Suốt mười hai năm, không một ai dám ngủ trong tòa điện đẹp nhất phương Bắc.

Vua Đan Mạch Hrothgar (đọc: Rốt-ga) đã dựng nên Heorot (đọc: Hê-ô-rốt) — "Điện Hươu" — mái lợp vàng, xà chạm trổ, dài đến nỗi tiếng đàn hạc trong ấy vang ra tận biển. Đó là nơi vua chia của cải cho tráng sĩ, nơi thi sĩ hát về buổi khai thiên lập địa, nơi men rượu mật ong chảy tràn suốt đêm. Trong một thế giới lạnh lẽo và đầy rẫy chiến tranh, Heorot là ánh lửa ấm nhất mà con người dựng lên được.

Chính ánh lửa ấy đã đánh thức thứ ở ngoài bóng tối.

Trong đầm lầy ngoài kia sống một sinh vật tên Grendel (đọc: Gren-đồ). Người ta bảo nó thuộc dòng dõi bị nguyền rủa, bị đuổi khỏi ánh sáng và khỏi niềm vui của loài người từ thuở khai sinh. Đêm đêm nó nằm trong bùn lạnh, nghe tiếng hát và tiếng cười vọng từ Heorot xuống. Tiếng cười ấy như lửa dội vào vết thương. Nó không hiểu niềm vui, chỉ hiểu rằng mình vĩnh viễn ở ngoài niềm vui đó.

Một đêm, Grendel đến.

Nó đẩy tung cánh cửa Heorot khi các tráng sĩ đang ngủ say sau tiệc rượu. Sáng hôm sau, ba mươi chiếc giường trống. Đêm sau nó lại đến. Rồi đêm sau nữa.

Từ đó, Heorot bị bỏ hoang. Mặt trời lặn là mọi người rút hết ra ngoài, để tòa điện vàng đứng trơ trọi trong đêm như một cái xác đẹp đẽ. Vua Hrothgar già đi trông thấy. Ông đã từng là chiến binh lẫy lừng, giờ chỉ còn biết ngồi ôm đầu giữa các cố vấn, nghe họ bàn hết kế này tới kế khác — vô ích. Không vũ khí nào chạm được vào Grendel; người ta đồn nó đã yểm bùa cho mọi lưỡi kiếm hóa cùn.

Tin dữ vượt biển, tới tận xứ Geat (đọc: Ghê-át) ở miền Nam Thụy Điển ngày nay.

Ở đó có một chàng trai tên Beowulf (đọc: Bê-ô-un), cháu của vua Hygelac. Người ta kể chàng có sức mạnh của ba mươi người trong một cánh tay. Chàng từng bơi thi trên biển suốt bảy ngày đêm giữa sóng dữ, tay vẫn cầm gươm mà đánh nhau với quái vật biển. Khi nghe chuyện Heorot, Beowulf không hỏi phần thưởng. Chàng chỉ chọn mười bốn người giỏi nhất, hạ thuyền, và ra khơi.

Con thuyền cổ chạm hình đầu thú cập bờ Đan Mạch buổi sớm. Người lính gác bờ biển chặn họ lại, giáo lăm lăm, hỏi họ là ai mà dám vác giáp lên đất vua.

"Chúng tôi là người Geat," Beowulf đáp, không hề hạ giọng. "Cha tôi tên Ecgtheow, vua các ông từng biết. Tôi tới không phải để cướp, mà để trả một món nợ cũ — và để dọn sạch cái đêm của các ông."

Người lính nhìn chàng một hồi lâu, rồi tự tay dẫn đường.

Trong Heorot, Hrothgar đón chàng bằng ánh mắt của một người vừa mừng vừa xót. Ông từng cưu mang cha Beowulf khi ông ấy gặp nạn — món nợ mà giờ đứa con vượt biển tới trả. Nhưng nhìn chàng trai trẻ, ông cũng nhớ tới bao nhiêu chàng trai trẻ khác đã hùng hổ ngồi đúng chỗ đó, thề sẽ giết Grendel, rồi đến sáng chỉ còn lại chiếc ghế trống.

Trong tiệc, một kẻ tên Unferth (đọc: Un-phớt) — vốn ganh ghét — lên tiếng mỉa mai. Hắn kể chuyện Beowulf từng thua trong một cuộc bơi thi, ám chỉ chàng chỉ giỏi khoác lác.

Beowulf không nổi giận. Chàng đặt cốc xuống và kể lại cho đủ: chàng bơi bảy ngày trong biển băng, kéo theo cả áo giáp, và trong bảy ngày ấy phải chống lại lũ thủy quái kéo chàng xuống đáy. Chàng sống. Rồi chàng nhìn thẳng Unferth: "Nếu ông gan dạ như lời ông nói, Grendel đã chẳng làm mưa làm gió trong chính điện của vua ông suốt mười hai năm."

Cả điện lặng đi. Rồi bật cười. Đó là tiếng cười đầu tiên vang trong Heorot sau rất lâu.

Hoàng hậu Wealhtheow (đọc: Uy-lơ-thêu) bưng chiếc cốc quý đi khắp điện theo lệ, và trao cho Beowulf sau cùng. Chàng nhận cốc, uống, rồi nói lời thề trước mặt mọi người:

"Ta sẽ ở lại trong điện này đêm nay. Grendel không dùng gươm, không mặc giáp — vậy ta cũng bỏ gươm, cởi giáp. Ta sẽ gặp nó tay không. Rồi số phận sẽ định ai đứng dậy lúc bình minh."

Đêm xuống. Hrothgar và người của ông rút đi, để lại tòa điện cho khách. Beowulf cởi áo giáp, giao thanh gươm cho tùy tùng giữ, và nằm xuống chiếu như đang ngủ. Mười bốn người Geat nằm quanh chàng. Ngọn lửa lụi dần. Ngoài kia, sương từ đầm lầy bò lên.

Rồi những bước chân đến.

Chúng nặng đến nỗi sàn gỗ rung theo từng nhịp. Cánh cửa gia cố bằng sắt bật tung như cửa giấy. Một bóng đen khổng lồ đứng lấp cả khung cửa, mắt sáng lên như hai đốm than trong đêm.

Grendel nhìn thấy cả điện đầy người đang ngủ, và trong lòng nó dâng lên một niềm hân hoan gớm ghiếc.

Nó chộp lấy người nằm gần cửa nhất — một tráng sĩ Geat — và trước khi ai kịp trở tay, người ấy đã không còn. Rồi nó bước tiếp, cúi xuống chỗ Beowulf.

Bàn tay quái vật vươn ra.

Và bị giữ lại.

Lần đầu tiên trong đời, Grendel gặp một bàn tay siết chặt hơn tay nó. Beowulf bật dậy, hai tay khóa lấy cánh tay quái vật, dồn toàn bộ sức mạnh của ba mươi người vào cái siết ấy. Grendel giật mạnh — không thoát. Nó vặn, nó lồng lên, nó gào một tiếng khiến cả thành Đan Mạch ngoài kia bừng tỉnh trong nỗi kinh hoàng.

Nỗi kinh hoàng ấy không phải của người. Đó là tiếng kêu của kẻ đi săn lần đầu biết mình là con mồi.

Hai bên vật nhau khắp Heorot. Bàn ghế nát vụn. Những cây cột chạm trổ nghiêng ngả. Người ta kể rằng cả tòa điện suýt đổ sập, chỉ còn đứng được nhờ những đai sắt đóng ngoài tường. Người Geat vung gươm chém vào lưng quái vật, nhưng đúng như lời đồn — lưỡi thép nảy ra, không để lại một vết.

Vũ khí vô dụng. Chỉ còn hai bàn tay.

Grendel dốc hết sức cuối cùng để giằng ra. Beowulf không buông. Và trong cái giằng co ấy, cánh tay quái vật lìa khỏi vai nó.

Grendel rú lên, lảo đảo lao ra khỏi cửa, chạy về phía đầm lầy, để lại một vệt dài trên nền tuyết. Nó lết xuống hồ nước đen, chìm xuống đó — và không bao giờ trở lên nữa.

Beowulf đứng giữa tòa điện tan hoang, thở dốc, trong tay còn giữ chiến lợi phẩm: cánh tay của con quái đã ám ảnh Đan Mạch mười hai năm.

Sáng hôm sau, chàng cho treo nó lên xà nhà, ngay dưới mái vàng của Heorot, để tất cả cùng nhìn.

Người ta kéo tới từ khắp nơi. Họ đi theo vệt máu ra tới bờ đầm, thấy mặt nước sôi lên rồi lặng đi, và biết rằng con quái đã hết. Trên đường về, các kỵ sĩ đua ngựa, còn thi sĩ của vua vừa đi vừa ứng khẩu một bài ca mới — bài ca về chàng trai Geat tay không thắng bóng đêm.

Hrothgar ôm lấy Beowulf như ôm chính con trai mình. Ông mở đại tiệc, ban tặng gươm quý, ngựa quý, và một tấm giáp lưới truyền đời. Đêm ấy, lần đầu sau mười hai năm, người Đan Mạch trải chiếu ngủ lại trong Heorot. Tiếng đàn hạc lại vang. Ngọn lửa lại cháy tới sáng.

Không ai để ý rằng dưới đáy đầm lầy, trong bóng tối lạnh giá, có một sinh vật khác đang cúi xuống bên xác đứa con của mình.

Và nó biết đếm.

🐉 Bách khoa quái vật (M4): Grendel — quái vật đầm lầy, dòng dõi bị nguyền rủa, sống ngoài rìa ánh sáng loài người. Điểm mạnh: da thịt miễn nhiễm với mọi lưỡi thép; sức vóc khổng lồ; chỉ ra tay trong đêm. Điểm yếu: chính sức mạnh trần trụi của nó — nó chưa bao giờ gặp ai mạnh hơn bằng tay không, nên không có cách nào đối phó khi điều đó xảy ra. Bài học chiến thuật của Beowulf: khi vũ khí vô dụng, hãy chiến đấu ở nơi đối thủ tưởng mình bất khả chiến bại.

🔀 Nếu là bạn? (M3): Beowulf tự nguyện bỏ gươm và giáp để đấu ngang sức với kẻ không dùng vũ khí — một lời thề danh dự có thể khiến chàng mất mạng. Nếu là bạn, bạn giữ danh dự và bỏ gươm, hay cầm gươm cho chắc ăn vì đây là chuyện sinh tử của cả một vương quốc? Trong bản gốc, chính lựa chọn danh dự ấy lại cứu chàng — bởi gươm vốn chẳng làm gì được Grendel.