Các vị thần ký một bản hợp đồng mà họ chắc chắn mình sẽ không bao giờ phải trả. Ba tháng sau, họ ngồi trong sảnh, tái mét, nhìn nhau, và không ai dám nói ra con số còn lại.

Sau cuộc chiến giữa hai dòng thần Æsir và Vanir, thành Asgard nát tan. Tường thành đổ từng mảng. Chín cõi bên ngoài đầy người khổng lồ đang chờ một khe hở.

Các vị thần cần một bức tường mới. Nhưng xây một bức tường quanh cả Asgard là việc của hàng trăm năm.

Rồi một người thợ xây tìm đến cổng thành.

Ông ta cao lớn, ít nói, dắt theo một con ngựa xám. Ông ta đưa ra một lời đề nghị ngắn gọn:

"Ta sẽ xây cho các ngươi một bức tường không kẻ khổng lồ nào phá nổi. Ta xây xong trong ba mùa — tức là một năm rưỡi."

Các vị thần nhìn nhau. Đó là chuyện không tưởng.

"Tiền công?"

"Mặt trời. Mặt trăng. Và nữ thần Freyja làm vợ."

Cả sảnh nổi giận. Đó là cái giá hỗn xược nhất từng có ai dám hét trước mặt Odin. Freyja đứng dậy bỏ ra ngoài.

Nhưng Loki thì mỉm cười.

Hắn kéo các vị thần lại và thì thầm.

"Đừng đuổi ông ta. Hãy nhận — nhưng đổi điều kiện. Bảo ông ta xây xong trong một mùa đông, chứ không phải ba mùa. Và không được ai giúp sức. Nếu tới ngày đầu hè mà còn thiếu dù chỉ một viên đá, ông ta mất trắng, không được một xu."

"Không ai xây nổi một bức tường như thế trong một mùa đông," Loki nói tiếp. "Ông ta sẽ làm được chừng nào hay chừng nấy, rồi bỏ cuộc. Chúng ta có nửa bức tường miễn phí."

Các vị thần thấy hợp lý. Họ gọi người thợ vào và ra điều kiện mới.

Người thợ nghe xong thì im lặng một lúc lâu. Rồi ông ta nói:

"Ta đồng ý. Với một yêu cầu duy nhất: cho ta được dùng con ngựa của ta để chở đá."

Các vị thần bật cười. Một con ngựa thì làm được gì.

"Cho," Odin nói.

Và họ tuyên thệ. Ở Asgard, lời thề là ràng buộc tuyệt đối — kể cả với kẻ thù, kể cả khi thề nhầm. Đó là điều đáng lẽ họ nên nhớ kỹ hơn.

Ngày đầu tiên của mùa đông, công trình bắt đầu.

Người thợ đi lấy đá trên núi. Và con ngựa xám — tên nó là Svaðilfari (đọc: Xva-đin-pha-ri) — kéo về những khối đá lớn đến mức các vị thần ngừng nói chuyện khi nhìn thấy.

Nó không kéo một tảng. Nó kéo cả một sườn núi trong một chuyến.

Và nó kéo suốt đêm. Ban ngày người thợ xếp đá, ban đêm con ngựa chở về đủ đá cho ngày hôm sau. Không nghỉ một khắc nào.

Tháng thứ nhất, tường lên tới ngang thắt lưng thành.

Tháng thứ hai, tường cao hơn đầu người.

Tháng thứ ba, các vị thần bắt đầu ra đứng nhìn mỗi sáng và về sảnh trong im lặng.

Ba ngày trước ngày đầu hè, bức tường đã hoàn tất — trừ đúng một khoảng cổng.

Odin triệu tập hội đồng.

Ông ngồi im nghe từng vị thần nói, rồi ông hỏi một câu duy nhất:

"Ai bảo chúng ta ký bản giao kèo này?"

Tất cả cùng quay đầu về một phía.

Loki đang ngồi cuối sảnh, cố làm ra vẻ đang nhìn chỗ khác.

"Ngươi," Odin nói. "Ngươi bày ra chuyện này. Giờ ngươi gỡ. Nếu mặt trời và mặt trăng bị mang đi khỏi bầu trời, hoặc nếu Freyja phải đi theo gã đó, thì ngươi sẽ không sống hết được ngày hôm ấy."

Loki biết Odin không dọa suông.

Đêm đó — đêm áp chót — người thợ dắt Svaðilfari lên núi lấy chuyến đá cuối cùng.

Giữa đường, từ trong rừng bước ra một con ngựa cái, lông óng, dáng đẹp không thể tả. Nó hí lên một tiếng, và chạy vào rừng.

Svaðilfari khựng lại.

Người thợ giật dây cương, quát. Nhưng con ngựa thần giật đứt dây, hất tung cả xe đá, và phi thẳng vào rừng đuổi theo con ngựa cái.

Người thợ đuổi theo suốt đêm, gọi khản cổ, băng qua hết cánh rừng này tới cánh rừng khác. Đến sáng thì cả người lẫn ngựa đều không thấy đâu.

Con ngựa cái, dĩ nhiên, là Loki.

Ngày cuối cùng, người thợ trở về công trường một mình, không đá, không ngựa. Bức tường thiếu đúng một khoảng cổng.

Và lúc đó, khi biết mình đã mất trắng, ông ta nổi cơn thịnh nộ.

Cơn giận ấy làm ông ta không giữ nổi hình dạng nữa. Thân ông phình lên, cao lớn dần, xám xịt như đá núi — ông ta lộ nguyên hình là một người khổng lồ jötunn đúng như các vị thần vẫn ngờ.

Nhưng lời thề vẫn còn hiệu lực. Miễn ông ta còn là "người thợ", các vị thần không được đụng tới ông ta.

Chỉ có điều ông ta vừa tự phá vỡ điều đó. Kẻ đứng trong sân Asgard bây giờ không còn là một người thợ xây nữa. Đó là một jötunn đã trà trộn vào thành bằng cách giấu thân phận.

Odin gật đầu một cái.

Thor vừa về sau chuyến đi phương đông, búa Mjölnir còn trong tay. Chàng bước tới, và chuyện kết thúc trong một nhịp.

Người ta bảo đó là lần duy nhất một hợp đồng ở Asgard được thanh toán bằng búa.

Bức tường thì vẫn còn. Nó đứng vững quanh Asgard cho tới tận ngày Ragnarök, đúng như người thợ đã hứa — không kẻ khổng lồ nào phá nổi. Các vị thần đã có thứ tốt nhất từng được xây, gần như miễn phí, bằng cách lừa người xây nó.

Đó không phải là một chương đẹp đẽ trong lịch sử Asgard, và các nhà thơ Bắc Âu chưa bao giờ giả vờ rằng nó đẹp.

Còn Loki thì biến mất một thời gian dài.

Rất lâu sau, hắn trở về Asgard, dắt theo một con ngựa con.

Con ngựa ấy màu xám tro, và nó có tám chân.

Loki dắt nó tới trước ngai Odin.

"Quà cho ngài," hắn nói, và không giải thích thêm câu nào.

Odin nhìn xuống con vật. Ông là kẻ khôn ngoan nhất chín cõi; ông không cần ai giải thích.

Con ngựa ấy tên Sleipnir (đọc: Xlây-pnia), nghĩa là "kẻ trượt đi". Nó chạy nhanh hơn mọi thứ từng chạy. Nó phi được trên đất, trên nước, trên không khí. Nó là con vật duy nhất có thể mang một người sống xuống cõi chết Helheim rồi quay lên.

Odin cưỡi nó suốt phần còn lại của thần thoại. Trong mọi bức chạm khắc Viking còn sót lại, khi thấy một kỵ sĩ trên con ngựa tám chân, người ta biết ngay đó là ai.

Và mỗi lần Odin phi ngựa qua bầu trời, ông cưỡi một lời nhắc nhở sống động rằng bức tường vững chãi nhất của ông có được là nhờ một trò lừa — và rằng người bày ra trò lừa ấy, Loki, luôn luôn phải trả một phần giá bằng chính bản thân mình.

🐉 Bách khoa sinh vật (M4): Svaðilfari — con ngựa của người khổng lồ, kéo được cả sườn núi, làm việc suốt đêm không nghỉ. Sleipnir — ngựa tám chân của Odin, con của Loki, chạy được trên đất, nước và không khí, là sinh vật duy nhất đi xuống Helheim rồi trở lên. Thử ghi chép cả bộ "phương tiện của các thần" Bắc Âu: Sleipnir (Odin), cỗ xe dê Tanngrisnir & Tanngnjostr (Thor), cỗ xe mèo (Freyja), lợn rừng vàng Gullinbursti (Frey). Vì sao mỗi vị thần lại được gán một con vật khác nhau, và con vật ấy nói gì về tính cách chủ nó?

📜 Dòng thời gian (M5): Tale này nằm ở giai đoạn tái thiết sau chiến tranh Æsir–Vanir — cùng thời điểm với tale 10 (Mật rượu thi ca, cũng sinh ra từ hòa ước ấy). Nó cũng là mắt xích quan trọng trong hồ sơ Loki: hãy xếp theo thứ tự các lần Loki gây họa rồi tự gỡ — cái cược làm ra búa Mjölnir (tale 04), Thor mất búa (tale 05), bức tường Asgard (tale 12) — và tìm điểm chuyển: từ chỗ nào trở đi Loki không còn gỡ được nữa, và họa của hắn dẫn thẳng tới cái chết của Baldr (tale 06) rồi Ragnarök?