Hoàng đế Akbar có tật hay nghĩ ra những câu hỏi quái gở, chỉ để xem triều đình xoay xở thế nào.

Một buổi sáng, ngài đang đứng bên cửa sổ nhìn ra thành phố thì thấy một đàn quạ bay qua. Ngài quay lại, mặt tỉnh bơ:

"Này các khanh. Trong thành ta có bao nhiêu con quạ?"

Cả điện chết lặng.

Các quan cúi gằm. Ai cũng biết đây là câu hỏi không có đáp án. Nói bừa một con số thì vua sai người đi đếm, đếm ra sai thì mang tội khi quân. Nói "không biết" thì mang tiếng vô dụng.

Một vị quan lắp bắp:

"Muôn tâu, quạ thì… nó bay ạ. Nó bay thì làm sao đếm được ạ."

Vua nhướn mày, không nói gì. Ngài đưa mắt sang Birbal.

Birbal chắp tay, bước lên, và trả lời ngay tức khắc, không nghĩ lấy một nhịp:

"Muôn tâu, trong thành ta có chín vạn năm nghìn bốn trăm sáu mươi ba con quạ ạ."

Cả điện ồ lên. Vua cũng giật mình vì cái sự chắc nịch ấy.

"Chắc chứ? Nếu ta cho người đi đếm, mà nhiều hơn con số của khanh thì sao?"

Birbal chắp tay:

"Muôn tâu, thế thì rõ là có quạ ở các thành khác sang chơi họ hàng ạ. Khách đến nhà thì đâu tính vào sổ nhà mình được."

Vua bật cười, rồi hỏi tiếp, cố dồn ông vào chân tường:

"Thế nếu ít hơn thì sao?"

Birbal vẫn không chớp mắt:

"Muôn tâu, thế thì rõ là quạ thành ta đi thăm họ hàng ở các thành khác chưa về ạ. Người nhà đi vắng thì vẫn là người nhà."

Vua cười ngặt nghẽo, cười đến phải vịn tay ghế.

"Thế nếu đếm ra đúng y con số của khanh thì sao?"

Birbal cúi đầu thật thấp, giọng khiêm nhường hết mức:

"Muôn tâu, thế thì thần xin nhận là mình đã đếm rất kỹ ạ."

- Đoán câu chốt: trước khi đọc, hãy tự tìm cách trả lời câu hỏi của vua sao cho không thể sai được. Đây là câu đố hay nhất trong nhóm Birbal — mẹo nằm ở chỗ ông không cần đếm đúng, ông chỉ cần khiến mọi kết quả đều thành đúng.

- Cơ chế cười: câu trả lời không thể kiểm chứng. Birbal thắng bằng cách bịt kín cả ba lối thoát trước khi vua kịp đi vào lối nào.

- Đối chiếu (M7): mô-típ "vị vua ra câu đố bất khả" là mô-típ toàn cầu — nó có ở Ấn Độ (Birbal), ở Việt Nam (các mẩu Trạng Quỳnh đối đáp với sứ giả), ở Ả Rập, ở châu Âu. Xem bảng đối chiếu trong interactive.md.

- Nghĩ thêm: câu trả lời của Birbal có phải là nói dối không? Ông không hề nói sai điều gì — nhưng ông cũng chẳng nói đúng điều gì. Bạn xếp nó vào loại nào?