Màn đêm buông xuống hồ Bà Om, mặt nước đen thẫm như tấm gương khổng lồ phản chiếu bầu trời đầy sao. Từ lúc nào, tôi chẳng hay, những cánh đèn trời đã bắt đầu xuất hiện. Một chiếc, rồi hai chiếc, rồi hàng chục, hàng trăm chiếc nữa, từ phía bờ hồ nơi các gia đình người Khmer đang tụ họp.

Tôi đứng lặng nhìn theo một cánh đèn vừa được thả. Nó chậm rãi rời khỏi bàn tay người thả, lửng lơ trong không trung như một linh hồn vừa thoát khỏi thể xác. Ngọn lửa bên trong nhỏ bé, run rẩy, thắp sáng một vùng không gian mờ ảo. Dưới ánh lửa ấy, tôi thấy rõ từng đường nét của chiếc đèn bằng giấy dó mỏng tang, những đường viền uốn lượn như vũ điệu của lửa và gió.

Một người đàn ông Khmer lớn tuổi ngồi xổm bên đống lửa nhỏ, đang tỉ mỉ chuẩn bị cây đèn cuối cùng cho gia đình. Bàn tay chai sạn của ông nhẹ nhàng nâng niu chiếc đèn như nâng niu một sinh mệnh. Ông châm lửa vào miếng bông tẩm dầu dừa ở giữa. Lửa bắt vào, cháy lên, hơi nóng tràn vào lòng đèn. Ông chờ một lúc cho không khí nóng lên, rồi từ từ buông tay. Chiếc đèn từ từ bay lên, chậm rãi như một món quà dâng lên trời cao.

"Chúng con kính dâng lên mặt trăng những ước nguyện của gia đình," ông thì thầm trong tiếng Khmer, mắt nhìn theo cánh đèn đang dần xa khuất. Đứa cháu nhỏ ngồi bên cạnh chắp tay, mắt ngước lên, đôi môi lẩm nhẩm điều gì đó riêng tư.

Trong không gian mênh mông, mỗi cánh đèn trời là một câu chuyện. Kia là cánh đèn của một đôi trai gái trẻ, họ thả đèn chung, tay nắm lấy nhau, cùng nhìn theo ánh sáng ấy mà mỉm cười. Đằng xa kia, một người đàn ông trung niên thả đèn một mình, đứng lặng hồi lâu, có lẽ gửi theo đó một nỗi nhớ về người đã khuất, hay một lời cầu mong bình an cho đứa con đang học xa nhà.

Những cánh đèn bay chậm, chậm đến nao lòng. Chúng không vội vã như những ngôi sao sa, mà nhẹ nhàng, uyển chuyển, như những đóa sen vô hình đang nở trên bầu trời đêm. Gió nhẹ thổi, đẩy chúng về hướng mặt hồ. Từng chiếc một, từng chiếc một, chúng phản chiếu xuống mặt nước, tạo thành một thế giới song song lung linh. Trên kia là những ngọn lửa thật, dưới kia là những ngọn lửa ảo. Tôi không biết đâu là thực, đâu là mơ.

Một chiếc đèn bay ngang qua tôi, thấp đến mức tôi có thể nghe thấy tiếng lách tách của ngọn lửa, cảm nhận được hơi ấm phả xuống mặt. Mùi dầu dừa cháy thoảng qua, mùi giấy dó chín nóng, mùi hương trầm từ những lễ vật dưới đất hòa vào nhau, tạo nên một mùi hương thiêng liêng khó tả. Tôi nhắm mắt lại, hít một hơi thật sâu.

Khi mở mắt ra, bầu trời đã trở nên kỳ diệu. Hàng trăm, hàng nghìn cánh đèn đang bay lên từ mọi phía, tạo thành một dòng sông ánh sáng trên cao. Những chấm lửa nhỏ li ti, lung linh, chập chờn như những vì sao vừa được sinh ra. Chúng không ồn ào, không náo nhiệt, chỉ lặng lẽ bay, lặng lẽ mang theo những ước nguyện thầm kín của con người lên cõi vô cùng.

Tôi chợt nghĩ, những cánh đèn trời kia, cuối cùng sẽ bay đến đâu? Liệu có ai đón nhận chúng không? Hay chúng chỉ tan biến trong khoảng không vô tận sau khi ngọn lửa tắt? Nhưng rồi tôi hiểu, cái quan trọng không phải là đích đến, mà là hành trình bay lên ấy. Mỗi cánh đèn là một niềm tin, một hy vọng, một lời thì thầm gửi gắm vào đêm. Khi nó bay lên, con người cảm thấy nhẹ nhõm, như thể gánh nặng trong lòng cũng theo đó mà được trút bỏ.

Một đứa bé chạy ngang qua, tay chỉ lên trời, reo lên: "Nội ơi, đèn của mình đang bay kìa!" Tôi nhìn theo hướng tay nó, thấy một cánh đèn nhỏ, hơi nghiêng, đang hòa vào dòng ánh sáng phía xa. Cả gia đình đứng nhìn theo, ánh mắt rạng ngời. Trong khoảnh khắc ấy, họ đã gửi gắm tất cả những yêu thương, hy vọng, và cả những điều chưa nói, lên bầu trời đêm bao la.

Bầu trời giờ đây như một tấm thảm ánh sáng sống động. Những cánh đèn bay xa dần, nhỏ dần, cuối cùng chỉ còn là những chấm lửng lơ chập chờn nơi chân trời. Gió đêm se lạnh, nhưng lòng tôi ấm áp lạ. Có lẽ, đó là sự ấm áp từ những ngọn lửa nhỏ kia, hay từ những ước nguyện chân thành vừa được cất lên?