Đã có một thời, thế gian sống trong hoàng kim. Và người mang lại thời hoàng kim ấy là vị vua đầu tiên của loài người — Osiris (đọc "Ô-si-rít").

Osiris là con cả của thần đất Geb và nữ thần trời Nut. Khi ngài lên ngôi, cùng với người vợ cũng là em gái — nữ thần Isis (đọc "I-sít") — ngài cai trị Ai Cập bằng sự dịu dàng và khôn ngoan.

Thuở ấy, con người còn hoang dã. Họ ăn thịt sống, không biết trồng trọt, không có luật lệ, thậm chí còn ăn thịt lẫn nhau. Osiris đã thay đổi tất cả.

Ngài dạy loài người cách gieo hạt lúa mì và lúa mạch. Ngài chỉ cho họ cách hái nho làm rượu, cách trồng cây ăn quả. Ngài ban cho họ luật pháp để sống công bằng, dạy họ thờ phụng các thần. Ngài dựng nên đền đài, thành phố, và một trật tự đẹp đẽ nơi con người sống hòa thuận.

Con người yêu Osiris như yêu một người cha. Rồi ngài rời Ai Cập, đi khắp thế gian, mang văn minh đến mọi vùng đất — không phải bằng gươm giáo, mà bằng lời ca, bằng hạt giống, bằng sự tử tế. Nơi nào ngài đi qua, nơi đó chấm dứt man rợ.

Trong khi ngài đi xa, Isis thay ngài trị vì, cũng khôn ngoan và công minh không kém.

Nhưng không phải ai trong hoàng tộc cũng vui.

Em trai của Osiris là Set (đọc "Sết") — thần của sa mạc khô cằn, của bão cát và hỗn loạn. Set nhìn anh mình được cả thế gian yêu mến, được đội vương miện, được ngồi trên ngai vàng. Và trong lòng Set, một hạt mầm đen tối lớn dần: sự ghen tị.

Vì sao Osiris có tất cả, còn Set thì không? Vì sao anh cai trị đồng bằng phì nhiêu, còn Set chỉ có sa mạc? Càng nghĩ, Set càng cay đắng. Cơn ghen tị biến thành lòng hận thù. Và lòng hận thù biến thành một âm mưu.

Set quyết định giết anh mình và đoạt lấy ngai vàng.

Nhưng Osiris được yêu mến và được các thần che chở; không thể hại ngài một cách công khai. Set là kẻ của mưu mô và cát bụi. Hắn nghĩ ra một cái bẫy tinh vi, một cái bẫy đội lốt một trò chơi vui.

Hắn bí mật đo chính xác kích thước thân thể Osiris. Rồi hắn cho những người thợ khéo nhất làm một chiếc quan tài tuyệt đẹp, vừa khít với số đo ấy. Chiếc quan tài được chạm trổ vàng bạc, khảm đá quý, sơn vẽ rực rỡ — đẹp đến mức ai nhìn cũng phải trầm trồ. Nhưng nó được đóng vừa in với một người duy nhất trên đời.

Khi Osiris trở về sau chuyến đi khai hóa thế gian, Set mở một bữa tiệc linh đình để "mừng anh". Bảy mươi hai kẻ đồng lõa của Set cũng có mặt — tất cả đều đã biết trước kế hoạch.

Tiệc vui, rượu chảy, tiếng cười vang. Rồi Set cho khiêng chiếc quan tài lộng lẫy ra giữa sảnh. Mọi người ồ lên kinh ngạc trước vẻ đẹp của nó.

Set tươi cười tuyên bố một trò chơi: "Ta sẽ tặng chiếc rương quý giá này cho bất cứ ai nằm vừa vặn bên trong!"

Ai nấy đều muốn thử. Từng vị khách lần lượt bước vào nằm thử. Nhưng người thì quá cao, người thì quá thấp, người thì quá gầy. Không một ai vừa. Tất nhiên — vì chiếc rương chỉ được đo theo một thân người.

Cuối cùng, đến lượt Osiris.

Ngài không nghi ngờ gì. Đây chỉ là một trò vui giữa tiệc. Ngài cười, bước vào, và nằm xuống trong lòng chiếc quan tài.

Vừa in. Từng đường nét thân ngài khớp hoàn hảo với lòng rương, như thể nó sinh ra chỉ để dành cho ngài. Bởi đúng là như vậy.

Trong khoảnh khắc ấy, gương mặt Set thay đổi. Nụ cười biến mất. Hắn ra hiệu.

Bảy mươi hai kẻ đồng lõa lao tới. Chúng đóng sập nắp quan tài lại. Chúng đóng đinh thật chặt. Chúng đổ chì nóng chảy vào mọi khe hở, gắn kín chiếc rương lại, không cho một chút không khí nào lọt vào.

Osiris bị nhốt sống bên trong. Vị vua hiền hòa, người mang văn minh đến cho loài người, kêu cứu trong bóng tối kín bưng. Nhưng không ai đến cứu.

Rồi Set và đồng bọn khiêng chiếc quan tài ra sông Nin và ném nó xuống dòng nước. Dòng sông cuốn chiếc rương đi, trôi mãi về phía biển. Bên trong, vị vua đầu tiên của loài người đã tắt thở.

Osiris đã chết.

Khi tin dữ lan đến, cả Ai Cập chìm trong tang tóc. Thời hoàng kim vụt tắt như ngọn đèn bị dập. Set bước lên ngai vàng còn ấm hơi anh mình, đội vương miện lên đầu, và bắt đầu cai trị bằng bạo lực và sợ hãi. Sa mạc lan vào đồng bằng. Trật tự nhường chỗ cho hỗn loạn. Ma'at đã bị đánh gục.

Nhưng Set đã quên một điều.

Osiris có một người vợ. Và người vợ ấy là nữ thần phép thuật mạnh nhất trần gian — người đã từng đoạt được cả tên bí mật của thần mặt trời.

Khi hay tin chồng chết, Isis không gào khóc buông xuôi. Nàng cắt một lọn tóc để tang, khoác áo tang, và lên đường. Cùng với em gái là Nephthys (đọc "Nép-thít") — người vợ của chính Set nhưng đã quay lưng với hắn vì ghê tởm tội ác — hai nữ thần đi tìm chiếc quan tài trôi dạt.

Dòng Nin đã cuốn Osiris đi rất xa. Nhưng không có khoảng cách nào, không có dòng sông nào, không có cả cái chết nào, đủ sức ngăn được một tình yêu quyết không đầu hàng.

Isis khép chặt áo tang, ngẩng đầu nhìn về phía biển, và bắt đầu cuộc tìm kiếm sẽ đưa nàng đi khắp thế gian — và cả xuống tận cõi chết.

- Bản đồ quan hệ (M1): Ba anh chị em ruột trong một tấn bi kịch: Osiris (nạn nhân), Set (kẻ giết), Isis (người báo thù). Nephthys là vợ Set nhưng phản Set. Bạn thấy mạng lưới quan hệ này rối ren thế nào?

- So sánh đa văn hóa (M7): Anh em tương tàn vì ghen tị: Set giết Osiris ↔ Cain giết Abel (Kinh Thánh) ↔ Loki hại Baldr (Bắc Âu). Vì sao mô-típ "người thân phản bội" lại ám ảnh loài người đến vậy?

- Câu hỏi phân nhánh (M3): Nếu bạn là Osiris tại bữa tiệc, thấy Set đưa ra "trò chơi chiếc rương" đáng ngờ, bạn sẽ vui vẻ nằm thử, hay từ chối? Bản gốc thần thoại: Osiris tin anh em nên đã nằm vào — và đó là sai lầm chí mạng.