Cả một đạo quân đang tiến vào Ulster, và chỉ có một chàng trai đứng chặn giữa họ và cả vương quốc.

Chuyện bắt đầu từ một cuộc cãi vã trên giường ngủ. Medb (đọc: Mêv), nữ hoàng vùng Connacht, tính đếm tài sản của mình và của chồng, và phát hiện hai người ngang nhau về mọi thứ — chỉ trừ một con bò. Chồng bà sở hữu một con bò đực trắng lộng lẫy mà bà không có gì sánh được. Medb không chịu thua ai. Bà quyết phải có Bò Nâu xứ Cooley — con bò đực khổng lồ nổi tiếng nhất Ireland, đang ở đất Ulster.

Bà tập hợp một đạo quân khổng lồ và kéo vào Ulster để cướp con bò.

Đáng lẽ Ulster đã có cả một đạo quân chiến binh ra chặn. Nhưng vương quốc đang mắc một lời nguyền kỳ lạ: mỗi khi lâm nguy, tất cả đàn ông trưởng thành của Ulster bỗng ngã quỵ, đau đớn yếu ớt như đàn bà lúc sinh nở, suốt nhiều ngày liền. Lời nguyền ấy là hình phạt cho một tội lỗi xưa của các vua Ulster.

Khi quân Medb tràn tới, mọi chiến binh Ulster đều nằm liệt, không nhấc nổi gươm.

Chỉ một người không bị lời nguyền chạm tới — vì chàng không sinh ra hoàn toàn như người thường. Đó là Cú Chulainn (đọc: Cu Hu-lin), con thần thánh của thần ánh sáng Lugh. Lúc ấy chàng mới mười bảy tuổi.

Chàng đứng lên một mình.

Cú Chulainn biết chàng không thể đánh cả một đạo quân cùng lúc. Nên chàng dùng mưu. Chàng viện tới một luật danh dự cổ của chiến binh Ireland: luật đơn đấu bên khúc cạn.

Chàng chặn quân Medb tại một khúc sông cạn — con đường độc đạo họ buộc phải qua — và thách: mỗi ngày, nữ hoàng cử ra một chiến binh giỏi nhất đấu tay đôi với chàng. Chừng nào cuộc đấu chưa ngã ngũ, cả đạo quân phải đứng yên chờ. Đó là luật, và Medb không thể chối, nếu không muốn mang tiếng hèn.

Thế là mỗi ngày, một dũng sĩ Connacht bước ra khúc cạn. Và mỗi ngày, Cú Chulainn hạ gục người ấy. Ngày này qua ngày khác, một mình chàng cầm chân cả đạo quân, mua thời gian cho các chiến binh Ulster hồi phục khỏi lời nguyền.

Ban đêm, chàng không được ngủ. Quân Medb nhiều lần bội tín, cho cả nhóm xông tới; chàng phải quay cuồng chống đỡ tới sáng. Có đêm chàng kiệt sức đến mức thần Lugh — cha chàng — hiện xuống, ru chàng ngủ ba ngày và tự mình cầm gươm canh giữ thay con.

Giữa những trận đấu ấy, Morrigan (đọc: Mo-ri-gan) — nữ thần chiến trận, kẻ hóa quạ báo tử — hiện ra trước Cú Chulainn dưới hình một thiếu nữ xinh đẹp, ngỏ lời yêu chàng.

Đang giữa cơn ác chiến, Cú Chulainn gạt đi: "Ta không tới đây để yêu đương. Ta tới đây để giữ Ulster."

Morrigan nổi giận vì bị cự tuyệt. "Vậy khi ngươi lâm nguy nhất, ta sẽ cản trở ngươi." Và bà giữ lời. Trong những trận sau, bà hóa thành con lươn quấn chân chàng dưới nước, hóa thành con sói lùa đàn gia súc chạy loạn xô vào chàng, hóa thành con bò cái húc tới. Mỗi lần, Cú Chulainn đều đánh bị thương con vật ấy — mà không biết đó là nữ thần.

Nhưng bà cũng là kẻ, sâu trong lòng, kính nể lòng dũng cảm của chàng. Về sau, khi Cú Chulainn kiệt sức, chính Morrigan lại hiện ra dưới hình một bà lão vắt sữa bò, cho chàng uống. Mỗi ngụm sữa chàng uống, một vết thương bà lại lành. Nữ thần chiến trận vừa là kẻ thù, vừa là điềm báo, vừa là kẻ ngầm ngưỡng mộ chàng.

Khi quân Medb lại bội ước, xua nhiều người cùng lúc bao vây, một điều đáng sợ trỗi dậy trong Cú Chulainn — thứ mà người Ireland gọi là ríastrad (đọc: ri-át-trát), "cơn méo mó", cơn cuồng chiến.

Cơ thể chàng như sôi lên. Sức mạnh dâng cuồn cuộn không kìm được. Trong cơn ấy, chàng không còn phân biệt bạn thù — chàng trở thành một cơn bão có hình người, quét sạch mọi kẻ đứng trong tầm với. Khi cơn cuồng chiến qua đi, chàng đổ gục, run rẩy, và phải rất lâu mới trở lại là chàng trai bình thường.

Cơn cuồng chiến khiến chàng bất khả chiến bại — nhưng cũng là gánh nặng khủng khiếp. Có lần trở về sau trận, chàng còn nóng bừng đến mức người ta phải dìm chàng lần lượt vào ba thùng nước lạnh: thùng thứ nhất sôi lên bốc hơi và nứt vỡ, thùng thứ hai sủi bọt, chỉ tới thùng thứ ba nước mới ấm lên vừa phải, và chàng mới nguội lại thành người.

Nhưng trận đấu đau đớn nhất không phải với kẻ thù. Đó là với một người bạn.

Medb, thấy không dũng sĩ thường nào hạ nổi Cú Chulainn, bèn dùng mưu độc. Bà cho gọi Ferdiad (đọc: Phe-đi-át) — người bạn thân nhất thời trẻ của Cú Chulainn. Hai người từng cùng học võ dưới một người thầy, từng thề sẽ không bao giờ đánh nhau. Medb dùng lời khích bác, hứa hẹn và cả sỉ nhục để ép Ferdiad ra khúc cạn đấu với bạn cũ.

Cú Chulainn cầu xin bạn đừng đánh. "Chúng ta là anh em. Hãy quay về." Nhưng danh dự và sự ép buộc đã dồn Ferdiad tới chân tường; chàng không thể lui.

Ba ngày trời hai người bạn giao đấu bên khúc cạn. Ban ngày họ chém nhau chí mạng; ban đêm họ ngừng tay, chia nhau thức ăn, cùng cho người băng bó vết thương cho nhau, rồi lại khóc. Đó là trận đánh buồn nhất trong mọi thần thoại Ireland — hai người thương nhau mà buộc phải giết nhau.

Đến ngày thứ ba, Cú Chulainn buộc phải dùng tới thứ vũ khí cuối cùng của mình: Gáe Bolg (đọc: Ghê Bôn), ngọn lao thần phóng dưới mặt nước, một khi cắm vào là xòe ra ba mươi ngạnh, không thể rút ra. Chàng phóng nó, và Ferdiad ngã xuống.

Cú Chulainn ôm xác bạn giữa dòng sông cạn, khóc nức nở. "Mọi cuộc đấu với người khác chỉ là trò chơi," chàng nói. "Nhưng trận này đã lấy đi một nửa trái tim ta. Ta đã thắng, mà ta đã thua tất cả."

Đúng lúc ấy, lời nguyền qua đi. Các chiến binh Ulster hồi phục, vùng dậy cầm gươm, đổ ra chiến trường. Đạo quân của Medb, đã bị một mình Cú Chulainn cầm chân và bào mòn suốt bao ngày, giờ đối mặt với cả một vương quốc đã tỉnh giấc. Chúng tan vỡ và tháo lui về Connacht.

Cuộc cướp bò kết thúc. Con Bò Nâu xứ Cooley và con bò trắng của chồng Medb cuối cùng húc nhau tới chết — cả cuộc chiến đẫm máu chỉ để rồi hai con bò tự hủy diệt lẫn nhau, một lời mỉa mai cay đắng về lòng tham.

Cú Chulainn sống sót qua trận Táin. Chàng đã một mình giữ trọn Ulster. Nhưng lời tiên tri xưa vẫn treo trên đầu chàng: danh tiếng chàng sẽ sống rất lâu, còn đời chàng thì rất ngắn. Và mỗi vết thương lòng — nhất là cái chết của Ferdiad — nhắc chàng rằng vinh quang của một anh hùng luôn phải trả bằng một cái giá không gì bù nổi.

M1 — Bản đồ quan hệ: Tale này nối bốn nút — Cú Chulainn, nữ hoàng Medb (kẻ thù), Morrigan (thần vừa thù vừa mến), và Ferdiad (bạn hóa địch). Đây là trung tâm của cả Chu kỳ Ulster.

M4 — Bestiary / hiện tượng: Mở khóa thẻ ríastrad — cơn cuồng chiến. Sức mạnh vô song đi kèm cái giá: mất kiểm soát, không phân biệt bạn thù. Bạn có muốn một sức mạnh như thế không?