Loài người đang sống yên vui thì tai họa ập đến.

Chuyện bắt đầu từ một cuộc tranh giành trên trời.

Thuở ấy có hai vị thần lớn xung khắc nhau. Một là Cộng Công, thủy thần cai quản nước, mình rắn đầu người, tính tình hung dữ. Hai là Chúc Dung, hỏa thần cai quản lửa, uy mãnh nóng nảy. Hai vị thần ấy vốn không ưa nhau, tranh nhau quyền cai quản thiên hạ, cuối cùng nổ ra một trận đại chiến long trời lở đất.

Nước và lửa giao tranh suốt bao ngày đêm.

Sóng thủy thần cuộn trào ngập cả bầu trời. Lửa hỏa thần bốc cao thiêu đốt cả mây. Cuối cùng, hỏa thần Chúc Dung thắng thế. Thủy thần Cộng Công thua trận, vừa tức giận vừa nhục nhã, không cam lòng.

Trong cơn cuồng nộ, Cộng Công lao đầu vào một ngọn núi.

Nhưng đó không phải ngọn núi thường. Đó là núi Bất Chu — một trong những cây cột trời chống đỡ bầu trời từ thuở Bàn Cổ.

Một tiếng nổ kinh hoàng rung chuyển cả vũ trụ.

Cột trời Bất Chu gãy đôi.

Ngay lập tức, cả góc trời phía tây bắc sụp xuống, nghiêng hẳn về một bên. Và bầu trời — vốn là công trình dày công của Bàn Cổ — nứt ra một vết rách khổng lồ. Qua vết rách ấy, những gì kinh khủng nhất bắt đầu trút xuống nhân gian.

Lửa từ trên trời tuôn xuống như thác, thiêu rụi rừng cây, đồng ruộng.

Nước từ vết nứt của lòng đất phun lên cuồn cuộn, biến cả vùng đồng bằng thành biển cả.

Trời không còn che chở được nữa. Mưa gió dữ dội đổ xuống không ngừng. Rồi từ trong hoang loạn, thú dữ và chim ác kéo ra. Những con mãnh thú răng nanh vuốt nhọn lao vào ăn thịt người. Những con chim khổng lồ quắp lấy trẻ nhỏ bay đi.

Loài người mà Nữ Oa yêu thương nặn nên đang chết dần trong lửa, trong nước, trong nanh vuốt quái vật.

Tiếng kêu khóc vang thấu trời xanh.

Nữ Oa nghe thấy tiếng kêu ấy.

Bà đang ở nơi xa, nhưng lòng người mẹ khiến bà đau như cắt. Những đứa con bé bỏng của bà — những sinh linh bà đã nặn từng chút một bằng cả tình thương — đang bị hủy diệt. Bà không thể đứng nhìn.

"Ta đã tạo ra các con," Nữ Oa nói, nước mắt lưng tròng, "thì ta phải cứu các con. Dù có phải làm gì, ta cũng sẽ vá lại bầu trời này."

Và bà bắt tay vào một công cuộc vĩ đại chưa từng có.

Trước hết, bà phải vá lại vết rách trên trời.

Nhưng lấy gì mà vá bầu trời? Bà đi khắp thế gian, tìm kiếm khắp các con sông ngọn núi, cuối cùng gom về đủ năm loại đá ngũ sắc — đá xanh, đá đỏ, đá trắng, đá đen, đá vàng.

Nữ Oa nhóm một lò lửa khổng lồ.

Bà chất đá ngũ sắc vào lò, ngày đêm nung nấu. Lửa cháy rừng rực suốt bao ngày. Bà không ngơi tay, không chợp mắt, canh lửa cho tới khi năm loại đá tan chảy quyện vào nhau thành một thứ keo lỏng lóng lánh muôn màu.

Rồi bà mang thứ đá đã luyện ấy lên trời.

Nữ Oa cẩn thận trám từng chút một vào vết rách khổng lồ. Bà đắp, bà vá, bà miết cho thật kín. Chỗ nào trời thủng, bà bịt lại. Chỗ nào trời nứt, bà hàn liền. Ròng rã không biết bao lâu, cuối cùng vết rách trên trời cũng được vá xong.

Lửa trời ngừng tuôn. Nước dữ ngừng phun. Bầu trời lại liền lặn như xưa.

Người đời sau nói rằng, những đám mây ngũ sắc rực rỡ mỗi khi bình minh hay hoàng hôn, chính là dấu tích của thứ đá mà Nữ Oa đã dùng để vá trời năm ấy. Còn cầu vồng bảy sắc bắc ngang trời sau cơn mưa, cũng là vết vá lấp lánh của bà để lại.

Nhưng vá xong vết rách vẫn chưa đủ.

Cột trời Bất Chu đã gãy. Bầu trời vẫn còn nghiêng, thiếu một chân chống ở góc tây bắc. Nếu không dựng lại cột chống, sớm muộn trời cũng lại sụp.

Nữ Oa nhìn ra biển, và bà thấy một con vật khổng lồ.

Đó là Ngao — một con rùa biển to lớn vô cùng, bốn chân vững như bốn cây cột đá. Nữ Oa biết mình phải làm gì. Bà chặt lấy bốn chân của con rùa thần khổng lồ, rồi dựng chúng lên ở bốn phương trời, thay cho những cây cột đã gãy.

Bốn chân rùa chống vững bốn góc trời.

Bầu trời không còn nghiêng đổ nữa.

Xong việc, Nữ Oa quay sang lo cho mặt đất. Nước lụt vẫn còn mênh mông khắp nơi, thú dữ vẫn còn hoành hành. Bà đốt cỏ lau thành tro, gom lại thành từng đống lớn, dùng để ngăn dòng nước lũ, khơi cho nước rút về biển. Rồi bà đánh đuổi những con mãnh thú, giết con giao long hung dữ nhất đang tác oai tác quái, để loài người được yên.

Dần dần, thế gian trở lại bình yên.

Lửa đã tắt. Nước đã rút. Thú dữ đã lui vào rừng sâu. Bầu trời liền lặn lại được bốn chân rùa chống đỡ vững vàng. Loài người thoát khỏi cảnh diệt vong, lại chui ra khỏi hang, dựng lại nhà cửa, gieo lại mùa màng.

Chỉ có một điều còn lưu lại mãi.

Vì góc trời tây bắc từng sụp xuống nên từ đó, bầu trời hơi nghiêng về hướng ấy — người xưa bảo đó là lý do mặt trời, mặt trăng và các vì sao đều xê dịch về phía tây. Còn mặt đất thì lõm về phía đông nam, nên trăm sông đều xuôi dòng chảy về hướng đông, đổ ra biển lớn.

Loài người ngước lên bầu trời vá lấp lánh ngũ sắc mà biết ơn người mẹ đã hai lần cứu họ — một lần nặn nên họ, một lần cứu họ khỏi diệt vong.

Còn Nữ Oa, sau khi làm xong tất cả, lặng lẽ rời đi.

Bà không đòi hỏi loài người tôn thờ hay đền đáp. Bà chỉ làm điều một người mẹ phải làm cho con mình. Rồi bà đi vào huyền sử, để lại một bầu trời bình yên và một thế gian được cứu.

- So sánh đa văn hóa (M7): Nữ Oa vừa tạo ra loài người (nặn đất sét) vừa cứu loài người (vá trời) — bà là hình ảnh người mẹ trọn vẹn. Ở nhiều nền văn hóa, việc "cứu loài người khỏi diệt vong" thường gắn với đại hồng thủy (Noah, Deucalion, Manu). Nhưng bản Trung Hoa lại là "vá bầu trời". Bạn thấy hình ảnh "vá trời" khác gì so với "sống sót qua trận lụt"?

- Suy ngẫm: Nữ Oa cứu cả thế gian rồi lặng lẽ ra đi, không đòi đền đáp. Trong đời bạn, có ai từng âm thầm giúp bạn như thế mà bạn chưa kịp cảm ơn không?