Bầu trời Kansas hôm ấy có màu của một tờ giấy cũ. Xám. Xám đến tận chân trời.

Dorothy sống trong một căn nhà gỗ nhỏ giữa thảo nguyên mênh mông, cùng dì Em và chú Henry. Nhà chỉ có một phòng, một cái bếp lò, bốn cái ghế và hai chiếc giường. Không có gác mái, chỉ có một cái hầm nhỏ đào dưới sàn để trốn khi lốc về. Cỏ quanh nhà xám. Đất xám. Ngay cả dì Em, người từng có đôi má hồng, giờ cũng xám vì nắng gió.

Nhưng có một thứ trong nhà không hề xám: con chó Toto. Nó nhỏ xíu, lông đen mượt, mũi ươn ướt, đôi mắt tròn xoe long lanh như hai hạt đậu đen. Toto làm Dorothy cười suốt ngày. Nhờ có Toto mà cô bé không hóa xám như mọi thứ xung quanh.

Rồi một buổi chiều, gió đổi giọng.

Chú Henry đứng ở cửa nhìn về phương bắc, tay che mắt. "Lốc đang tới, Em ạ," chú nói. "Anh ra xem đàn gia súc." Chú chạy đi. Dì Em buông việc, mở nắp hầm. "Dorothy! Xuống nhanh lên con!"

Nhưng đúng lúc ấy Toto hoảng sợ, nhảy tọt khỏi tay Dorothy, chui tít xuống gầm giường. Cô bé bò theo bắt nó. Vừa túm được con chó thì căn nhà rung lên một cái rầm, và Dorothy ngã ngồi xuống sàn.

Chuyện lạ lùng xảy ra.

Căn nhà quay tròn hai vòng, rồi từ từ bay lên. Bay lên thật. Cơn lốc đã nhấc bổng nó khỏi mặt đất như người ta nhấc một cái nón rơm. Dorothy nhìn qua cửa sổ và chỉ thấy mây cuộn, mây cuộn, mây cuộn.

Lạ thay, giữa cột lốc lại rất yên. Nhà cứ đung đưa nhè nhẹ như một chiếc nôi. Toto sủa mấy tiếng rồi thôi. Dorothy ngồi trên sàn, ôm con chó vào lòng, chờ xem chuyện gì sẽ đến. Chờ mãi. Chờ mãi. Rồi cô bé buồn ngủ quá, bò lên giường và ngủ thiếp đi.

Cô tỉnh dậy vì một cú xóc mạnh.

Ánh nắng chan hòa tràn vào cửa. Dorothy bế Toto chạy ra — và đứng sững lại.

Trước mắt cô là một vùng đất đẹp lạ lùng. Cỏ xanh mướt. Cây trái chín mọng lủng lẳng. Chim lông sặc sỡ hót vang trong bụi. Một dòng suối nhỏ chảy róc rách giữa những khóm hoa. Sau bao nhiêu năm chỉ thấy màu xám, Dorothy mở to mắt mà nhìn, gần như không tin.

Rồi có tiếng chân bước tới. Bốn người.

Ba người đàn ông và một bà cụ, tất cả đều bé nhỏ — chỉ cao ngang Dorothy, mà Dorothy thì mới là một cô bé. Ba người đàn ông đội mũ chóp nhọn có chuông nhỏ leng keng quanh vành, mặc áo xanh da trời. Bà cụ mặc áo trắng, mũ trắng, trên áo lấp lánh những ngôi sao bé xíu.

"Chào mừng nữ phù thủy quyền năng nhất," bà cụ cúi đầu. "Cảm ơn cô đã giết mụ Phù thủy độc ác phương Đông, giải thoát dân Munchkin khỏi ách nô lệ."

Dorothy há hốc miệng. "Cháu ạ? Cháu không giết ai cả! Cháu chỉ là một cô bé thôi."

Bà cụ mỉm cười, chỉ tay xuống góc nhà.

Dorothy nhìn theo. Dưới mép căn nhà gỗ, ló ra hai bàn chân đi đôi giày bạc mũi nhọn. Cô bé sợ hãi kêu lên: "Ôi trời! Nhà cháu rơi trúng bà ấy!"

"Đúng thế," bà cụ gật đầu bình thản. "Và may cho tất cả chúng ta. Ta là Phù thủy Tốt phương Bắc, bạn của người Munchkin. Đất Oz này có bốn phù thủy: hai người phương Bắc và phương Nam là phù thủy tốt, còn phương Đông và phương Tây thì độc ác. Nay chỉ còn mụ phương Tây thôi."

Lũ Munchkin reo hò. Họ nhảy múa, chuông trên mũ kêu leng keng cả một vùng.

Nhưng Dorothy chỉ muốn khóc. "Cháu muốn về nhà. Dì Em chắc lo lắm."

Bà phù thủy tốt suy nghĩ rất lâu. "Nhà cô ở đâu?"

"Kansas ạ."

"Ta chưa nghe tên đó bao giờ. Chắc là ở ngoài vùng đất Oz, mà Oz thì bốn bề là sa mạc không ai vượt nổi." Bà lấy trong túi ra một tấm bảng nhỏ, viết mấy chữ lên, rồi đọc: "Hãy đến Thành phố Ngọc Lục Bảo tìm Oz Vĩ Đại. Chỉ ông ấy mới giúp được cô."

"Đi đường nào ạ?"

"Cứ đi theo con đường lát gạch vàng."

Trước khi tiễn Dorothy, bà cụ cúi xuống nhặt đôi giày bạc dưới mép nhà, phủi bụi, đưa cho cô bé. "Đi vào đi. Đôi giày này có phép lạ, nhưng phép lạ gì thì ta không rõ."

Rồi bà hôn nhẹ lên trán Dorothy. Chỗ hôn để lại một dấu tròn lấp lánh. "Không ai dám hại người mang nụ hôn của Phù thủy phương Bắc," bà nói. Rồi bà xoay người ba vòng và biến mất.

Sáng hôm sau, Dorothy xỏ đôi giày bạc — vừa như in — bỏ bánh mì vào giỏ, bế Toto lên và bước ra con đường gạch vàng.

Đường đi rất vui. Hàng rào sơn xanh, nhà cửa tròn như những đụn rơm. Người Munchkin ai gặp cũng cúi chào cô bé đi giày bạc.

Đến trưa hôm sau, Dorothy dừng lại bên một ruộng ngô. Trên cây sào giữa ruộng có treo một con bù nhìn: đầu là bao vải nhồi rơm, vẽ mắt vẽ mũi, đội cái mũ nhọn cũ, mặc bộ đồ xanh bạc màu.

Con bù nhìn nháy mắt với cô.

"Chào cô," nó nói.

Dorothy suýt đánh rơi giỏ bánh. Nhưng rồi cô bé trèo lên, gỡ nó xuống. Con bù nhìn duỗi tay duỗi chân, sung sướng đến nỗi ngã lăn ra cỏ.

"Cô đi đâu vậy?" nó hỏi.

"Đến Thành phố Ngọc Lục Bảo, xin Oz cho tôi về nhà."

Bù Nhìn suy nghĩ rất lâu — đúng ra là nó làm ra vẻ suy nghĩ rất lâu, vì trong đầu nó chỉ có rơm. "Cho tôi đi cùng nhé? Tôi muốn xin Oz một bộ não. Không có não thì buồn lắm. Người ta cứ gọi tôi là đồ ngốc, mà tôi thì không biết cãi làm sao."

"Đi thôi," Dorothy cười.

Chiều hôm sau, đi qua một khu rừng, hai người nghe tiếng rên trong bụi. Vạch lá ra, họ thấy một người làm bằng thiếc, tay cầm rìu, đứng cứng đờ như tượng.

"Dầu... dầu..." ông ta rên. "Hộp dầu... trong lều..."

Dorothy chạy vào lấy hộp dầu, nhỏ vào cổ, vào tay, vào đầu gối ông. Người Thiếc cử động được, thở phào một tiếng dài. "Tôi mắc mưa cách đây một năm, gỉ hết khớp, đứng chôn chân từ đó tới giờ."

Ông đi cùng họ. Đêm ấy bên đống lửa, ông kể: mình từng là người bằng xương thịt, yêu một cô gái Munchkin, nhưng bị phù thủy yểm bùa nên cây rìu cứ chặt vào chính mình. Bác thợ thiếc thay dần từng bộ phận, cuối cùng ông toàn thân bằng thiếc — và không còn trái tim.

"Tôi sẽ xin Oz một trái tim," ông nói khẽ. "Người không có tim thì không biết yêu ai."

Sang ngày thứ ba, khi cả nhóm đang đi giữa rừng già, một tiếng gầm dữ dội nổ ra. Một con sư tử lớn nhảy vọt ra đường. Nó tát Bù Nhìn lăn quay, húc Người Thiếc ngã kềnh, rồi há miệng lao về phía Toto.

Dorothy không kịp nghĩ. Cô bé xông tới, giơ tay tát vào mũi con sư tử. "Đồ tồi! Sao lại đi bắt nạt một con chó bé tí thế!"

Con sư tử ngồi thụp xuống, ôm mũi. Và nó... khóc.

"Tôi biết mà," nó thút thít. "Tôi hèn lắm. Tôi gầm to cho oai thôi, chứ cái gì tôi cũng sợ. Người ta gọi tôi là chúa tể rừng xanh, mà tim tôi cứ đập thình thịch suốt ngày."

"Vậy đi với chúng tôi," Dorothy nói, lau nước mắt cho nó. "Xin Oz cho bạn lòng dũng cảm."

Thế là bốn người và một con chó cùng bước đi trên con đường gạch vàng: một cô bé muốn về nhà, một anh rơm muốn có bộ não, một người thiếc muốn có trái tim, và một con sư tử muốn hết nhát gan.

Không ai trong họ biết rằng thứ mình đi tìm, thật ra đã ở sẵn trong mình từ lâu rồi.

(M6 — Đố vui) Đôi giày mà Dorothy nhặt được làm bằng chất gì? (Gợi ý: trong sách gốc của Baum năm 1900, đó là đôi giày bạc — đôi giày đỏ ruby chỉ xuất hiện trong bộ phim năm 1939, vì màu đỏ lên phim màu đẹp hơn.)

→ Ba người bạn của Dorothy xin Oz ba thứ, nhưng con thử để ý xem: Bù Nhìn luôn là người nghĩ ra cách, Người Thiếc luôn là người thương xót, Sư Tử luôn là người xông lên trước. Có những điều con đã có sẵn, chỉ là chưa ai nói cho con biết thôi.