Nước từ đâu về mà lạ quá. Mới hôm qua, còn thấy ruộng khô nứt nẻ dưới nắng chói chang, vậy mà sáng nay thức giấc, nước đã ngập đến tận hiên nhà. Ông Tư ngồi bên thềm, tay vuốt vuốt chòm râu bạc, mắt nhìn ra cánh đồng xa xa đang dần chìm trong mênh mông trắng xóa. Ông cười móm mém: “Nước về rồi, lộc trời lại ban cho xứ mình”.

Cả miền Tây như bừng tỉnh sau giấc ngủ dài mùa khô. Những chiếc xuồng nhỏ được kéo xuống khỏi bụi tre, người ta chèo ra đồng giữa mênh mang nước mới. Tôi theo cha ra ruộng từ tờ mờ sáng, khi sương còn vương trên mặt nước, khi những giọt long lanh còn đọng trên lá sen non. Tiếng mái chèo khua nước nghe trong trẻo lạ thường, như tiếng thì thầm của đất trời đang đánh thức mùa nước nổi.

Cánh đồng giờ đây là một tấm gương khổng lồ phản chiếu bầu trời. Những đám mây trôi lững lờ dưới lòng nước, thỉnh thoảng bị xé tan bởi mũi xuồng lướt qua. Mặt nước xôn xao những con sóng lăn tăn, mang theo mùi phù sa nồng nàn, mùi rơm rạ mục và một chút mùi tanh tanh của bùn non. Cha tôi nói: “Nước ngọt quá, năm nay được mùa cá lắm đây”.

Rồi cha thả những chiếc lọp xuống nước. Lọp tre được cha đan từ mùa khô, bây giờ thả xuống dòng nước đục ngầu, chờ đợi những chú cá linh, cá rô, cá sặc rằn tìm vào. Lọp nằm im lìm dưới nước, chỉ lộ ra miệng lọp với những chiếc hom tre mềm mại. Tôi ngồi trên xuồng nhìn cha làm, thấy bàn tay sần sùi của cha nhẹ nhàng như vuốt ve mặt nước. Cha bảo: “Đặt lọp phải biết đường đi của cá, phải biết con nước lên xuống. Cá cũng có tập tính riêng của nó, mình phải thuận theo tự nhiên”.

Bên kia bờ, bác Bảy đang giăng lưới. Tấm lưới được thả xuống, trải rộng ra như một mạng nhện khổng lồ đón chờ con tôm, con tép. Những sợi lưới mỏng manh lấp lánh dưới ánh mặt trời, nước từ mắt lưới nhỏ giọt xuống long lanh như hạt ngọc. Bác Bảy vừa kéo lưới vừa cười vang: “Lộc trời cho đấy cháu ạ, không phải trồng trọt, không phải chăm bón, cứ thả lưới là có cá tôm”.

Quả thật, mùa nước nổi là mùa của ân tình. Những đàn cá linh từ thượng nguồn theo dòng nước tràn về, những con tôm càng xanh bơi lội tung tăng trong đồng. Người dân quê tôi không cần phải chạy vạy lo toan, chỉ cần chiếc xuồng, vài cái lọp, tấm lưới là đủ sống qua mùa nước. Có những ngày, cha kéo lọp lên đầy ắp cá, mẹ đem ra chợ bán, tiền mua gạo, mua mắm, mua muối cho cả tháng.

Chiều xuống, mặt trời đỏ rực như quả cam chín, nước đồng nhuộm màu hồng tím. Những chiếc xuồng lần lượt trở về, mang theo niềm vui của một ngày đánh bắt. Trên xuồng, những rổ cá linh còn nhảy tanh tách, những con tôm càng xanh còn giãy đành đạch. Tiếng cười nói rôm rả vang lên từ những chiếc xuồng, hòa cùng tiếng nước vỗ mạn thuyền tạo nên một bản nhạc quê hương.

Tôi nhìn cha, thấy ông ngồi lặng lẽ bên mạn xuồng, tay cầm điếu thuốc rê, mắt nhìn xa xăm. Cha nói: “Mùa nước năm nay ngọt lắm, chắc trời thương dân mình. Nhưng cũng đừng tham lam, lấy vừa đủ ăn, để lại cho đời sau”. Câu nói của cha cứ văng vẳng bên tai tôi, như một lời răn dạy từ ngàn đời của người miền Tây.

Bóng tối dần buông, mặt nước lấp lánh ánh sao. Những chiếc đèn dầu trên xuồng thắp sáng le lói, như những đom đóm bay trên đồng nước. Tôi ngồi bên cha, nghe tiếng nước rì rào, nghe tiếng cá quẫy đuôi dưới lọp, nghe cả tiếng lòng mình trào dâng một tình yêu vô bờ với mảnh đất này.

Mùa nước nổi, mùa của lộc trời. Có những thứ, phải sống chậm lại mới thấy. Có những ân tình, phải trải qua mới hiểu. Tôi biết mình sẽ mãi nhớ mãi những mùa nước như thế, những mùa nước mà người dân quê tôi gọi bằng cái tên trìu mến: Lộc Trời Ban.