Nhiều thế hệ trôi qua kể từ khi Pandora mở chiếc hộp. Loài người sinh sôi khắp mặt đất, nhưng cùng với họ, những tai họa thoát khỏi chiếc hộp cũng lan rộng. Con người ngày càng tàn bạo, tham lam, dối trá. Họ chém giết lẫn nhau, không còn kính trọng thần linh, không còn giữ luật hiếu khách thiêng liêng.

Từ trên đỉnh Olympus, Zeus nhìn xuống và lòng nặng trĩu. Ngài quyết định cải trang thành một người lữ hành nghèo khổ, xuống trần để tận mắt xem loài người đã suy đồi tới đâu.

Đi tới đâu Zeus cũng thấy sự độc ác. Nhưng tệ nhất là ở cung điện của một vị vua tên Lycaon. Khi Zeus tiết lộ mình là thần và yêu cầu được đối đãi tử tế, Lycaon không những không kính sợ mà còn bày mưu hãm hại vị khách, thử xem ngài có thật là thần hay không. Hắn phạm vào tội ác ghê tởm nhất: làm nhục luật hiếu khách mà Zeus là đấng bảo hộ.

Cơn thịnh nộ của vua các thần bùng lên. Ngài biến Lycaon thành một con sói — kẻ mang lòng dạ thú vật thì hãy mang luôn hình hài thú vật. Nhưng một Lycaon chưa đủ. Zeus nhìn khắp mặt đất và thấy cả loài người đã hư hỏng đến tận gốc rễ.

"Ta sẽ xóa sạch tất cả," Zeus tuyên bố trước các thần trên Olympus, "rồi tạo dựng một giống người mới, tốt đẹp hơn."

Thoạt đầu Zeus định dùng sấm sét thiêu rụi mặt đất. Nhưng ngài sợ ngọn lửa lan tới tận trời, thiêu cả Olympus. Vậy nên ngài chọn cách khác: nước.

Zeus giam những cơn gió khô lại và thả xổng những cơn gió mang mưa. Mây đen kéo về đặc kín bầu trời. Rồi mưa đổ xuống — không phải cơn mưa thường, mà là những dòng thác trút xuống ngày này qua ngày khác, không ngừng nghỉ.

Đồng thời, Zeus nhờ anh mình là Poseidon, thần biển, chung tay. Poseidon vung cây đinh ba làm rung chuyển mặt đất; sông ngòi tràn bờ, biển dâng cao. Nước cứ dâng, dâng mãi. Làng mạc chìm nghỉm. Đồng ruộng biến mất. Rồi cả những ngọn đồi, những cánh rừng cũng khuất dưới mặt nước mênh mông.

Người ta trèo lên mái nhà, rồi lên ngọn cây, rồi lên đỉnh núi cao nhất — nhưng nước vẫn đuổi theo. Cá bơi giữa những vòm cây từng là rừng. Cả một thế giới chìm dưới đại dương xám. Không còn phân biệt đâu là đất, đâu là biển.

Nhưng có hai con người sống sót.

Đó là Deucalion (đọc "Đơ-ca-li-ông") và vợ chàng, Pyrrha (đọc "Pia-ra"). Deucalion chính là con trai của Titan Prometheus — vị Titan từng trộm lửa cho loài người. Và vì Prometheus có tài "nghĩ trước", biết thấu tương lai, chàng đã kịp báo động cho con.

"Con trai," Prometheus dặn từ trước, "Zeus sắp dìm cả loài người trong nước lũ. Hãy đóng một chiếc hòm gỗ lớn, chất đầy lương thực, rồi cùng vợ con bước vào đó khi cơn mưa bắt đầu."

Deucalion nghe lời cha. Vợ chồng chàng đóng một chiếc hòm chắc chắn, và khi nước dâng, họ trôi nổi bồng bềnh trên mặt biển suốt chín ngày chín đêm.

Deucalion và Pyrrha là hai con người hiếm hoi sống ngay thẳng, kính sợ thần linh, giữ trọn đức tin giữa một thế gian suy đồi. Chính vì lẽ đó mà họ được cứu.

Đến ngày thứ mười, Zeus nhìn xuống mặt nước bao la và thấy chỉ còn đúng hai con người ấy — cả hai đều thiện lương, đều mộ đạo. Cơn giận của ngài nguôi dần. Ngài ra lệnh cho mưa ngừng rơi, cho gió cuốn mây đi. Poseidon rút nước về biển. Sông trở lại lòng cũ. Đất đai dần lộ ra từ dưới mặt nước.

Chiếc hòm gỗ mắc cạn trên sườn núi Parnassus, ngọn núi thiêng cao nhất còn nhô lên. Deucalion và Pyrrha bước ra, đặt chân xuống một thế giới trống trải, ướt sũng, im lặng đến rợn người. Không một bóng người. Không một tiếng nói. Chỉ có hai vợ chồng già, cô độc giữa mặt đất hoang tàn.

Họ tìm đến một ngôi đền cổ còn sót lại, quỳ xuống cầu nguyện nữ thần Themis (đọc "Tê-mít") — nữ thần của công lý và luật lệ.

"Xin hãy chỉ cho chúng con," họ khẩn cầu, "làm sao để loài người được sinh ra lại. Chúng con đã quá già, và chỉ có hai người."

Từ trong đền vọng ra một lời sấm huyền bí:

"Hãy rời khỏi đền, che kín đầu, cởi thắt lưng, và ném xương của Mẹ vĩ đại qua vai."

Pyrrha nghe xong thì rùng mình. Ném xương của mẹ? Đào mộ tổ tiên lên mà quăng đi ư? Nàng không dám làm điều bất kính ấy.

Nhưng Deucalion trầm ngâm hồi lâu. Chàng vốn có dòng máu "nghĩ trước" của cha Prometheus. Rồi chàng chợt hiểu.

"Mẹ vĩ đại," chàng nói khẽ, "chính là Gaia — Đất Mẹ. Còn xương của Đất Mẹ... là những hòn đá."

Hai vợ chồng nhặt đầy tay những viên đá, che kín đầu, và vừa đi vừa ném ra sau lưng qua vai mình. Điều kỳ diệu xảy ra: mỗi viên đá chạm đất liền mềm ra, lớn lên, và biến thành hình người. Những viên đá Deucalion ném hóa thành đàn ông. Những viên đá Pyrrha ném hóa thành đàn bà.

Cứ thế, từ đá cứng của lòng đất, một giống người mới ra đời — bền bỉ, chịu thương chịu khó, quen với lao động và gian khổ. Đó là lý do người xưa nói loài người sinh ra từ đá, nên cuộc đời con người mới nhọc nhằn mà kiên cường đến vậy.

Deucalion và Pyrrha trở thành tổ tiên của loài người mới. Thế gian một lần nữa có tiếng cười trẻ thơ, có khói bếp bay lên từ những mái nhà. Và lần này, con người biết ơn — họ nhớ rằng mình được sinh ra từ một khởi đầu thứ hai, sau khi cả thế giới cũ đã bị nước cuốn trôi.

Liên hệ đa văn hóa (M7): Câu chuyện đại hồng thủy có mặt ở gần như mọi nền văn minh cổ. Người Hy Lạp có Deucalion đóng hòm gỗ; người Lưỡng Hà có Utnapishtim trong sử thi Gilgamesh, được thần báo mộng đóng thuyền; Kinh Thánh có Noah với con tàu chở từng cặp muông thú; người Ấn Độ có Manu được một con cá thần kéo thuyền qua cơn lũ. Tất cả đều có một người tốt được thần cứu để bắt đầu lại loài người. Theo bạn, vì sao ký ức về một trận "đại hồng thủy" lại in sâu trong tâm trí nhân loại khắp nơi đến vậy — phải chăng từng có một trận lụt lớn có thật trong quá khứ xa xưa?