Mưa bắt đầu từ lúc nào Minh Anh không để ý. Cô chỉ biết khi bước ra khỏi ga tàu điện ngầm Cát Linh, những hạt nước đã kịp thấm vào lớp vải áo khoác mỏng và làm ướt phần tóc mai chưa kịp che kịp. Hà Nội tháng ba hay làm vậy — mưa không báo trước, không ồn ào, chỉ lặng lẽ xuất hiện như người quen cũ gõ cửa giữa chiều.

Đường Đinh Lễ vào giờ này thưa người. Những hàng sách vỉa hè đã cuộn bạt che lại, chỉ còn vài tờ báo cũ ướt lèo tèo phơi mình dưới mái hiên. Minh Anh đi nhanh hơn, tay ôm túi vải cẩn thận như ôm thứ gì dễ vỡ. Cô đến để lấy sách — cuốn sách mà một người đàn ông lạ đã cầm đi tuần trước và để lại địa chỉ email thay vì lời xin lỗi trực tiếp.

Quán nhỏ nằm trong con hẻm rẽ từ Tràng Tiền, không có biển hiệu lớn, chỉ một tấm bảng gỗ khắc chữ nguệch ngoạc: "Mưa & Cà Phê." Đây là lần đầu tiên Minh Anh để ý cái tên này có vẻ như được đặt cho đúng ngày hôm nay.

Tiếng chuông gió đồng kêu leng keng khi cô đẩy cửa vào.

Mùi cà phê phin và mùi giấy cũ quyện vào nhau — thứ mùi mà Minh Anh thường gọi là "mùi của buổi chiều đứng yên." Quán không đông, chỉ vài bàn có người ngồi. Nhạc nền là bài hát gì đó của Trịnh Công Sơn, giọng ca Khánh Ly khẽ chảy ra từ chiếc loa nhỏ góc tường như suối nước chảy qua đá.

Và người đàn ông đó đang ngồi ở bàn góc trong cùng.

Minh Anh dừng lại ngay cửa vào, tay còn đang rũ nước trên mái đầu. Khải ngồi trước màn hình laptop, một tay cầm bút gõ nhịp lên cạnh bàn, tay kia nâng ly cà phê. Anh chưa nhìn lên. Trên bàn bên cạnh laptop, cuốn sách đặt úp mặt xuống như thể ai đó đang đọc dở và bỏ đi một lúc.

Nhưng không ai bỏ đi cả. Người đọc vẫn đang ở đó.

Minh Anh bước vào, cố tình không nhìn về phía bàn góc.

"Chị đến lấy sách ạ?" — Cô bé phục vụ nhận ra cô trước, giọng nhỏ nhẹ như tiếng mưa ngoài kia.

"Vâng." Minh Anh gật đầu. "Chị đặt để lại cho tôi."

"Dạ, anh Khải đem vào đây sáng nay." Cô bé nói, ánh mắt vô tình liếc về phía bàn góc. "Anh ấy ngồi đó từ lúc mười một giờ rồi ạ."

Gần ba tiếng. Minh Anh nhẩm tính rồi không hiểu tại sao mình lại nhẩm tính làm gì.

"Cảm ơn em." Cô cầm cuốn sách từ tay cô bé, định quay ra thì nghe tiếng sau lưng:

"Tôi tưởng chị sẽ đến sớm hơn."

Giọng anh bình thản, không hẳn là chào, không hẳn là trách. Chỉ là một câu nhận xét được đặt vào không khí như người ta đặt tách trà xuống bàn — nhẹ nhàng và không cần phản hồi.

Minh Anh quay lại. Khải đã ngẩng đầu lên, ánh mắt nhìn thẳng vào cô, không có vẻ bối rối hay ngạc nhiên. Như thể anh đã biết cô sẽ đến từ trước.

"Tôi bận." Cô nói.

"Tất nhiên." Anh gật đầu, tay vẫn gõ nhịp lên cạnh bàn. "Chị ngồi một chút không? Ngoài mưa đang to hơn rồi."

Minh Anh nhìn ra cửa kính. Mưa đúng là đang to hơn thật — những hạt nước bắt đầu đổ thành tấm màn mỏng, xóa nhòa dần con đường ngoài kia.

Cô kéo ghế đối diện bàn anh và ngồi xuống. Không phải vì lời mời. Là vì mưa.

Cô bé phục vụ mang ra một ly trà gừng không cần gọi, đặt xuống trước mặt Minh Anh rồi lùi đi yên lặng. Cô nhìn ly trà, ngón tay khẽ chạm vào thành ly ấm.

"Anh đọc rồi à?" Cô hỏi, mắt nhìn xuống cuốn sách đang giữ trong tay.

"Vài trang." Khải đóng laptop lại, lần đầu tiên không còn nhìn vào màn hình. "Đủ để nhận ra tác giả có vấn đề với kiến trúc nhà cổ Hà Nội."

Minh Anh ngẩng đầu lên. "Ý anh là gì?"

"Trang mười bảy." Anh mở cuốn sách — cuốn anh đang đọc dở, không phải cuốn của cô — và lật đến đúng trang đó với vẻ người đã nhớ sẵn. "Tác giả mô tả ngôi nhà ở phố Hàng Bạc có cầu thang gỗ xoắn ốc ở giữa nhà. Nhà ống Hà Nội không có loại cầu thang đó. Cầu thang phải nằm sát tường hông, dốc, hẹp, thường tối vì ít cửa sổ. Đó là đặc trưng của nhà ống — chiều ngang chật, chiều sâu dài. Không thể có cầu thang xoắn ốc ở giữa mà vẫn đủ diện tích cho phòng khách bên dưới."

Minh Anh đặt cuốn sách xuống bàn. Ngón tay cô khẽ siết lại.

"Anh làm kiến trúc sư?"

"Tôi nghiên cứu nhà cổ." Giọng anh không tự hào, chỉ đơn giản như người nói về thời tiết. "Năm năm. Chủ yếu ở các tuyến phố trong phố cổ."

"Ngôi nhà đó là hư cấu."

"Tôi biết."

"Vậy thì chi tiết kiến trúc trong sách không cần phải hoàn toàn khớp với thực tế."

Khải nghiêng đầu nhìn cô, một nụ cười thoáng qua khóe miệng rồi biến mất nhanh như tia chớp. "Chị biên tập cuốn sách này?"

Minh Anh im lặng một giây quá dài.

"Tôi là biên tập viên phụ trách." Cô nói, giọng điềm tĩnh hơn mức cần thiết.

"À." Anh gật đầu. "Vậy thì tôi hiểu tại sao chị phản bác."

"Tôi phản bác vì anh sai." Cô chỉ tay vào cuốn sách. "Tác giả dùng cầu thang xoắn ốc như một biểu tượng — cái nhà đó không giống nhà ống bình thường, nó là không gian thuộc về ký ức, nằm giữa ranh giới thực và ảo. Chi tiết kiến trúc không thực không phải là lỗi, đó là dụng ý nghệ thuật."

Khải không đáp ngay. Anh nhìn trang sách, ngón trỏ chạm nhẹ lên dòng chữ mô tả cầu thang.

"Nếu đó là dụng ý nghệ thuật," anh nói chậm, "thì tác giả phải cho người đọc biết ngôi nhà đó khác thường. Một tín hiệu nào đó. Một chi tiết khiến người đọc hiểu rằng đây không phải không gian thực. Nếu không có tín hiệu đó, người đọc hiểu nhà ống Hà Nội có cầu thang xoắn ốc là chuyện bình thường."

Minh Anh mở miệng định phản bác, rồi dừng lại.

Cô nhớ bản thảo đầu tiên. Cô nhớ đã đọc đoạn đó và cũng có cảm giác lạ, rồi gạt đi vì cho rằng mình không hiểu ý tác giả.

"Chương hai," cô nói, giọng chậm hơn một chút. "Nhân vật nhìn thấy bóng người trong gương không khớp với người thật. Đó là tín hiệu."

"Chương hai đến sau trang mười bảy. Người đọc đã nhận thức sai về không gian trước khi nhận được tín hiệu đó."

Mưa bên ngoài đổ mạnh hơn. Tiếng nước chảy xuống máng xối tạo thành tiếng rì rào đều đặn, như tiếng thở dài của buổi chiều. Bên trong quán ấm lên không rõ từ lúc nào — hay có thể là cô đã ngồi đây lâu hơn cô nghĩ.

"Anh đọc sách hay anh đọc để tìm lỗi?" Minh Anh hỏi, giọng không còn gay gắt như lúc đầu, chỉ thật sự tò mò.

Khải suy nghĩ một chút. Cô thấy anh thật sự suy nghĩ chứ không phải lấy thời gian.

"Tôi đọc sách vì thích đọc," anh trả lời. "Nhưng khi đọc về Hà Nội cũ, tôi không thể không nhìn bằng mắt của người đã đi qua từng con phố đó. Không phải cố tình tìm lỗi. Chỉ là không tắt được cái máy trong đầu."

Minh Anh hiểu cảm giác đó. Cô không thể đọc sách mà không thấy lỗi câu, lỗi logic, lỗi nhịp điệu. Nghề làm cho người ta mang theo kính lúp đến mọi nơi.

"Vậy thì anh đồng ý rằng không gian trong cuốn sách có chủ ý?" cô hỏi lại.

"Tôi đồng ý rằng tác giả muốn tạo không gian đó." Khải nhìn cô. "Tôi không đồng ý rằng tín hiệu đủ rõ. Hai điều khác nhau."

"Đủ rõ với ai?"

"Với người đọc không phải biên tập viên của cuốn sách."

Minh Anh nhìn anh. Anh nhìn lại cô. Giữa họ là cuốn sách mở, ly trà gừng đang nguội dần và tiếng mưa ngoài kia.

Rồi cô nhận ra mình đang mỉm cười.

Cô không biết từ lúc nào. Nụ cười nhỏ, không rõ, kiểu nụ cười người ta có khi đang tranh luận với ai đó và bắt đầu thấy cuộc tranh luận thú vị hơn là đáng giận.

Khải cũng đang mỉm cười — anh giấu tốt hơn cô, nhưng góc mắt không nói dối.

"Anh muốn cà phê không?" cô bé phục vụ xuất hiện bên cạnh bàn, giọng nhẹ như không muốn làm gián đoạn. "Em sắp pha mẻ mới."

Minh Anh nhìn đồng hồ. Gần bốn rưỡi chiều. Cô đến từ lúc ba giờ. Một tiếng qua lúc nào không hay, cuốn trôi theo một cuộc tranh luận về một ngôi nhà không có thật ở một con phố thật trên một trang sách.

"Vâng." Cô nghe thấy mình nói. "Cho chị một ly đen đá."

Khải không nói gì. Nhưng anh mở laptop ra, rồi đóng lại ngay sau đó — như thể nhớ ra điều gì rồi quyết định để nó đợi thêm một lúc.

Ngoài cửa kính, mưa Hà Nội vẫn rơi, kiên nhẫn và không vội vàng.