Daedalus (đọc "Đê-đa-lốt") là nghệ nhân và nhà phát minh tài ba nhất Hy Lạp cổ đại. Bàn tay ông có thể tạo ra bất cứ thứ gì: những pho tượng sống động như thật, những cỗ máy tinh xảo, và cả mê cung Labyrinth khét tiếng ở đảo Crete — nơi giam con quái vật Minotaur.

Nhưng chính tài năng ấy lại trở thành nhà tù của ông. Vua Minos, sau khi Theseus giết được Minotaur và trốn thoát nhờ cuộn chỉ Ariadne, đã nổi trận lôi đình. Ông đoán ra rằng chỉ có Daedalus — người thiết kế mê cung — mới biết cách chỉ đường thoát. Để trừng phạt, và cũng để không cho ai khác biết bí mật của mê cung, vua Minos giam Daedalus cùng con trai ông là Icarus (đọc "I-ca-rốt") trên hòn đảo Crete, không cho rời đi.

Daedalus tìm mọi cách trốn thoát. Đường biển thì bị vua Minos kiểm soát mọi con thuyền. Đường bộ thì đảo bốn bề là nước. Ông ngồi hàng giờ nhìn ra biển, tuyệt vọng.

Rồi một ngày, ngước nhìn đàn chim hải âu bay lượn tự do trên đầu, Daedalus chợt lóe lên một ý tưởng táo bạo: "Minos có thể chặn đường biển và đường bộ. Nhưng ông ta không thể chặn được bầu trời!"

Daedalus bắt tay vào một phát minh chưa ai từng nghĩ tới. Ông kiên nhẫn thu nhặt lông chim đủ kích cỡ — lông lớn xếp ngoài, lông nhỏ xếp trong. Ông sắp chúng theo hình cánh, kết lại bằng chỉ ở phần giữa và gắn bằng sáp ong ở phần gốc. Uốn cong nhẹ nhàng, hai bộ cánh dần thành hình — đôi cánh cong tự nhiên như cánh chim thật.

Ông làm hai bộ: một cho mình, một cho Icarus. Khi hoàn thành, Daedalus buộc cánh vào vai con trai, và lòng ông vừa mừng vừa lo. Trước khi bay, ông nắm lấy tay Icarus, dặn dò thật kỹ — và đây là lời dặn quan trọng nhất câu chuyện:

"Con trai của ta, hãy nhớ kỹ: bay ở độ cao vừa phải. Đừng bay quá thấp, kẻo hơi nước và sóng biển sẽ làm ướt nặng đôi cánh, khiến con rơi xuống nước. Nhưng cũng đừng bay quá cao, kẻo sức nóng của mặt trời sẽ làm tan chảy lớp sáp ong gắn lông cánh. Hãy bay theo cha, giữ ở khoảng giữa. Không cao, không thấp. Vừa phải."

Icarus gật đầu. Rồi hai cha con vỗ cánh, rời khỏi mặt đất, bay vút lên bầu trời — trở thành những con người đầu tiên biết bay.

Những người nông dân đang cày ruộng, những ngư dân đang buông lưới bên dưới ngước lên kinh ngạc. Họ tưởng mình đang trông thấy các vị thần. Hai cha con lượn qua các hòn đảo, bỏ lại Crete phía sau, hướng về tự do.

Ban đầu, Icarus bay ngoan ngoãn theo sau cha, giữ đúng độ cao. Nhưng cậu bé còn trẻ, và cảm giác được bay lượn tự do trên bầu trời bao la thật quá đỗi tuyệt vời. Gió mơn man, mây trắng bồng bềnh, cả thế giới thu nhỏ bên dưới chân. Icarus bắt đầu say sưa. Cậu vẫy cánh mạnh hơn, bay cao hơn một chút, rồi cao hơn nữa.

"Ta có thể chạm tới mặt trời!" cậu reo lên trong lòng, quên hẳn lời cha dặn. Niềm phấn khích và kiêu hãnh cuốn cậu lên mãi. Cao hơn. Cao hơn nữa. Cậu vượt qua cả tầm bay của cha, lao thẳng về phía vầng thái dương rực rỡ.

Nhưng càng lên cao, sức nóng của mặt trời càng gay gắt. Và lớp sáp ong gắn những chiếc lông cánh — thứ chỉ chịu được sức nóng vừa phải — bắt đầu mềm ra, rồi tan chảy.

Từng chiếc lông rời khỏi bộ cánh, bay tản mát trong không trung. Icarus vẫn còn mải mê vỗ đôi tay — nhưng giờ đôi tay ấy chẳng còn mấy lông cánh. Cậu không còn bám được vào không khí nữa.

Icarus rơi.

Cậu bé thét lên gọi cha, hai tay chới với bám vào khoảng không trống rỗng, rơi xuống, xuống mãi — cho tới khi biến mất giữa mặt biển xanh thẳm bên dưới.

Daedalus đang bay phía trước, nghe tiếng con thét, quay đầu lại. Nhưng ông chỉ còn kịp trông thấy những chiếc lông vũ trôi nổi lẻ loi trên mặt sóng. Con trai ông đã không còn.

Người cha đau đớn tột cùng gọi mãi: "Icarus! Icarus con ơi!" Nhưng biển chỉ đáp lại bằng tiếng sóng vô tình. Ông bay là là trên mặt nước, tìm kiếm trong tuyệt vọng, cho tới khi tìm thấy thi thể con. Daedalus ôm con vào lòng, khóc nghẹn. Chính đôi cánh do bàn tay tài hoa của ông tạo ra, thứ lẽ ra mang lại tự do, lại cướp đi đứa con duy nhất.

Ông chôn cất Icarus trên một hòn đảo gần đó, và từ đó, vùng biển nơi cậu bé rơi xuống được gọi là biển Icaria — mang tên chàng trai bay quá gần mặt trời.

Câu chuyện Icarus trở thành một trong những bài học được nhắc đến nhiều nhất của thần thoại Hy Lạp. Không phải bài học "đừng bao giờ mơ ước bay cao" — bởi chính khát vọng vươn lên đã đưa con người thoát khỏi nhà tù. Mà là bài học về sự chừng mực: đừng để niềm kiêu hãnh và sự phấn khích cuốn ta vượt quá giới hạn an toàn, quên đi lời cảnh báo của những người đi trước. Bay là điều tốt. Nhưng bay quá cao, quên mất mình chỉ là con người, thì chính đôi cánh sẽ phản bội ta.

Nếu là bạn? (M3): Bạn là Icarus, lần đầu được bay tự do trên bầu trời. Cha dặn bay ở độ cao vừa phải. Nhưng cảm giác bay thật tuyệt. Bạn sẽ: (A) Nghe lời cha, giữ đúng độ cao vừa phải; (B) Bay cao hết sức để chạm tới mặt trời; hay (C) Bay thấp sát mặt biển cho an toàn? Bản gốc: Icarus chọn B và trả giá bằng mạng sống. Trong đời, "bay quá cao" của bạn có thể là gì — và làm sao để giữ được "độ cao vừa phải" mà không đánh mất khát vọng?