Sân đăng ký phẩm bậc ở Giám trải chiếu thành hàng dài, mỗi chiếu một người, lính cầm giáo đứng ở bốn góc. Cây gạo cuối sân đã qua mùa hoa từ lâu, lá già rụng xuống mái hiên, có lá rơi lên vai người này, người kia, không ai phủi. Bà Then, ông Mo, cô đồng ngồi chờ, mỗi người một kiểu áo, một thứ khăn, một mùi hương khác nhau. Mùi trầm, mùi nghệ, mùi sáp ong, mùi khói bếp bám vào vải. Gọi lần thứ hai, tên nào chưa vào thì ngồi lại.

Piên ngồi trên chiếu hàng chờ, ấn gỗ có núm ông Tào bọc khăn chàm đặt trên đùi, hai bàn tay úp lên. Cô úp tay như mẹ úp tay lên mặt đàn những lúc không gảy. Gỗ ấn hơi ấm qua lớp vải.

"Nông Thị Piên."

Cô đứng lên, bước tới cái bàn thấp. Thư lại trẻ ngồi sau bàn, chừng mười bảy, chữ viết đẹp, áo thư lại còn mới nếp gấp. Mắt hắn không ngẩng khỏi sổ.

"Nông Thị Piên. Then. Lần trước không nộp ấn. Lần này nộp chưa?"

"Chưa."

"Không nộp thì không có phẩm."

"Piên biết."