Dòng nước cứ lớn dần mỗi ngày, lúc đầu chỉ lấp xấp chân bờ, rồi tràn qua bờ ruộng, ngập cả những lối đi quen thuộc. Vậy là mùa nước nổi đã thực sự về. Và cùng với nước, lũ cá linh từ thượng nguồn cũng ùa về, mang theo hương vị đặc trưng của mùa lũ miền Tây.

Sáng sớm trên sông, sương mù còn giăng mắc trên mặt nước. Những chiếc xuồng ba lá đã rời bến từ lúc gà chưa gáy. Tiếng mái chèo khua nước nghe rõ mồn một trong không gian tĩnh lặng. Trên xuồng, những ngư dân dẻo dai thả lưới, đặt lọp dọc theo những bờ kè, những đám bần, những bụi điên điển vàng rực.

Cá linh về, từng đàn, từng đàn, đông đến nỗi mặt nước như sôi lên. Có những ngày, chỉ cần thả lưới là kéo lên đầy những con cá linh bạc óng ánh. Người ta nói, mùa cá linh là mùa của lộc trời, là mùa của những bữa cơm no nê, ấm áp.

Tôi nhớ những buổi chiều, ngồi bên hiên nhà nhìn ra cánh đồng ngập nước. Xa xa, những cánh chim trời bay về tổ, tiếng vịt trời kêu quàng quạc. Trong xóm, tiếng cười nói rộn ràng. Người ta xâu cá linh bằng dây chuối, đem phơi trên những giàn tre trước sân. Mùi cá phơi thơm lựng, quyện với mùi khói bếp, mùi rơm rạ ẩm ướt.

Rồi mùa cá linh, người ta nhắc đến món canh chua cá linh bông điên điển. Một nồi canh chua với cá linh tươi, bông điên điển vàng ươm, thêm vài trái ớt hiểm, vài cọng ngò gai, húng quế. Cái vị ngọt của cá, cái chua thanh của me, cái béo ngậy của nước cốt dừa, tất cả hòa quyện tạo nên hương vị khó quên.

Những ngày mưa dầm, ngồi trong bếp, bên nồi canh chua đang sôi, nghe tiếng mưa rơi trên mái tôn, cảm thấy ấm áp lạ thường. Cá linh kho tiêu, cá linh chiên giòn, cá linh nấu cháo... mỗi món đều mang một hương vị riêng, nhưng tất cả đều gợi nhớ về một miền sông nước, về những ngày mùa nước nổi.

Nhưng mùa cá linh cũng là mùa của nỗi lo. Nước lên cao, người dân phải lo chống chọi với dòng nước dữ. Những căn nhà phải kê cao, những đồ đạc phải chuyển lên gác. Có những năm nước lớn quá, người ta phải di tản, bỏ lại sau lưng những mùa màng, những kỷ niệm.

Tôi nhớ có lần, gặp một ông lão đang ngồi bên hiên nhà, nhìn ra cánh đồng ngập nước. Ông bảo: "Mùa nước nổi, mùa cá linh, là mùa của lộc trời. Nhưng lộc nhiều khi cũng mang theo nỗi lo. Có năm nước lớn quá, cuốn trôi hết cả nhà cửa, ruộng vườn. Nhưng rồi cũng qua. Người miền Tây mình quen rồi, thuận theo tự nhiên, sống chan hòa với nước."

Giờ đây, khi đã xa quê, tôi vẫn nhớ mãi những bữa cơm mùa nước nổi. Nhớ cái vị ngọt của cá linh, cái chua thanh của bông điên điển, cái ấm áp của bếp lửa. Những ký ức ấy như một phần máu thịt, không thể nào quên. Mùa cá linh, mùa của lộc trời, mùa của những nỗi lo, nhưng cũng là mùa của tình người, của những bữa cơm sum họp, ấm áp tình quê.