống ào ào như có ai đó đang xả một cái thùng khổng lồ. Những tán cây ăn trái trong vườn bắt đầu đón mưa theo cách riêng của mình.

Cây chôm chôm già nhất vườn xòe tán lá rậm rạp ra như một chiếc ô khổng lồ, để mặc cho những hạt mưa gõ lên lá từng hồi trầm bổng. Những chùm chôm chôm đỏ ối đang độ chín, treo lủng lẳng dưới tán lá, hứng từng giọt nước mưa long lanh. Tôi thấy chúng như những chiếc đèn lồng nhỏ đang rung rinh trong màn mưa mờ ảo. Mỗi khi có cơn gió thổi qua, những chùm quả lại lay động, làm rơi xuống một màn nước mỏng tang như tấm mạng che mặt của cô dâu ngày xưa.

Cây sầu riêng ở góc vườn làm tôi nhớ đến một người đàn bà đang độ tuổi xuân thì. Thân cây cao vút, vỏ xù xì, nhưng những tán lá lại xanh mướt, sum suê. Trong cơn mưa, những chiếc gai trên vỏ sầu riêng trở nên sáng bóng, như được đánh bóng bằng một lớp dầu tự nhiên. Những trái sầu riêng đã già, nằm lủng lẳng trên cành, tỏa ra mùi thơm nồng nàn hòa quyện cùng hơi nước. Mùi ấy lan tỏa khắp khu vườn, thơm đến nỗi tôi có cảm giác như đang ngửi thấy cả vị ngọt béo của cơm sầu riêng trên đầu lưỡi. Nước mưa chảy dọc theo những đường gân trên vỏ trái, nhỏ tong tong xuống đất như những giọt lệ của mùa hạ.

Dưới gốc cây, đất vườn đã ướt đẫm. Những hạt mưa đầu tiên rơi xuống mặt đất khô nẻ, tạo thành những vết lốm đốm như hoa văn trên vải thổ cẩm. Chẳng mấy chốc, những vết ấy nhòe đi, hòa vào nhau thành một mặt đất đen bóng, bốc lên mùi thơm đặc biệt. Đó là thứ mùi của đất mùn trộn lẫn với rơm rạ mục, của những chiếc lá khô đang ướt nước, và của cả những trái cây chín rụng từ hôm qua. Tôi hít một hơi thật sâu, thấy hương vị của quê hương ùa vào lồng ngực, mát rượi và thân quen đến nao lòng.

Những cây ổi, cây mít, cây xoài đứng lặng lẽ trong mưa, không khoe sắc, không khoe hương. Chúng chỉ im lìm, để mặc cho những tàu lá đung đưa, để mặc cho những chùm quả non run rẩy trước cơn mưa đầu mùa. Đám cỏ dại dưới gốc thì vui mừng khôn xiết, chúng vươn mình, ngả nghiêng đón từng giọt nước mát lạnh, như những đứa trẻ háo hức chờ đợi trò chơi tắm mưa cuối cùng của mùa hạ.

Mưa vẫn rơi, không ngừng, không nghỉ. Từng giọt, từng giọt, từ trên cao rơi xuống xuyên qua kẽ lá, rơi vào lòng đất, rơi vào những khe nứt, tưới mát cho từng cái rễ, từng cọng cỏ. Tôi đứng dưới mái hiên nhà, nhìn khu vườn trở nên xanh mướt, trở nên tươi tắn, trở nên sống động lạ thường. Có cảm giác như cả khu vườn đang hát lên một khúc ca không lời, bằng những âm thanh lộp bộp, tí tách, ào ào của nước.

Bà tôi ngày xưa vẫn bảo: “Mưa tháng bảy là mưa của trời thương đất, của đất thương cây, của cây thương người”. Nhìn khu vườn đang đắm mình trong cơn mưa, tôi chợt thấm thía câu nói ấy. Cơn mưa không chỉ là nước từ trên trời rơi xuống, mà còn là sự giao hòa giữa trời và đất, giữa quá khứ và hiện tại, giữa những gì đã qua và những gì sắp đến.