Đêm khuya, hàng xóm mở cửa nhìn ra thì thấy thầy Nasreddin đang bò lồm cồm dưới gốc cột đèn ngoài đường.

Ông bò vòng quanh chân cột, hai tay quơ quơ trên mặt đất, mặt cúi sát xuống, thỉnh thoảng lại vén cả bụi cỏ lên soi.

"Thầy ơi, thầy mất gì đấy?"

"Chìa khóa. Tôi đánh rơi mất chìa khóa nhà rồi."

Người hàng xóm chép miệng, xắn tay áo bước xuống.

"Để tôi tìm giúp thầy."

Hai người cùng bò. Được một lúc, thêm hai ba người nữa đi ngang thấy thế cũng xúm vào. Cả nhóm bò quanh cột đèn, sờ nắn từng viên sỏi, lật từng chiếc lá khô. Bóng họ đổ dài loang lổ trên mặt đường.

Nửa giờ trôi qua. Không thấy gì.

Một tiếng. Vẫn không thấy gì.

Lưng ai cũng mỏi, đầu gối ai cũng đau. Người hàng xóm ngồi phệt xuống, thở dốc, rồi hỏi câu mà lẽ ra phải hỏi từ đầu:

"Thầy ơi, mà thầy đánh rơi chìa khóa ở chỗ nào?"

Nasreddin vẫn cắm cúi bò, đáp gọn lỏn:

"Trong nhà."

Cả bọn đứng phắt cả dậy.

"Trong nhà?! Rơi trong nhà mà thầy bắt chúng tôi bò cả tiếng đồng hồ ngoài đường?"

"Ừ, trong nhà. Tôi làm rơi lúc đứng dậy khỏi chiếu, tôi nhớ rõ mà."

"Thế thì thầy ra đây tìm làm gì?!"

Nasreddin ngẩng lên, mắt tròn xoe, ngạc nhiên vì câu hỏi ngớ ngẩn ấy. Ông chỉ tay lên ngọn đèn đang sáng vàng trên đầu, rồi chỉ vào cánh cửa tối om của nhà mình bên kia đường.

"Ơ hay. Vì trong nhà tối thui, còn ngoài này có đèn."

- Đoán câu chốt: khi mọi người gào lên "thế thầy ra đây tìm làm gì?", thử đoán lý do Nasreddin đưa ra. Đây là mẩu mà ai cũng đoán trượt lần đầu, vì câu trả lời vừa hoàn toàn vô lý vừa hoàn toàn có lý.

- Cơ chế cười: cười xong thì hơi giật mình. Người ta vẫn thường tìm câu trả lời ở chỗ dễ tìm chứ không phải ở chỗ có câu trả lời — vì chỗ khó thì tối, mà chỗ dễ thì sáng đèn. Đây là mẩu Nasreddin được trích dẫn nhiều nhất trong sách khoa học và sách tâm lý trên thế giới.

- Đối chiếu (M7): truyện cười Việt Nam thường cười thói xấu của người khác; Nasreddin thì thường cười cái dại của chính mình. Mẩu này là ví dụ rõ nhất — ông vừa là người kể vừa là người bị cười.

- Nghĩ thêm: lần gần nhất bạn tìm một thứ, bạn có tìm ở chỗ nó thật sự nằm, hay ở chỗ tìm cho tiện?